Çağımızın hastalığı panik atak hakkında bilmeniz gerekenler
"Panik atak belirtileri nelerdir? Panik atak nasıl geçer? Panik atak tedavisi nasıldır?" Panik atak hakkında merak ettiğiniz her şey haberimizde!
SAĞLIK , 19 Şubat 2018 Pazartesi, 21:28
Çağımızın hastalığı panik atak hakkında bilmeniz gerekenler

Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz, panik atak hakkında bilgiler verdi.

Panik atak, akut ve ani olarak gelişen yoğun korku ve endişe nöbetidir. Bu esnada öleceklerini ya da çıldıracaklarını düşünürler. Kişiler panik havası ile ne yapacaklarını şaşırırlar. Panik atak, deprem gibi ortada görülen hiçbir neden yokken, beklenmeyen bir anda, herhangi bir yerde ortaya çıkabiliyor. Panik atakta da aynı deprem gibi artçı ataklar olur. Büyük atak sonrasında daha küçük artçı ataklar görülebilir. Ancak bunlar ilk gelen büyük atak kadar etkili olmasa da yine de çok korkutucudur. Kişi her küçük atakta büyük atak yaşayacağını düşünerek paniğe kapılır.

Panik atak hastalarında ölüm korkusu baskındır

Normalde insan bir kez ölümü yaşar ve hayat biter. Ancak panik atak hastaları için durum böyle değildir. Onlar her atakta ölüm korkusunu hissederler. Bu yüzden hiç de öyle kolay ve basit bir tablo değildir. Panik atak hastaları, birçok hekim farkında olmasa da aslında tedavi açısından en öncelikli hastalardır. Her atakta adeta ölümü yaşarlar. Bunun ne demek olduğunu iyi anlamak lazımdır. Bu yüzden atak esnasında panik halinde en yakın sağlık kurumuna koşarlar. Hatta atak gelir de müdahale yapılamaz korkusu ile hastanelerden çok uzaklaşmamaya çalışırlar. Hayat tarzlarını her an hastaneye ulaşacak şekilde programlarlar. Atak olarak hissettikleri belirtilerin psikolojik olduğunu ve aslında gerçekten o hastalığın olmadığını düşünseler de, kendilerini ikna edemezler. Bu konuda çevrenin telkinleri de çok etkili olmaz. Kişi, her atak olduğunda hissettiği hastalığı, tüm gerçekliği ile vücudunun tüm sistemleri ile belirtileri yaşar.

Panik atak beyinde sahte bir alarmdır

Beyinden sahte bir alarm söz konusudur. Normalde acil ve ani bir hastalık durumunda vücuttaki sinir ağı vasıtasıyla olaydan hemen haberi olan beyin, vücuttaki organların çalışma düzenini bu hastalığa karşı en iyi savunma pozisyonuna hazırlar. Mesela ciddi bir trafik kazasında beyin şalteri kapatır ve bilinçli olmayı ortadan kaldırır. Böylece, kişiyi kaza anının şiddetli fiziksel ve psikolojik travmasından korumaya alır. Bu yüzden ciddi yaralanmalı kaza geçirenlerin hemen hepsi kaza anını hatırlamazlar. Hatta bazen beyin, abartıya kaçar ve birkaç gün ya da daha fazlasını kayıt hafızasından silebilir. Bunların hepsi, organizmayı korumak için yapılır. Çok sevilen bir yakınını kaybeden insanların bir süreliğine kendilerini kaybedip bayılmaları da aynı koruma esasına dayanır. Beyin şok bir üzüntünün kalıcı hasar oluşturmaması için şalteri kapatmaktadır.

Panik atak belirtileri nelerdir?

Hastalar panik ataklar esnasında; kalp atışlarında hızlanma, nefes alıp vermede güçlük, göğüs ağrısı, titreme, baş dönmesi, ateş basması, uyuşma, terleme, deliriyorum ya da ölüyorum hissini ve korkusunu çok şiddetli yaşarlar. Bu ataklar aniden başlar ve birkaç dakika içinde sonlanır. Ancak atakların ne zaman geleceğini ve biteceğini önceden tahmin etmek mümkün değildir. Panik ataklarla kendini gösteren panik bozukluk, genellikle ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde ortaya çıkar. Rahatsızlığa sebep olan faktörler çok fazla açıklanamamaktadır; fakat doğum, evlilik, ölüm, boşanma gibi kişinin hayatında strese sebep olan büyük değişikliklerin yaşanması bu rahatsızlığı tetikleyebileceği düşülmektedir.

Panik bozukluğun temel özelliği, hastalar yaşadıkları panik ataklardan çok, yaşabilecekleri ataklara odaklanır ve korkarlar. Bu da kaçınma davranışını ve kaygıyı beraberinde getirir. Buna bağlı olarak da, hayatları çekilmez ve izole bir hale dönüşür. Ancak panik bozukluğun diğer rahatsızlıklara oranla tedavi edilme olasılığı daha yüksektir. Uygulanan tedaviler oldukça etkili ve olumlu sonuçlar vermektedir. Panik bozukluk için, bilişsel ve davranışçı terapilerin birlikte uygulanması en uygun tedavi yöntemi olarak görülmektedir. Bilişsel terapi ile hasta bilinçlendirilir, rahatsızlığına olan bakış açısı daha gerçekçi ve pozitif bir hale getirilmeye çalışılır. Korku ve kaygısına dair düşünceleri yeniden şekillendirilir. Davranışçı terapi ile hastanın panik ataklar geçirdiği sıradaki tutum ve davranışlarına odaklanılır. Bir panik atak esnasında nelerin olduğu, olabileceği ve bunların nasıl kontrol edilebileceği öğretilir. Aynı zamanda bazı rahatlama tekniklerin öğretilmesi de korkuyu ve kaygıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Bazı hastalarda ise durumun şiddetine ve ciddiyetine bağlı olarak ilaç tedavisine başlanır. Hastanın yaşadığı kaygı ve depresyon belirtilerini azaltmak için psikiyatrik ilaçların kullanımı tercih edilirken, düzensiz kalp ritmini kontrol altına alabilmek için kalp ilaçlarının alınması önerilir. Tedavi süresi hastanın isteğine, çabasına ve direncine bağlı olarak değişebilir; ancak belli bir programa göre özenle devam ettirilen terapiler bir yıl içinde çok büyük değişim ve ilerleme sağlar.

Panik atak kişinin yaşamını nasıl etkiler?

Panik atak, kişinin kendini bir stresle karşı karşıya kalmış hissetmesi durumunda ortaya çıkabileceği gibi, bundan bağımsız olarak kendiliğinden de gelişebilir. Panik atak, kişiye tehlike karşısında savaşma ya da kaçma fırsatı verir. Kişi panik atak esnasında ölüm, çıldırma, felç olma korkularına kapılır ve bir daha atak yaşama korkusuyla beklemeye geçer, kendince önlemler alır. Örneğin; dışarı çıkmaz, bir yere gidecekse biriyle gider, eczane ve hastane olan yolları seçer, yanında atak anında kullanmak üzere bir şeyler taşır (ilaç, kolonya vb.). Kişi panik atak korkusu nedeniyle uykuya dalmaya korkar hale gelir, egzersiz yapmaktan kaçınır. Sinema, tiyatro, cami gibi kapalı ve kalabalık yerlerde kapıya yakın oturur. Asansöre, uçağa, metroya, vapura binemez, tünel ve köprülerden geçemez. Trafik sıkışıklığı nedeniyle araçtan inmek ister. Evde odaların kapısını kapatmak istemez.

Kimler panik atağa daha yatkındır?

Panik atak yaşayan kişiler genelde acile başvurur ve bir şeyleri olmadığı yanıtını alır. Ailede kalp damar sistemi hastalıkları, kişinin atlatamadığı kayıp, yas, travma, ayrılık, boşanma gibi durumlar atak görülme ihtimalini artırır. Panik atak, kadınlarda 2 kat fazla görülür. Panik atak yaşayanlar genelde aşırı duyarlı kişilerdir ve kendilerini ruhsal açıdan zayıf görme eğilimindedir. Bu kişilerin ebeveynleri genelde dominant, kontrolcü, sürekli bir şeyler talep eden ya da aşırı sert karaktere sahiptir. Bu kişilerin çocuklukları baskı içinde geçmiş olabilir ama bu kural değildir. Ayrılmaktan korkan anne babalarına aşırı bağımlı bir çocukluk geçirmiş olma ihtimalleri yüksektir.

Boğaza bir şey takılması hissi kişinin paniğini artırıyor

Panik atak geçiren bazı hastalar, boğazlarına bir şey takıldığı ya da boğazlarında bir kitle olduğu hissi nedeniyle daha çok panik olabilmektedir. Bu nedenle hastanelerin Kulak Burun Boğaz bölümlerine başvuran panik atak hastaları, yapılan tetkiklerin normal çıkması sonucuyla sıkça karşılaşır. Boğazda düğümlenme hissi olarak tanımlanan bu durum Globus Histerikus (Globus Hystericus) olarak adlandırılır ve anksiyete ya da panik atak belirtisidir.

Ertelemeyin

Olanak ölçüsünde işlerinizi ertelemeyin, zorunlu zaman geldiğinde zamana sıkışırsınız. Bu da işi yapamama korkusu, acelecilik ve telaş demektir. Bundan sonrası panik atak olabilir.

Yavaş davranın

Grup içinde en önde mi yürüyorsunuz, sofrada yemeği en önce mi bitirirsiniz? Çoğu zaman karşınızdakinin sözünü keser misiniz? Bunu her fark ettiğinizde yavaşlayın. Grubun ortak hızına uymak çok zor olmaz. Bunu sürekli yaptığınızda yavaşlık sizin için bir alışkanlık haline gelir. Yavaşlık ile acelecilik bir arada olmaz.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR