Namık GÖZ

Namık GÖZ

namikgoz@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Veda sırası Uludağ çileğine geldi!
01 Haziran 2019 Cumartesi, 08:19

Çok uzun yıllar Keşiş Dağı olarak adlandırılan hatta onun bulunduğu coğrafi yönden esen rüzgarların bile Keşişleme olarak adlandırıldığı Uludağ, Güney Marmara'nın yaşam kaynağı.
Çevresinde sadece Bursa değil, Kütahya ve Balıkesir'in ilçeleri endemik bitki zengini. Bu alanın büyük bir bölümü ise Uludağ Milli Parkı sınırları içinde yer alıyor. Sadece milli parkta 1320 bitki türü bulunuyor. Bunların 33'ü Uludağ'a özgü 138'i Türkiye florasından endemik bitki. Küresel ölçekte nesli tehlike altında olan 3, Avrupa ölçeğinde ise 54 türün yaşam alanını oluşturan Uludağ'daki nadir tür sayısı ise 16.
Uludağ'ın sadece doğal yaşamındakiler değil, tarımsal ürün olan türleri de zenginliğin bir parçası.
Bunlardan biri de Uludağ çileği. Bugünlerde pazarlarda yer alan kayısı büyüklüğündekiler değil. Hani şu kokusunu tadını özlediğimiz, annelerimizin reçellerini yaptığı Uludağ çileği.
Maalesef Uludağ'ın bu zenginliği de yok olma tehdidiyle karşı karşıya.
Konuyu Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkan Yardımcısı ve Dış Ticaret Konseyi Başkanı Murat Bayizit gündeme getirdi. Bayizit, aynı zamanda Türkiye'nin en önemli dondurulmuş gıda ihraççılarından biri olduğu için konuyu yakından takip ediyor.


Türkiye, Avrupa'nın önemli bir çilek üretim merkezi. Bursa ise özellikle Uludağ'da yetişen ve Tioga olarak adlandırılan endüstriyel çileğin tek üretim yeri.
Hani doğal çilekti endüstriyel nereden çıktı diye soranlarınız olacak. Hemen yanıtlayayım:
Tioga, dondurulmuş ürün ve reçel için biçilmiş kaftan. 5 kalibreye sahip. Pazarda gördünüz ürünler ise Albion, yani yediveren ya da Mersin ve Silifke bölgesinde yetişen ve Güney Amerika menşeli Camarosso gibi değil. Bunlar sofralık ürünler. Reçel yapmaya kalkarsanız eriyip gider.
Gelelim Uludağ çileği yani namı diğer Tioga'nın öyküsüne...
Çok değil 2004 yılında yıllık üretim 24 bin ton iken bu yılki üretim sadece ve sadece 3 bin ton civarında. Avrupa'da kilosu 2 Euro'dan alıcı buluyor. Sadece İngiltere'deki bir firma yılda 800 ton talep ediyor.
Türkiye'deki üretimin sofralık çilek üretimine kayması yüzünden tıpkı ahudududa olduğu gibi liderliği başka ülkelere kaptırmışız. Bayizit'in deyimiyle kör dövüşü bir üretim ve ticaret bir ürüne daha veda etmemize neden olmuş.

FİDESİ ÜRETİLDİ AMA HEDEF ÇİFTÇİYE ULAŞAMADI

Murat Bayizit, 5 yıl önce Uludağ İhracatçılar Birliği'nde görev yaparken durumun farkına vararak önlem alınması için yetkililerle ortak çalışma başlatmış. Üretimdeki düşmenin en büyük nedeni 20-25 yaşındaki fidelerden kaynaklanıyormuş. Oysa çilek fidesi 3-5 yılda bir değiştiği taktirde üretim artıyormuş. Dönüm başına üç ton olan üretim 800 kilograma düşünce çiftçi fideleri söküp, kiraz veya başka türlere geçmiş.


Tarım İl Müdürlüğü çalışmalara başlayınca bu kez anaç fide bulunamamış. Yalova'da anaçları geliştirilen çilek fideleri o zaman Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin katkılarıyla Sakarya'da üretilmiş. Sıra gelmiş fide dağıtımına ama üretilen 7 bin 500 fide hedef çiftçi yerine başka adreslere gidince bu tablo ortaya çıkmış.
Olan bizim Uludağ'ın Tioga'sına olmuş...

GEYİKLİ BABA DEĞİL, YARGI KURTARDI

Uludağ'dan başladık oradan devam edelim. Bursa Orman 2'nci Bölge Müdürlüğü, Bilecik Atatürk Orman Köşkü çevresinde yaşayan 2 geyik için 10 Haziran'da ihale yapılacağı duyurusu çevrecileri ayağa kaldırmıştı.
Yurtdışından da çok sayıda avcının yanı sıra turizm acentalarının da katılması beklenen ve her bir geyik için 14 bin TL istenen ihaleye tepki gösteren çevreciler, müdürlük önünde eylem yaparken, sosyal medyada da Bursa'nın Osmanlılar tarafından fethedildiği yıllardaki geyiklerle dostluk kurduğu bilinen Babasultan'a 'Geyikli Baba Yetiş' afişiyle destek çağrısında bulunmuşlardı.


Tepkiler sırasında Avukat Suna Soydaş da, ihalenin 2886 sayılı İhale Yasası kapsamına giremeyeceği ve hayvan haklarına aykırı olduğu gerekçesiyle Bursa 2'nci İdare Mahkemesi'ne başvurdu. Dosyayı inceleyen mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Karar sevindirici. Umarız mahkemenin ihaleyi iptal kararı bu tür girişimlerin kapısını tamamen kapatır.