Namık GÖZ

Namık GÖZ

namikgoz@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Bursa tarihine kısa bir yolculuk
15 Ağustos 2019 Perşembe, 08:58

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin kültür yayını 'Bursa Günlüğü', geçtiğimiz ay 6'ncı sayısı ile okurlarla buluştu. Postadaki gecikmeden dolayı elimize yeni ulaşan dergi yine özenle hazırlanmış.
Daha önce 'Bursa'da zaman'la başlayan kentin tarih ve kültürüne ışık tutan yayıncılık anlayışının 'Bursa Günlüğü' ile devam etmesi sevindirici. Öncelikle şunu hatırlatmakta fayda var; birçok belediyenin hazırladığı dergilerin aksine her yazı özenle ve bilimsel bir bakışla kaleme alınmış.
Büyükşehir Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı bünyesinde hazırlanan Bursa Günlüğü, okuyucusunu ilgi çeken içeriğiyle tarih yolculuğuna çıkarıyor.
Hisar semtinin tarihî yapısı, Bursa'nın mahalle kapıları, Süleyman Çelebi Türbesi'nin yeniden inşası, Geyikli Baba gibi başlıklar altında 17 yazı, şiir ve röportajın yer aldığı dergiden birkaç konuyu notlar şeklinde sizlerle paylaşmak istiyorum. Meraklısı dergiyi edinerek okuyabilir.

GEYİKLİ BABA'NIN ORHAN GAZİ'YE HEDİYESİ

Yusuf Tuna'nın kaleme aldığı 'Bursa'nın sıra dışı bir gazi dervişi Geyikli Baba' ile başlayalım. Azerbaycan'ın Hoy kentinden Bursa'ya gelen Geyikli Baba'nın asıl adı Hasan. Çağdaşı Yunus Emre'nin dizelerinde yer bulan bu sıra dışı derviş geyik sırtında Bursa'nın fethine katılan bir alp aynı zamanda.
Bir bölümü tarihi belge bir bölümü menkıbelerden oluşan Geyikli Baba'nın yaşam öyküsünün en ilginç bölümleri ise Orhan Gazi ile buluşması.
Yazıdan devam edelim...
Orhan Gazi Bursa'nın fethi esnasındaki hikayesini duyunca Geyikli Baba ile tanışmak için Turgut Alp'i yanına çağırır ve işin aslını sorar. Turgut Alp ise çoktan Geyikli Baba'nın müridi olmuştur. Meraklı daha da artan Orhan Gazi, Geyikli Baba'yı görmek ister ve huzuruna davet eder. Fakat olumlu yanıt alamaz.
Aradan uzun bir süre geçtikten sonra Geyikli Baba bir gün sırtında bir çınar fidanı ile Orhan Gazi'nin evine gelir. Avlu kapısının iç tarafına fidanı diker. Meraklanan Orhan Gazi, Geyikli Baba'ya sorar ve yanıtını da alır: Senin neslin ve devletin bu ağaç gibi kök salacak kökü sabit dalları ise göktedir.
Rivayete göre o ağaç bugün Üftade Türbesi'ne giden Kavaklı Caddesi'ndeki çınar olduğu söylenir. Geyikli Baba aynı gün ikinci fidanı kendi evinin bahçesine diker. O çınar da daha sonra Baba Sultan adını alan Geyikli Baba türbesinde hala dimdik ayaktadır.

ŞOSEDEN OTOBANA GEMLİK YOLU

Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle İstanbul-Bursa- İzmir Otoyolu ulaşıma açıldı.
Otobanın geçtiği Gemlik'in 156 yıl önce ilk şose yola kavuşma hikayesi de Bursa Günlüğü'nde Dr. Salih Erol tarafından kaleme alındı.
Tanzimat reformlarının başkent dışında ilk uygulamaya konulduğu şehirlerden biri olan Bursa'da ticaret yollarıyla işe başlandı. Gemlik limanı ile Bursa arasında yol olmaması ticareti olumsuz yönde etkilediğini dikkate alan Osmanlı yönetimi, prestij projesi olarak 1856 yılında inşaata başladı.
Ancak aradan 7 yıl geçmesine rağmen yol bir türlü bitirilemez. Ticaret Nazırı Edhem Paşa, göreve başlar başlamaz konuya el koyar. Hatta beraberindeki heyetle 13 Nisan 1863 yılında bir ay Bursa'da kalıp inceleme yapar. Kendisi de jeoloji mühendisi olan Edhem Paşa, yabancı mühendisleri değiştirir. Ekip ve yöneticileri değişince işler hızlanır ve kasım ayında belirlenen tarihten 5-6 ay önce ulaşıma açılır.
Gemlik yolu, Bursa ve çevresinin ilk şosesi olarak tarihe geçer.
***
Bursa Günlüğü'nde dikkat çeken yazılardan biri de tasavvuf kültürü konusunda Türkiye'nin en önde gelen isimleri arasında yer alan Prof. Dr. Mustafa Kara'ya ait. Prof. Dr. Kara, 70 yıl önce Mevlid yazarı Süleyman Çelebi'nin türbesinin yeniden inşasını dönemin tanıklarının anlatımı, belge ve fotoğraflarla anlatıyor.