Namık GÖZ

Namık GÖZ

namikgoz@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Hanlar Bölgesi ve tescilli betonarme bina tartışması
17 Ekim 2020 Cumartesi, 09:12

Bursa'da tarihi ve kültürel mirasın korunması ve ayağa kaldırılması konusunun fitilini ateşleyenlerden biri olan ÇEKÜL Vakfı Başkan Yardımcısı Mithat Kırayoğlu, yaptığımız bir röportajda anlatmıştı.

Osmanlı'nın 1326'da fetih gerçekleştiğinde Bursa, sur içinde yeralan küçük bir şehirdi. Osmanlı'nın Bursa'da denemelerini yapıp başlattığı şehir modeli, sonraki yıllarda, Edirne, İstanbul ve Balkan ülkelerine taşındı. Bugün Üsküp ya da Saraybosna'ya gittiğinizde küçük bir Bursa modeli görürsünüz.

Hanlar Bölgesi ve kapalı çarşı, günümüzde trend olan AVM'lerin Osmanlı'nın 700 yıl önce gerçekleştirdiği ilk örnekleriydi.

Zaman içinde betonarme yapılar, bu özgün mimari ve şehircilik anlayışını yerle bir etti. Bu bölge adeta beton surlarla kapatıldı.

Uzun yıllar sonra ne kadar değerli oldukları UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne alınınca 'biz ne yaptık ve nasıl çözüm buluruz' anlayışına döndük.

Hanlar bölgesinin önünün açılması da bu anlayışın topluma yeniden hakim olmasının sonucu ortaya çıktı.

Tam bu noktada yeni bir sorunla karşılaşıldı. Yıkılan beton binalardan biri olan ve 1960 yılında Şevki Vanlı'nın çizdiği ve yarışmalardan ödül alan projesine uygun yapılan Merkez Bankası binası 1990 yılında Anıtlar Kurulu tarafından tescil edildi.

Hanlar Bölgesinin önünün açılması gündeme gelince bina Uludağ Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan bir heyet tarafından incelendi ve depreme dayanıksız olduğu ortaya çıktı. Üstelik binanın en önemli özelliği olan dış cephesi taşıyıcı görev yaptığı için yapılacak güçlendirme bina estetiğini bozacaktı.

Çözüm formülü yıkılıp yeniden yapılmasıyla bulundu. Ancak ödüllü binanın yıkılması tartışmaları da beraberinde getirdi. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden 'Bursa'da ödüllü bina yıkılıyor' tepkileri oluştu.

ASTV'de yayınlanan Gözlem Kulesi programına konuk olan Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek ile hanlar bölgesi projesini ve Merkez Bankası binasının özel durumunu konuştuk.

Anıtlar Kurulu'nun rekonstrüksiyon yani yeniden yapım kararı vererek, yıkımına izin verdiğini vurgulayarak konuşmasına başlayan Şimşek, Büyükşehir Belediyesi'nin bölge için açtığı yarışma şartnamesinde Merkez Bankası binasının da dikkate alınmasının yer aldığını söyledi.

Mimarlar olarak tescilli binaların korunması konusunda hassasiyetleri olduğunu ve bunların kent belleği için büyük önem taşıdığını da ifade eden Şimşek'e göre, 'beton ömrü bitmiş yıkalım' anlayışının yanlış. Çünkü, geçmiş yılların teknolojisiyle yapılan betonarmeler sorgulandığında aynı sonuç elde edilmesi kaçınılmaz o yüzden farklı yöntem ve metotların gündeme gelmesi gerekiyor.

Merkez Bankası binasının ise özel bir durumu olduğunu ifade eden Şimşek, 'Binaya estetik değeri kazandıran en önemli unsur dış cephesi. Buradaki düzenleme aynı zamanda taşıyıcı sistem olduğu için güçlendirme yapılması halinde binanın tüm özelliği kaybolacaktı. O yüzden yeniden yapımı gündeme geldi' dedi.

Hanlar Bölgesi ve Çarşıbaşı Projesi ile ilgili Büyükşehir Belediyesi'nin açtığı yarışma süreci mart ayına kadar tamamlanacak. Projeler ortaya çıktığında sanırım yeniden Merkez Bankası binası tartışacağız. Çünkü yapılacak eserlerde yer alacak binanın arkasındaki eserlerle uyum sorunu ortaya çıkması kaçınılmaz.

SPOR SALONUNDA YARIŞMAYI KAZANAN ESER UYGULANACAK

Tıpkı Merkez Bankası gibi Atatürk Spor Salonu da döneminin yarışmayla belirlenen eserlerinden biri. O da yapılan inceleme sonucu depreme dayanıksız olduğu için yıkıldı ve yerine yenisi yapılacak.

Hanlar Bölgesi ve Çarşıbaşı Projesi'nin yarışmasını Mimarlar odası işbirliğiyle Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Spor Salonu'nunkini de Büyükşehir desteğiyle Mimarlar Odası Bursa Şubesi düzenliyor.

İkisi de ulusal yarışma olacak. Ancak, Atatürk Spor Salonu'nun yarışma şartnamesinde birinci seçilecek eserin uygulanması maddesi yer alıyor.

Şimşek ile spor salonunun konuşurken 3 ay önce aynı ekrandan konuyu gündeme taşıdığımızı da hatırladık. Şimşek'in yanı sıra İnşaat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Mehmet Albayrak, spor salonunun yıkılarak Millet Bahçesine katılmasına karşı çıkmıştı. Ardından Büyükşehir Belediyesi'nin yeniden yapım kararı gelmişti.

Program sonrası belediye ile görüşmeleri sonucu işbirliğinin ortaya çıktığını söyleyen Şimşek, 'Hem hanlar bölgesi hem de spor salonunda güzel bir işbirliğimiz var. Akademik odalarla kim çalışmak istiyorsa her türlü işbirliğine varız' dedi.

Program sırasında, bir izleyiciden gelen soruyu da Şimşek'e yönelttik.

'Geçmişte mimarlar odası belediye projelerine sürekli dava açıyordu. Bu işbirliği bunları engelledi mi?'

Gerçekten de 0.50 emsal nedeniyle Mimarlar odasının açtığı davalar Bursa'da gündem yaratmış, bir çok proje bu davalar nedeniyle durmuştu.

'Dava açmaya devam ediyoruz' diyen Şimşek, şunları söyledi:

'Kamusal sorumluluğumuz gereği yanlış ve eksik uygulamaları takip etmek durumundayız. İtirazlarımızı davaya dönüştürmeden ilgililere iletiyoruz. Sonuç aldığımız birkaç konu oldu.Ancak, hanlar bölgesi ve spor salonu projeleri ön plana çıktığı için yaptığımız çalışmalar görülmüyor'

ÖNLÜK TAKIP KABAK SATTI, İLK MÜŞTERİSİ DE...

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Ahmet Kamil Erozan, 40 yıl dışişleri bakanlığının çeşitli mevkilerdeki görevinden sonra siyasete atıldı.

Uzmanlık alanı olan uluslar arası ilişkiler ve dış politika yorumları yaparken bile espri yapmayı ihmal etmeyen Erozan, sosyal medya paylaşımlarında da bu yeteneğini ortaya çıkarıyor.

Önceki gün Bursa'daki basın toplantısının ardından dün Çatalca'ya giden Erozan, önlük takarak manav tezgahının başına geçti. İlk müşterisi de İYİ Parti TBMM Grup Başkanı ve Bursa Milletvekili Prof. Dr. İsmail Tatloğlu oldu.

Tatlıoğlu ile birlikte kabakların önünde poz veren Erozan, fotoğrafın altına 'Dükkanı bugün Çatalca'da açtım... Taaa Bursa'dan müşteri gelmiş... Müşteri velinimetimizdir...' notunu yazdı.