Namık GÖZ

Namık GÖZ

namikgoz@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Tabuları yıktı, ezberleri bozdu
06 Kasım 2017 Pazartesi, 11:31

Marmarabirlik, 32 bin ortağıyla en güçlü üretici birliklerinden biri olmasına rağmen geçmişteki hatalı politikalar nedeniyle neredeyse ürün alamaz hale gelmişti. 2010 yılında göreve başlayan Hidamet Asa, başkanlığındaki ekip, barkodlu ürün çeşidini 180'den 380'e, ihracat yaptığı ülke sayısını da 18'den 54 ülkeye yükseltti. Bugün artık, alacağı ürünün neredeyse tamamını peşin ödeyecek duruma gelen Marmarabirlik'in yeni hedefi dünya markası haline gelmek

Marmarabirlik'in kaderi 2010 yılı şubat ayında Hidamet Asa başkanlığındaki ekibin göreve başlamasıyla değişmeye başladı. O gün itibarıyla 43,5 milyon vergi, 98,8 milyon lira da destekleme istikrar fonundan çekilen kredi borcu bulunuyordu. Yani 2004 yılında borçların sıfırlandığı döneme dönülmüştü. Ekip çalışması her alanda başladı. 2010 yılından itibaren 65 milyon liralık yatırım gerçekleştirilmesinin yanı sıra geçtiğimiz haziran ayında ortaklara 17 milyon lira kar payı bile dağıtıldı. İyi yönetim, sonunda başarıyı getirdi. Bugün Köln'de Avrupa ve dünyaya ihracat yapacak üretim üssü kuracak hale gelen birliğin bu başarısındaki imza hiç şüphesiz Yönetim Kurulu Başkanı Hidamet Asa'ya ait. Onun tek beklentisi ise ortaklarının bir daha eski günlere dönülmemesi için birliğe sahip çıkmaları. Köln'deki dünyanın en önemli gıda fuarındaki standı alım heyetlerinin akınına uğrayan Marmarabirlik'in dünü, bugünü ve yarınını Hidamet Asa ile konuştuk.

Son 7 yılda Marmarabirlik'te neler değişti?

Marmarabirlik son 7 yılda ezber bozdu, tabuları yıktı. Geçmişte ürün almamak için kota koyulurken, ürün alabilmek için alternatifler aranıyor. Bu süreç içinde Marmarabirlik yatırımlardan tutun da satışlarına kadar gerçekten çok farklı değişimlere uğradı. Marmarabirlik büyüdükçe ortaklarımız da bundan faydalanıyor. Marmarabirlik geçtiğiz haziran ayında 17 milyon lira kar payı dağıttı. Geçmişte zarar eden batık bir kurum varken bugün itibarıyla kar payı dağıtan bir kurum haline geldi.
2004 yılında devlet tarafından 159 milyon lira borcu tasfiye edildi. 2010 yılı şubat ayında devraldığım gün itibarıyla 43,5 milyon lira vergi borcu ve 98,8 lira da desteklenme istikrar fonundan çekilen kredi borcu vardı. 2004 yılındaki aynı duruma dönmüştük. Biz tabii ki bu konuyla ilgili var gücümüzle çalışarak bugünlere geldik. Bu bir ekip çalışmasıdır. 2010 yılından bugüne kadar depolama kapasitesi arttırmak için üretim maliyet 65 milyon liralık yatırım yapıldı. Yatırımla birlikte geleceğini planlıyoruz. Marmarabirlik'e geleceğini planlamak adına Köln'de bir şube kuruldu. Bu şubemiz aracılığıyla Köln Belediyesi'nden 4 bin metrekare çok düşük bedelle arsa alıyoruz. Kalkınma ajansının da desteğiyle depolama ve üretim tesisi düşünüyoruz. Avrupa'ya yaptığı ihracatı arttırmak amacçıyla böyle bir yatırımın ihracata katkı sağlayacak.


Marmarabirlik dünya pazarına nasıl açıldı?

2009 yılı sonunda özellikle 18 ülkeye ihracatı varken 2017 yılı itibarıyla 54 ülkeye ihracat yapar hale geldi. Son 6 yıl içinde zeytin ve zeytinyağı ihracatında birincilik ödülü aldık. Bu gurur verici bir durum. Kooperatifler geçmişte batık kuruluşlar olarak görüldüğü için Marmarabirlik'in böyle bir başarı yakalaması hem kooperatifçilik anlamında hem ortaklarımız anlamında önemli.

Ürün çeşidi her geçen gün artıyor. Barkodlu ürün sayısı kaça çıktı?

Ar-Ge birimiyle ilgili çalışmalarımız hızla ilerledi. Ürün çeşitliğinin arttırılması Gemlik tipi zeytinin daha katma değerli hale getirilmesi 180 barkodlu üründen 380 ürüne yükseldi. Soslu zeytinden zeytin çikolatasına, lokanta simit satıcılarında satılacak ürünler geliştiriyoruz.

Yeni ürün çeşitlerini nasıl oluşturuyorsunuz, sizin önerileriniz var mı?

Bu bir ekip çalışması ancak çekirdekten yetişme zeytin üreticisiyim. Bizzat ilgileniyorum. Ürün çeşitliliği arttıkça Marmarabirlik'in marka değeri artıyor. Önümüzdeki 10 yılını 20 yılını planlıyoruz. Katla-yağla zeytinyağı soslu zeytintayığı salata ve yemeklerin üzerine eklenebiliyor. Marmarabirlik'in gelecekteki prestij ürünlerinden biri olacak.



Marmarabirlik'in çok güzel bir hikayesi var. Bunun için güzel çalışmalar yapıyorsunuz. Prof. Dr. Canan Karatay'ın zeytinyağı ile ilgili açıklamaları satışlarınızı nasıl etkiledi?

Sayın Karatay'ın tüketicilerimiz tarafından yüzdelik olumlu karşılandı. Zeytin vezeytinyağı tüketim anlamında baklığınızda 1,8 litrelerde. Her geçen gün artmalı. Yunanistan'da bu rakam 17 litre, İtalya'da 11 litre, bu rakamlarla mukaseye ettiğimizde Zeytinyağı tükeminde teşviklerin olmasını düşünüyorum. Tüketici de o bilince ulaştıkça her geçen yıl artacağını düşünüyorum.

Tağşiş yani karıştırma, katıştırma konusu da var. Bunun için önlem gerekiyor.

Marmarabirilik tüm ürünleri doğal fermantasyon yöntemiyle olgunlaştırılır. Hiçbir kimyasal katkı yok. Su ve tuz. Piyasada bir çok merdivenaltı üretim yapan firmalar var. Maalesef günlük kazançları düşünerek tüketimi azaltmaktayız. Kendi ayağımıza kurşun sıkmaktayız bakanlığımızın bu konuda denetimleri sıklaştırmasını ve kararlar almasını bekliyoruz.
Tüketicilerimizi uyarmak istiyorum güvenilir markaları alsınlar. Marmarabirlik 32 bin ortaklı bir kuruluş. Ürünlerimizin tümü pastörize



Ortaklarınızdan neler bekliyorsunuz?

İki yıl üst üste ortaklarımızın borcunu erteledik. Üçüncü yıl itibarıyla gübre ve zirai ilaç desteğinde bulunduk. Piyasa koşullarında bu mümkün değil. Ama bu konuda da dikkatli olmamız gerekir. Havuzda bir para var ama bunu bonkörce kullanılmasını uygun bulmuyorum. Bunu bizden talep etmesinler yoksa Marmarabirlik geçmişe dönmüş olur. Birliğie zarar vermeyecek. Talepte b.ulunmamalarını istiyorum.

Marmarabirlik'i 5 yıl sonra hangi noktada görmek istiyorsunuz?

Kısa vadedeki projelerimizin çoğunu gerçekleştirdik. Orta vadelerin depolama kapasitesi üretim kapasitesinin arttırılması bütün kooperatiflerimizde yeni tesislerinin yapılması hedefliyoruz. Marmarabirlik 2009'da 23 bin ton seviyesinde satış yaparken 40 bin tona gelmiş olmasına rağmen ben bunu başarı olarak kabul etmiyorum. Bizim ortağımız daha iyisini hak ediyor. Önümüzdeki bölge üretiminin yüzde 50'sini almak 50 bin tonun üzerinde satış bekliyoruz.

Yeni kampanya döneminde alımlara başladınız nasıl gidiyor?

Marmarabirlik son 7 yıl içinde köklü çalışmalarla güzel bir seviyeye geldi. Ürününün tamamını peşin alacak duruma geldi. Dolayısıyla kazandıkça ortak kazanır. Ortaklarımıza geçmişte unutmamak gerekir. 2007 yılında İzmir yolunun kapatıldığı eylemleri, ürün bedellerinin bir yıl sonra ödendiği dönemleri unutmayalım. Marmarabirlik olarak 50 bin ton ürün alımı planlıyoruz. Beyana göre söylüyoruz.Üreticilerimiz beyanlarını yerine getirsinler. Kooperatiflerine sahip çıksınlar