Bursa Hakimiyet

Standartlar ve Bursa

O tarihin seçilmesinin gerekçesi incelendiğinde  temel neden 1946 yılında İngiltere’de Londra’da uluslar arası standartların oluşmasına gönül veren binlerce kişinin çalışması sonucunda 14 Ekim 1946’da 25 ülkenin katılımı uluslararası standartların oluşumuna odaklanmış bir organizasyon kurulması konusunda verilen karardır...
Ülkemizde de Türk Standartlar Enstitüsü’nün 19.8.1993 tarihli teklifi üzerine Millî Eğitim Bakanlığı’nca her yıl ekim ayının üçüncü haftası Standartlar Haftası olarak kutlanması kabul edilmiştir. Böylece 14 Ekim Dünya Standartlar Günü ve içinde bulunduğu haftada Standartlar Haftası olarak kutlanmaya başlanmıştır. Ağırlıklı olarak bu konudaki öncülüğü okullarımız ve okullardaki kollarımız yapmaktadır...
Bursa’da TSE tarafından 14-19 Ekim Türkiye Standartlar Haftası dolayısıyla düzenlenen etkinlik programının tanıtımı 15 Ekim Pazartesi günü, TSE Danışma Kurulu üyelerinin katılımıyla yapılacak basın toplantısı ile duyurulacaktır...
 

BURSA’NIN ÖNDERLİĞİ
Dünyada bilinen ilk standartlar 1502 yılında Sultan II.Beyazıd döneminde Bursa’da getirilmiştir. Kanunname-i İhtisab-ı Bursa (Bursa Belediye Kanunu), Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde bulunan 1502 tarihli bir padişah fermanıdır. 15. yüzyılda yükselen Türk kadifeciliğinin 16. yüzyılda kalite bakımından bozulması üzerine önlem olarak böyle bir kanunname çıkarılmıştır. Metinde, 25 yıl önceki kumaşların kalitesinin daha iyi olduğu belirtilerek esnaf uyarılmaktadır...
Sultan II. Bayezıd bu ferman ile Bursa’daki pek çok ürüne standart getirilmiş ve rayiç konulmuştur. Bu uygulama, padişah fermanıyla zamanın ticaret merkezi olan başka illerde de uygulanmıştır. Belgede, ağırlıklı olarak ekmekle ilgili konulara değinilmiştir (Ekmeğin pişkinliği, rengi, gramajı, ununun özelliği, elenme yöntemi, gevrekliği, haşhaş-yağ gibi katkı maddeleri ve fiyatına ilişkin standartlar belirlenmiş). 1998 yılında Türk Standartları Enstitüsü tarafından günümüz Türkçe’sine uygun hale getirilip bir el kitapçığı formatında basılmıştır...    
Bu belgede kalite, boyut, ambalaj gibi konularda standartlar tespit edilmiş, narh ve ceza hükümlerine de yer verilmiştir. Bugünkü standardizasyon sistemine benzeyen bir sistem tesis edilmiş, tuz, ekmek, sebzeler, et, yumurta, süt, yoğurt, peynir, tekstil ürünleri, mücevherat, mutfak eşyaları, deri ve deri mamulleri, kükürtler ve ayakkabılar gibi çeşitli maddelerin özellikleri ayrı ayrı belirtilerek standardize edilmiştir. Orijinal metni daha önce de belirttiğim gibi İstanbul Topkapı Müzesi’nin Revan Kütüphanesi’nde bulunmaktadır...
Bu örnek sadece Bursa ile sınırlı değildir. Yaklaşık beş yüzyıl önce Bursa, Edirne, Sivas, Erzurum, Diyarbakır, Çankırı, Aydın, Mardin, Karahisar, Musul, Rize, Amasya, İçel, Arapkir, Karaman ve daha pek çok yerin mahalli özelliklerine ve üretim çeşitlerine göre standart kuralları konulmuş ve ciddi olarak uygulandığı tespit edilmiştir...
 

SONSÖZ
Görüldüğü gibi içinde yaşadığımız ve birçoğumuzun beğenmediği bu kent bu ve buna benzer birçok ilke ev sahipliği yapmaktadır. Bizler ne hikmetse, kendi oluşturduğumuz değerlerimizi sahiplenmekte sıkıntı çekmekteyiz. Adeta bir yabancı hayranlığı içinde birilerine peşine takılıp, gitmekteyiz...
Ne diyelim. Yolumuz açık olsun...