Bursa Hakimiyet

‘Domates’ deyip geçmeyin

Ekonomi ve diplomasinin ayrılmaz parçalar olduğunu çeşitli vesilelerle dile getirmiştik. 
Bunun ne denli önemli bir husus olduğu, pek çok somut örnekle karşımıza çıkmaya devam ediyor. Para birimi diğerleri karşısında hızla erimeye devam eden Rusya’nın ekonomik göstergeleri, tablonun giderek daha da vahimleştiğini gözler önüne seriyor. 
Belki Suriye politikası noktasında ayrıldığımız keskin noktalar olsa da ekonomideki en önemli partnerlerimizden biri olmaya devam eden Rusya’nın içinde bulunduğu durum, reel ekonomiye de gölge düşürüyor. Üç ülke cumhurbaşkanının Kars’ta TANAP Projesi kapsamında düğmeye basması, kuşkusuz enerji piyasasında Türkiye’nin konumunu güçlendirici bir etki yaratacak. 
Enerjiye dışa bağımlı ekonomilerin içinden geçtikleri zorlu süreç, ortada… Böylesi devasa bir projenin küresel ekonominin kriz alarmı verdiği bir dönemde gündeme gelmesi, ekonominin dinamikleri açısından olumlu bir gelişme olarak kayıtlara geçti.

26 TONLUK ZARAR…

Ancak reel ekonomide çevremizde cereyan eden olaylar, pek hoş değil. Son olarak Rusya’ya ithal ettiğimiz 26 ton domatesin ‘zararlı böcek’ olduğu gerekçesiyle sınırdan döndürülmesi, üreticiye darbe vurdu. İş, sadece 26 tonla kalmayacak. Benzer satış işlemlerinde süreci uzatarak hem üreticiye hem de tedarik zincirindeki diğer unsurlara zarar verecek.
Belki devasa bir ekonomi için 26 ton domates, çok şey ifade etmeyebilir ancak reel ekonomideki aktörlerin böylesine kırılgan bir ortamda ‘zararlı böcek’ ve ‘üretim hatası’ gibi konularda daha hassas olması gerekiyor. Tedarik, zaman ve diğer noktalarda yaşanacak benzer kayıplar, Rusya gibi zaten güç bela işleyen ekonomik damarlarda uzun süre giderilemeyecek tıkanmalara yol açacaktır.
Ukrayna krizinin de etkisiyle Rusya’daki milyarder sayısının 23 azalarak 88’e gerilemesi de ekonominin doruğunda da işlerin yolunda gitmediğinin bir göstergesi… Yunanistan deseniz, zaten Avrupa Birliği’nin kıskacından kurtulma derdinde. Suriye ve Irak’taki karışıklıkların hâlihazırda devam etmesi de ayrı bir dert. Geriye elde, Almanya ve İngiltere gibi görece istikrarın olduğu ekonomik partnerler kalıyor. Özetle; sadece ekonomik karar verme birimlerinin değil ekonomi üçgeninin tabanını oluşturan aktörlerin de ‘domates krizi’nde de açık şekilde göründüğü gibi daha sağlam hareket etmesi gerekiyor.
İyi pazarlar.