Erdal ÇATALKAYA

Erdal ÇATALKAYA

erdalcatalkaya@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Bu yıl en fazla onlar konuşulacak
01 Ocak 2017 Pazar, 06:41

2016'da dünya gündeminin en önemli sorunları terör, mülteciler ve ekonomik kriz oldu. Öyle görünüyor ki bu üç ana başlık, 2017'ye de damgasını vurmaya devam edecek.Ama kendilerinden en fazla söz ettirecek üç lider olacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump...
İlk isimden başlayalım... Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yıl ABD ve AB başta olmak üzere iki odak noktasını adeta yaylım ateşine tutmuştu. AB'yi hem terörle mücadele yaklaşımı hem de mülteci sorunu ve Türkiye'nin AB üyeliği noktasında yarattığı hayal kırıklığı nedeniyle eleştirdi. ABD'ye yakın coğrafyadaki terörle mücadele ve 15 Temmuz sonrası FETÖ'yle mücadele noktasında isteksiz davrandığını ima ederek sert eleştiriler yöneltti.
Erdoğan'ın anayasa değişikliği paketinin hayata geçmesiyle birlikte dış politikadaki karar alma süreçlerinde daha etkili ve söylemlerde de daha fazla ön planda olacağı bir yıl olacak 2017... 2016'nın ikinci yarısında Rusya ve İsrail'le bozulan ilişkilerin yeniden raya oturması için çok büyük belirleyici bir aktöre dönüşen Erdoğan'ın yılın bitmesine saatler kala Irak Başbakanı El İbadi'yle buzları eriten bir görüşme yapması da bunun habercisi... Erdoğan'ın son dönemde Rusya lideri Putin'le görüşme trafiğini iyice artırması, dış politikada daha da aktif olacağı anlamına geliyor.
Geçelim ikinci isme, Rusya Devlet Başkanı Putin'e... Önce Ukrayna'daki iç savaş üzerinden AB'yi fazlasıyla korkuttu. Ukrayna'da tabiri caizse AB'nin ve ABD'nin istediği gibi cirit atmasını engelledi. Halen daha Doğu Avrupa, Rusya'nın arka bahçesi konumunda ve bölgedeki taşları oynatabilen önemli bir aktör statütüsünde... Afganistan'ın işgalinden sonra Ortadoğu'daki en güçlü hamlesini Suriye'de üstlendiği rolle yapan Rusya'nın güçlü lideri, sadece bu ülkede değil bölgenin neredeyse tamamında etkisini artırmaya başladı. Putin'in Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov'un öldürülmesinin ardından sergilediği sağduyulu yaklaşım ve sonrasında Suriye'de süreci yönlendirici adımları yeni yılda da etkisini sürdürecek.
Ve belki de en çok merak edilen liderde sıra... ABD'nin yeni Başkanı Donald Trump... Demokrat Parti'den rakip olarak karşısına geçen Hillary Clinton'ı geçerek çoğunluğu şaşırtan Trump, Obama döneminden farklı bir çizgide ilerleyecek. Obama'nın giderayak 35 Rus diplomatı sınırdışı edip 2 Rus temsilciğini kapatma kararı alması karşısında Putin, kurmaylarının önüne koyduğu "Aynısını biz de yapalım" anlamındaki planı elinin tersiyle itti. Bu hareketi takdir ederek bir anlamda Rusya'ya zeytin dalı uzatan Trump, öyle görünüyor ki Obama döneminde kırılan dalları tutarak farklılığını gösterecek.
Obama döneminde Ankara-Washington hattındaki ilişki yoğunluğu da istenen boyutta olmadığı için Trump'la birlikte Türkiye politikasının değişmesi bölgedeki taşları yerinden oynatır. Rusya'yla arasını düzelten, Türkiye ile müttefiklik bağını kuvvetlendiren bir ABD'nin varlığı belki de süregelen krizlerin daha kısa sürede çözülmesine vesile olur. Aksi olursa bölgedeki kırılganlık daha da ciddi boyutlara gelir.