Namık GÖZ

Namık GÖZ

namikgoz@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Üstünde ağaç içinde şelale bulunan tarih müzesi
25 Eylül 2017 Pazartesi, 10:44

Bir zamanlar çöküntü bölgesi olan Kamberler Parkı'nda cumhuriyet döneminin Bursa'daki en önemli prestij yapılarından biri sessiz sedasız yükseliyor. Üzerine zemini çimle kaplı ağaçlı yoldan çıkılacak Panorama 1326 Fetih Müzesi'nin içinde şelale ve botanik park da yer alacak.

Kamberler Parkı yönüne şehrin yüksek bir noktasından bakarsanız gri bir kubbenin yükseldiğini göreceksiniz. İşte bu, dünyanın çeşitli ülkelerinde benzeri olan panoramik müzenin belki de en güzel örneği olacak Panorama 1326 Fetih Müzesi. Yüzde 85'i tamamlandı ve önümüzdeki yıl nisan ayında yapılacak fetih şenliklerinde kapılarını açacak.

Bursa'ya gelen veya davet edilen turistlerin gezecekleri mekanların en genci 500 yaşından aşağı değil. Cumhuriyet döneminin Atatürk Caddesi'ndeki birkaç taş yapısının dışında prestij bir mimari örneği bulunmuyor. Ulu Camii veya Yeşil Türbe düzeyinde sanatsal bir yapıyı ortaya çıkarmak imkansız elbette. Ama hem modern Bursa'yı anlatacak hem de tarihten kopmayan bu eser neredeyse bitmek üzere. Eser diyorum çünkü hem mimari yapısı hem de içindeki panoramik kompozisyonlar sanat ürünü.
42 metreyle dünyanın en büyük kubbe açıklığına sahip olacak müzenin izleneceği platforma, tıpkı bilimkurgu filmlerindeki gibi yürüyen merdivenle çıkılacak. Gökyüzü görünümündeki kubbenin altında 360 derecelik platformda üç boyutlu kompozisyonlar ve fetih günündeki Bursa'nın görsel şöleni yer alacak.

Yedi yıldan beri Osmangazi Belediyesi tarihinin en büyük bütçesinin ayrıldığı önümüzdeki yıllarda çokça konuşulacak müzeyi Belediye Başkanı Mustafa Dündar'la gezip, bilgi aldık.

MÜZE İÇİN EN UYGUN YER

Böyle bir müzeyi kurma fikri nereden aklınıza geldi?

2009 yılında göreve geldiğimizde böyle bir şey gündemde bulunuyordu. Büyükşehir'de valilikte konuşuluyor ama kimse buna girmeye cesaret edemiyordu. Dört farklı yapı ile ilgili eskizler de mevcuttu. Daha sonra, 'Bu işi biz yapar mıyız' dedik. Araştırmaya incelemeye başladık ve bu işe girdik. Yer çok önemliydi. Bursa ve özellikle Osmangazi arsası bol olan bir yer değil. Hele Osmangazi tarihi bir bölge. Bunu şehir dışında yapmak düşünüldü ama tarihin içerisinde olması önemli. Tarihle bütünleşmesi lazım. Baştan Pınarbaşı düşündük. Surların yanında ama orası SİT bölgesi kazıya izin verilmesi zor olur.
Burası da ikinci sur içi olarak tabir edilen bir bölge. Tarihi noktayla buluşacak bir yer. Hemen Kayhan, Uzun Çarşı, Kapalı Çarşı, Hanlar bölgesi oradan Tophane, Muradiye Külliyesi. Burada ciddi bir kamulaştırma yapıldı. 10 milyonun üzerinde kamulaştırma ödemesi yaptık. 100 daire kamulaştırıldı. Bizim gibi süreli gelen kişiler açısından böyle kamulaştırmaya çok para harcanarak ciddi bütçeli işlere girilmez. Bir dönem sadece kamulaştırması ve yer elde etmesi sürdü. 2010'da başladı 2014'te temel attık. Tekrar yönetime gelmemiş olsak yeni gelen başkan proje bitmiş olmasına rağmen ben bunu yapmıyorum diyebilirdi. Nitekim örneklerini gördük.
Bu tür eserler iddialı eserler buraya baktığınızda farklı bir mimari görüyorsunuz. Bir de bugüne hitap etmesi gerekiyor. Sadece panoramayı anlatan değil binaya farklı fonksiyonlar kazandırmak da önemli. Canlı kalması önemli. Bu tür eserler insanlarla birlikte yaşar ve yaşamın içinde yer alır.

DÜNYADA ÖRNEKLERİ VAR

Başka nerelerde bu tür panorama müzeleri var?

Kırım'da var, Bulgaristan'da Avusturya'da var. En iddialıları Kırım Sivastopol'deki. Fransız-Rus savaşını anlatır Gemilerin yakılması anlatılır. O çok önemlidir. Zaten bu resim konusunda komünist blok o dönemlerde çok iddialıydı. Bizler de onlara bakarak yeni bir versiyon hazırladık. Bursa'nın fethini, Osmanlı'nın kuruluşunu anlatan kuruluş şehrinde inşa edilen bir eser. Tabii İstanbul'da da yapıldı Fetih 1453 adıyla. Bulgaristan Pelevne'deki müzede ise Gazi Osman Paşa'nın savunması anlatılır.

DİRİLİŞ DİZİSİNDEKİ ZAMAN

Son yıllarda Diriliş dizisiyle birlikte tam da müzede anlatılan döneme ilişkin kompozisyonlar yer alacak.

Bir televizyon dizisi sonrası herkes Şehzade Mustafa'nın türbesini ziyaret etmeye başladı. Tarihi bilmek ve doğru bilmek lazım. Selçuklu, Osmanlı bizim tarihimiz. Bunların değişik dönemleri olmuştur. Değişik dönemleri olmuştur ama sonuçta dünya tarihine iz bırakmıştır. Tabii batılı gözüyle bakarsan onların hoşuna gitmez. Kötü tarafına bakarlar, biz de onlardan görüp inanırız. Bizim tarihimizde eşkıyalık yok. Gittiği yerlerde huzuru barışı egemen kılmışlardır. Bugünkü emperyalist zihniyet maalesef gittiği yerleri kan gölüne çeviriyor. O yüzden batılı gözle kendi tarihimize baktığımız zaman onların algısıyla hareket ettiğimiz için kendi tarihimizle düşman oluyoruz.

Bizimkisi ustalık eseri İstanbul ve Çanakkale'yi yapan sanatçıların eseri. Aynı sanatçıların ustalık eseri olacak. İstanbul'un fethini burası da kuruluşu, Çanakkale'de kurtuluşu. Marmara bölgesinde Türk tarihini anlatan 3'lü eserler yer alacak.

AKILLI VE ALTIN SERTİFİKALI BİNA

Binanın özellikleri hakkında bilgi verir misiniz?

9 bin 540 metrekarelik alan üzerine kurulan binanın yapımı çok yönlü olarak gerçekleşti. Belediye, üniversite, özel sektörün içinde yer aldığı bir çalışma. Tarih danışmanımız merhum Prof. Dr. Halil İnalcık'tı. Ayrıca Metin Sözen hoca. Tarih denince akla gelen isimler bunlar. Onların tarihi bilgileri ışığında yapıyoruz. Tabii mimarlık noktasında farklı uygulamalar var. Sadece resimlerle anlatılan bir yer değil, farklı fonksiyonları olan bir bina altta bin kişilik bir anfitiyatro, kütüphanesi iki tane cep sineması, duvarda mozaikler çini. Kafeteryasıyla günün her saati insanların bulunabileceği bir mekan haline gelecek.

Konum olarak tarihi aks üzerinde burası şu anda bile çevreyle araçların park edileceği bir nokta buradan yürüyüşle Kayhan, Hanlar bölgesi, Tophane, Muradiye ve Çekirge'ye kadar uzanan bir aks. Esnaf da bundan yararlanacak. Turizme yönelik eşyaların satıldığı işyelerine dönüşecek. Bursa'ya ciddi bir katkı sağlayacak. Bir kenti ziyaret ettiğimizde panorama müzesi varsa hemen oraya yönlendirirler. Bursa'da öyle olacak.
Ayrıca okulların eğitim çalışmalarını yapacağı bir mekan olacak. Tarih dersleri burada verilebilecek. Yıllık 250 bin ziyaretçi gelir diye hesaplanıyor.

AÇILIŞ FETİH GÜNÜ'NDE

Ne zaman açılır?

Yüzde 85'i tamamlandı. Şimdi çevre düzenlemesi yapılıyor. Parkı da yeniliyoruz. Park da su oyunlarının olduğu bir park haline dönüşecek. Yıl sonuna bitecek ancak açılışı nisan ayındaki fetih şenliklerinde gerçekleştireceğiz. Çünkü çevre düzenlemesi içerdeki sanat yapılarının yapımı devam ediyor. Tavan kaplamaları yapılıyor. Ressamlar gelecek. Dıştan çinko-titanyum karışı doğal kurşun renginde kubbe yapılıyor. 42 metreyle dünyanın en büyük kubbe açıklığına sahip olacak. Havalandırma sistemi dış hava sıcaklık ve neminin uygun olduğu mevsimlerde yapı içinin soğutulması enerji harcamadan dış hava ile yapılacak. Tesisteki lavabolarda kullanılacak su gri su sistemi ile arıtılarak rezervuarlarda yeniden kullanılacak. Üstü parkla bütünleşecek. Parktan çimler üzerinde yürüyerek kubbeye çıkılacak kenarlarında ve üzerinde canlı ağaçlar yer alacak. İçinde şelale ve botanik bahçesi yer alacak. Yeşil bina konseptinde bir de altın sertifikalı bina olacak. Yani binadaki ürünler Bursa çevresinden. Mermer ve çiniler Bursa'dan olacak.

OSMANGAZİ'NİN EN BÜYÜK YATIRIMI

Maliyeti ne kadar?

10 milyon lira kamulaştırmaya verildi. Kamulaştırma ile birlikte 35 milyon liraya mal olacak. Osmangazi Belediyesi tarihinin en büyük bütçeli işi. Hem mimari hem konu olarak her şeyi ile farklı bir eser olacak. Hiçbirini bunun yerini tutmayacak. Laf olsun diye değil ciddi bir araştırma ürünü. İşi ehline vereceksiniz.

İstanbul'daki müzede kubbeye baktığınızda bulutlar arasında Fatih Sultan Mehmet siluetini görebiliyorsunuz. Bu müzede gökyüzündeki sır ne olacak.

Onu sanatçılarımız hazırlayacak. İnanın bize bile söylemediler. Sürpriz olacak ve müzenin açılışında göreceğiz. Sürpriz olacak ve müzenin açılışında göreceğiz.

METİN SÖZEN'DEN ÖVGÜ YAĞMURU

Geçtiğimiz günlerde Panorama Bursa 1326 Tarih Müzesi'nin danışmanlarından Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL) Başkanı ve Tarihi Kentler Birliği Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen, de inşaatın
ziyaretçileri arasındaydı.

Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Hasan Hüseyin Erdönmez'den inşaat ve sanatsal bölüm çalışmaları hakkında bilgiler alan Prof. Dr. Sözen, "Bir kentin kendisini en iyi şekilde anlatması gerekiyor. Kendisini anlatan kentler, özellikleri çok olan ve sahip olduğu değerleri koruyan kentlerdir. Bursa, fazlasıyla tarihi ve kültüre sahip olan bir kentimiz" dedi.

Panorama Bursa 1326 Fetih Müzesi'nin sadece bir müze değil bir kültür merkezi olacağını ifade eden Prof. Dr. Sözen, "Bu müzeye gelecek olan 7'den 70'e herkes Bursa ve Osmanlı tarihi hakkında bilgi sahibi olacak. Bu müzeye sadece tarihçiler ve akademisyenler değil, her kesimden insan gelecek. Tarihsel bir yanlışa düşmemek adına titiz bir çalışma yürütülüyor. Bursa'nın alınması ve hızla bir beylik merkezi olma süreci, tüm detaylarıyla gelen ziyaretçilere sunulacak. Bina mimari bakımdan çok güzel bir yapı olarak ortaya çıkmış. Bu müze bittiğinde Bursa anıt bir eser kazanmış olacak" diye konuştu.