Hayrettin ÇAKMAK

Hayrettin ÇAKMAK

hayrettincakmak@hotmail.com
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Yol medeniyettir
23 Ağustos 2019 Cuma, 09:45

Atatürk'e doğuya okul mu yapalım yol mu yapalım diye sorduklarında; yol yapın ki ordu girebilsin demiştir. Devam eden süreçte ise okul ve yol olarak hizmet verilmiştir. Ayrıca o dönemler ulaşım aracı olarak demiryolu revaçtaydı o konuda da "demiryolları memleketin tüfekten, toptan daha mühim bir emniyet silahıdır" demiştir. Cumhurbaşkanımız da bu konuyu "yol medeniyettir" olarak dillendirir.
Bursa'nın nüfusu 3 milyonu geçti. 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle İlçelerimizden Yıldırım 653 bin, Osmangazi 862 bin nüfusa sahiptir. Bir zamanlar Türkiye olarak Bursa'nın beşte bir (%20) nüfusuna sahip ve yukarıda söz ettiğimiz iki ilçesinden de küçük olan 600 bin nüfuslu Lüksemburg'dan 1 milyon USD borç istemiştik!

Ağustos başında Bursa'da yapılan açılış töreninde kurdele kesimine benim de katılma şansı elde ettiğim, İstanbul Bursa İzmir Otoyolunun maliyetini yüklenici firma yetkilisi Çarmıklı'ya bizzat sordum; KDV dahil 11 milyar USD diye cevap verdi. Dikkat ediniz! 1 milyon USD borç peşinde koşan bir Türkiye'den; 11 bin katı büyüklüğünde 11 milyar USD tutarında yatırım açılışı yapan bir Türkiye'ye geldik.

AK Parti döneminde 17 yılda 6 bin 101 km olan bölünmüş yol, 26 bin 764 km'ye çıkarıldı. Bu rakamsal olarak yüzde 332 artış demek. Bin 714 km olan otoyol uzunluğu da 2 bin 875 km oldu. 2023'te 5 bin 34 kilometreye çıkarılıyor. Karayolu tünel sayısı da 83'ten 367'ye yükseldi. Türkiye'de trafiğin yüzde 81'i bölünmüş yollarda seyrediyor. Bu sayede yıllık yaklaşık 18 milyar yakıt-zaman tasarrufu sağlanmıştır. Bu yatırımların bir kısmı Yap İşlet Devret modeliyle yapılmaktadır. Bu tip projeler klasik finansman yöntemleriyle yapılınca ortalama 7-20 yıl arasında bir sürede tamamlanırken, YİD modeliyle yapılan söz konusu proje 6,5 yılda bitirilerek hizmete alındı. Milli bankaların finansman sağladığı bir projedir. 15 Temmuz 2035 tarihinde devlete devredilecek otoyol işletmesinde, yapım aşamasında 8 bin 500 kişiye istihdam sağlanmıştı, şimdi de hizmet tesisleri ile İşletme ve bakım personeli olarak yaklaşık 6.100 kişiye istihdam sağlıyor.

Bu tip Marmaray, Avrasya tüneli, Yavuz Sultan köprüsü, İstanbul hava limanı, hızlı tren gibi büyük projeler doğal olarak takdir edilmesi gereken gurur duyulacak projelerdir. Muhalefetin bu konuda ufku, vizyonu nedir karnesine bir bakalım mı?

Boğaza ilk köprü Nuri Demirağ'ın ve ABD'li uzmanların da çabasıyla 1940 yılında gündeme gelmişti, dönemin CHP İktidarı tarafından "Boğaza köprü olmaz, yıkılır" gerekçesiyle reddedilir. DP döneminde 25 Mayıs 1960'da da imzalar atılır ama iki gün sonra "darbe" olur..Adalet Partisi dönemi; Demirel TBMM'de Boğaz da köprü sözü edince; İnönü söz alıp kürsüye çıkıyor, istiklal madalyasını kürsüye vurarak "Ben de bu köprüyü yaptırmam" diye yüksek sesle itiraz ediyordu.. Nihayet Demirel tarafından 1970 yılında köprünün temeli atılmış açılışı ise 12 Mart Muhtıra dönemi kabinelerinden Naim Talu'nun başbakanlığına denk gelmişti. Kısaca Demirel açılışı yapamamıştı. 1980 sonrası Turgut Özal gelir. Demirel'e yapılan itirazların aynısı ona da yapılır. O da FSM Köprüsü, İstanbul otoyolu gibi projeleri hayata geçirdi. Bir dönem Necdet Calp 'li Halkçı parti ile sonrasında Erdal İnönü'lü SHP ile benzer vizyon kavgasını yaşadı.

Şimdi de benzer teraneler var. Otoyol pahalı! Bunları söyleyenler İtalya, Fransa, İsveç, İsviçre kısaca Avrupa'ya bir gitsin, yol ve köprü ücretlerini bir görsünler de o zaman konuşsunlar. Örneğin: İsveç'in Malmö şehri ile Danimarka'nın Kopenhag şehrini birbirine bağlayan köprünün geçiş ücretlerine bakalım.Araca göre en düşük 53 Avro ve en yüksek 198 Avro. Motosiklet bile 29 Avro. AB ülkelerinin çoğunda otoyollar ve köprüler ücretli. Bazı yerlerde uçakla ulaşım otoyol ulaşımından daha ucuzdur. Özel araban varsa; katlanacaksın inanışı vardır.

Bir diğer konu, yapımcı şirketlere garanti verilmesi konusu:. Bu ihaleler dünyaya açık ihalelerdir. Dünyada nasıl yapılıyorsa bizde de aynı şekilde yapılıyor. Şunun da bilinmesi gerek. Bu otoyolun yüklenici firması altı ortaklı bir konsorsiyum olup sadece Astaldı firması yabancıdır.

Otoyol açılışının yapıldığı gün CHP sözcüsü çıkıp uçak bileti ile karşılaştırma yapmıştı. Otomobille 256,3 TL olan yolu 500TL göstermişti. Demet Akalın'ın iki saatte gittim demesi üzerine Cumhurbaşkanının telefon etmesine "suçu ve suçluyu övdü gerekçesiyle" Erdoğan hakkında soruşturma açılmasını isteyen vekillerin olduğu müebbet muhalefet bir CHP var karşımızda. Bu siyaset tarzına ben isim bulmakta zorlanıyorum. Zaten grup başkan vekilleri Engin Altay muhalefet etmeyi doğruları da söylememek olarak algılamış olmalı ki "Bu hükümet dünyanın en doğru işini bile yapsa bizim bu hükümeti alkışlayacak halimiz yok. Milletin bize verdiği görev bu..." demiştir.

Yazının sonunu Sn Tuncay Özkan'ın bir incisi ile noktalayalım. Bu bir kara mizahtır buna gülünmez, sadece Atatürk'ün kurduğu partiyi kimler yönetiyor diye düşünmek gerek. Binali Yıldırım'ın Ulaştırma bakanlığı döneminde Ak Parti'nin yüz akı hizmetlerinden Marmaray için TV programında Tuncay Özkan döktürüyor: "Marmaray neden suyun altına indi? Kim indirdi? Bülent Ecevit indirdi. Bülent Ecevit yaptı Marmaray'ı. Peki neden yaptı? Kentin üzerindeki trafik yoğunluğu daha aşağıya gelsin ve kent bu yoğunluktan kurtulsun diye"

Yapılan bunca mega projeye rağmen hiçbir zaman memnun olmayan muhalefete bakamayız. Biz Türkiye'miz için medeniyet projelerinin peşinden koşmaya devam edeceğiz. Sosyolojinin babası olarak anılan İbn-i Haldun ne diyordu? "Memnuniyetsizler hiçbir zaman medeniyet kuramazlar!"