Bursa Hakimiyet

Zeytinbağı’nda önemli bir dernek

Önce bir iskele  olarak kurulmuş kent. Süreç içinde heykel okulları, anfitiyatrosu, stadyumu olan 4500 nüfus, 2 han, 20  kahvesi bulunan ağırlıklı olarak Rumların yaşadığı bir yerleşim merkezi...
Adı Yunanca  papaz anlamına gelen İlye kelimesi ile üç anlamına gelen tri kelimesinin birleşiminden doğduğu  söylenmekte. Ayrıca barbun balığının adından da geldiği yönünde söylemler var. Tarihi boyunca Tirilye şarabı, rakısı ve zeytini ile ünlü yerleşim. İpekböcekçiliği yapılan bir yer. Mübadale sonrası nüfus 2 bin beş yüze kadar düşmüş...
 

ZEYTİNBAĞI KORUMA VE YAŞATMA DERNEĞİ
Geçtiğimiz yıl Zeytinbağı’nda yeni bir dernek kuruldu. Başkanlığını Prof.Dr.Yusuf Oğuzoğlu’nun yaptığı Zeytinbağı ‘nın Kültür Sanat ve Turizm Değerleri’ni Koruma ve Yaşatma Derneği...
Tirilye Belediyesi’nin de desteklediği dernek 2011 yılında kuruldu.  Genel çerçeve olarak dernek, “Taş Mektebi , kültürler arası Sanat Atölyesi ve hediyelik eşya üretim merkezine dönüştürmeyi hedeflerken; Tarihi Yağhane’yi de bir sanayi müzesine ve de tarihi hamamı da bir Kent Müzesi’ne dönüştürmeyi” hedeflemekte...
Bu hedefleri gerçekleştirme noktasında AB fonlarına yönelik projeler hazırlayarak kaynak yaratılacak. Cumartesi günü dernek başkanı Prof.Dr.Yusuf Oğuzoğlu başkanlığında aralarında Prof.Dr.Ulviye Özer, Prof.Dr.Ziya Özer, Prof.Dr.Füsun Öztürk Kuter, Prof.Dr.Pervin Aniş, Selçuk Aniş, Ergun Kağıtçıbaşı, Cüneyt Pekman, Oğuz Türkel, Selen Türkel, Sedat Diniz, Mithat Kırayoğlu, Ferda Kılıç, Gökhan Tunçdöken, İsmail Yaşayanlar, Aliye Kaçar, İrfan Cavit Türközü, Ferhan Türközü, Emel Oğuzoğlu, Selda Topbaş gibi isimlerin olduğu bir grubu Tirilye’de gezdirdi ve dernek çalışmaları hakkında bilgi verdi...
 

OSMANLI VE TİRİLYE
Tirilye, olasılıkla Mudanya’nın fethi ve Mirzaoba, Kaymakoba gibi Türkmen köylerinin kuruluşu evresinde (1321-1330 arasında) Osmanlılar tarafından ele geçirilmiştir...
II.Beyazıd döneminde İstanbul’dan 30 hane Türk’ün getirilerek yerleştirildiği ve eski kayıtlarda Kitai’nin iskelesi olarak anılmakta olan Tirilye, Osmanlı döneminde Rumların büyük çoğunlukla yaşadıkları zengin bir yerleşim yeri idi. 1906 tarihli Hüdavendigar Vilayeti Salnamesi’nde belde, şöyle tanıtılmaktadır:
“Tirilye bucağı, Mudanya ilçesinin batısında ve Marmara Denizi kıyısındadır. Hoş bir havası vardır. Kasabada bir cami-i şerif, bir İslam ve iki Hıristiyan ilkokulu, yedi kilise ile eski eser niteliğinde üç manastır vardır. Kemerli denen kilisenin iç bölmelerinde bazı eski eserler bulunmaktadır. Başlıca üretimi zeytin, koza ve ev içi imalat sanayinden olarak çeşitli oda dokumalarından oluşmaktadır. Zeytin ürünü Doğu Rumeli ve Karadeniz kıyıları ile İskenderiye dolaylarına gönderilmektedir...”
1909’da Sadrazam Mahmut Şevket Paşa’nın öldürülmesi üstüne, bir süre “Mahmutşevketpaşa” adı verilen belde, kısa süre sonra yine eski adıyla anılır olmuştur...
 

SON SÖZ
Tirilye için çalışan Zeytinbağı ‘nın Kültür Sanat ve Turizm Değerleri’ni Koruma ve Yaşatma Derneği yöneticilerine ve başkanları Prof.Dr.Yusuf Oğuzoğlu ’na başarılar diliyorum...