Erdal ÇATALKAYA

Erdal ÇATALKAYA

erdalcatalkaya@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
2018'de başrolde yine ekonomi var
31 Aralık 2017 Pazar, 08:59

Gelen, gideni aratır sözü herhalde 2017 için çok net bir şekilde söylenebilir. Savaşların artık top-tüfekten ziyade ekonomik değerler üzerinden yürütüldüğü bir dönemde yaşıyoruz.
Asker sayısı ya da silah sayısı fazla olan değil, ekonomisi sağlam olan ülkeler bu zorlu yarışta ipi göğüslemeyi başarıyor. Bunu başaramayanlar ise hem çevrelerindeki ülkelere, hem de süper güç konumundaki ülkelere bağımlılıklarını her geçen gün daha da artırarak sürdürüyor.
Bu nedenle başta Doğu Akdeniz olmak üzere tartışmalı bölgelerde yürütülen petrol ve doğalgaz araştırmaları nedeniyle fırtınalar kopuyor. Bu fırtınlara karşı hazırlıksız olanlar ise ya batıyor ya da kendilerini çekip kurtaracak bir el için yalvarıyor.
Bir ülkeyi karıştırmak için dini ya da siyasi görüşler arasındaki farklılıkları suiistimal edenlerin nasıl işlere yol açtıklarını biliyoruz. Ama artık bundan böyle daha zorlu bir sürecç başlıyor. Belki de başa dönülüyor diyebiliriz. Artık ekonomik avantaj ve dezavantajların acımasızca kullanılacağı, çok daha can acıtılacak bir dönem başlıyor.
En canlı örneği İran... Uluslararası politikaya yön veren sayılı ülkelerden olan ve bölgede birçok ülke için tehdit arz eden İran'da kısa süre önce patlak veren öfke dalgası, çok farklı yerlere doğru yol alabilir.
Son 10 yıldır İran'da zaman zaman ciddi kıpırdanmalar yaşanıyor. Sokaklara dökülen kitleler, iktidardaki mevcut isimlere ateş püskürürken şiddet olayları da peşi sıra geliyor. İran'da bugün sokaklara dökülenler, hayat pahalılığından yana yakınırken yolsuzluk iddialarını da yüksek sesle haykırıyor.
ABD'li yetkililerin açık açık 'dolandırıcı' dedikleri İran yönetiminin Avrupa Birliği ile nükleer müzakerelerde çok ciddi bir mesafe kat ettiği bir döneme denk geldi bu gösteriler. İran yönetimi, iddiaları yalanlarken ABD ve İsrail başta olmak üzere dış güçlerin ateşi körüklediğini söylüyor.
ABD Başkanı Trump'ın "Rejimin yolsuzluklarından ve ülkenin varlığını yurtdışında terörizme harcamasından bıkmış olan İran vatandaşlarının barışçıl protestolarıyla ilgili bilgiler geliyor. İran yönetimi, kendini ifade hakkı da dahil kendi halkının haklarına saygı göstermelidir. Dünya, bu süreci izliyor" açıklaması da dikkatle okunmalı.
ABD Başkanı, alışılageldiği gibi İran yönetimini küresel terörün sponsorluğunu yapmakla suçlarken İranlılara da "Paralarınız terör örgütlerine akıyor. Uyanık olun" türünden bir mesaj veriyor.
İran, uzun süredir nükleer çalışmaları nedeniyle ağır yaptırımlarla karşı karşıya... ABD, bu konuda hiç geri vites yapmadı ve İran'ı daha da köşeye sıkıştırmak ve etkisiz hale getirmek için stratejileri uyguladı. Avrupa Birliği ile el sıkıştıktan sonra nefes almak isteyen İran'ı yeni yılda çok zor bir dönem bekliyor. Birçok İranlı, ülkelerinin enerjisinin Gazze ya da Lübnan gibi meselelere harcanmaktansa ekonomiyi düzeltmeye yönelik kullanılmasını istiyor. İranlı yöneticiler, bir yandan yaptırım sopası diğer yandan gösterilerle bıçak sırtı bir yolda ilerliyor. Bu süreçte atacakları adımlar, sadece ülkelerinin değil bölgenin de kaderini belirleyecek.
Huzurun, mutluluğun hakim olacağı bir yıl olsun 2018... Mutlu yıllar...