Murat KUTER

Murat KUTER

muratkuter@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Turguerie, La Roxelane ve BBDSO konseri
04 Nisan 2019 Perşembe, 08:56

On sekizinci yüzyıl Avrupası'nda Türk modası (Turquerie) yaygındı. O dönemler akşam eğlencesi için Türk temalı yeni bir piyes izlemek üzere tiyatroya, operaya veya şık bir Türk kılığına girerek maskeli baloya gidilirdi.
Opera eserlerinde o tarihlerde önemli bir kahraman Kanuni Sultan Süleyman'dır. Kanuni S. Süleyman'ın karısı Hürrem, önce davranıp Mustafa'yı bertaraf etmediği takdirde, padişah ile gözdesinin oğlu olan ve tahtın varisi Mustafa'nın kendi çocuklarını öldüreceğinden korkuyordu. Hürrem, oğlu Mustafa'nın onu öldüreceğine padişahı ikna edip entrikaları ile Kanuni S. Süleyman'ın kendi oğlunun idam emrini vermesini sağlamıştı.
Kanuni S. Süleyman oyun kahramanı olarak Avrupa'da ilk defa 1619'da Prospero Bonarelli'nin Soliman (Süleyman) adlı oyununda gösterilir
On sekizinci yüzyılda sahnelenen pek çok Solimano (Süleyman) operasından en çok beğeni toplayan ikisi Hasse tarafından 1753'te Dresden'de sahnelenen ve Pérez'in 1757'de Lizbon'da sahnelenen eserler olur.

Süleyman ve üç sultan

1761'de ise Soliman II ou Les trois sultanes (Süleyman ve üç sultan) adlı opera Charles-Simon Favart tarafından yazılır. Favart geçmişte kaba olan bir türün düzeyini komedi sanatı seviyesine yükseltmesi ile ünlüdür. Aynı zamanda yönetmen, yapımcı ve söz yazarı olarak Opéra Comique'in üstadı olarak anılır. Yazarın bir sanatçı olan eşi de La Roxelane /Hürrem'i sahnede canlan-dırır. Soliman II müzikal olarak en beğenilen eser olur. Yüzyılın sonuna kadar dünyanın en eski ulusal tiyatrosu kabul edilen Fransa Devlet Tiyatrosu/ Comédie-Française'de müziksiz olarak piyes biçiminde sahnelenmeye devam eder.
Birçok besteci bu eseri kendi müzik uyarlarıyla besteler. Bu oyun 1770'te Viyana'da ve Haydn'ın alt başlığı "La Roxelane" olan 63 numaralı Senfonisi'ne eklenir. Parçayı bestelediği yer olduğuna ina-nılan Esterhaza Sarayı'nda 1777'de sahnelenir. Eserin eski bir Fransız melodisi üzerine yaptığı çeşitlemelerden oluşarak bestelendiği uzmanlarca kabul edilir.

BBDSO, Aşk obuası ve Hürrem

Bursa Bölge Devlet Senfoni Orkestrası bugünkü konserinde, Barok dönemin ünlü bestecisi Johan Sebastian Bach'ın eserleri ile bizlerle olacak. Bu konçertoyu sıra dışı bir barok dönem nefesli çalgısı olan obua d'amore (aşk obuası) solistliğinde dinleyeceğiz.
Konserde Ankara DOB obua sanatçısı Ulaş Yurtoğlu konserde solist olarak yer alıyor. Bach'ın Brandenburg konçertolarının en ünlü bölümlerinden biri olan "Air" da çalınacak. Konserin ikinci bölümünde ise şef Dağhan Doğu'nun yöneteceği orkestramız Joseph Haydn'ın 63 nolu senfonisini seslendirilecek. Haydn'ın, Charles-Simon Favart'ın "Soliman II- ou les trois Sultanes" (Süleyman ve üç sultan) adlı operasının ünlü Roxelane (Hürrem) karakterinden esinlenerek yazdığı senfoni aynı başlığı (La Roxelane) taşıyor.