Bursa Hakimiyet

Beşiktaşlı Yahya Efendi

Tanpınar’ın ‘ hayatla ölümün kardeş olduğu mekan’ dediği Yahya Efendi Dergahı’na ismini veren Beşiktaşlı Yahya Efendi’nin divanı Müslim Yılmaz’ın gayretleriyle gün yüzüne çıkartıldı. Said Yavuz, Yahya Efendi’yi hem divanı hem de şahsiyeti üzerinden inceleyerek Sezai Karakoç’un üç şair örneğine, dördüncü olarak şair olarak öneriyor.
Sezai Karakoç Şair Ahlakı adlı yazısında şairi anlamanın şiiri anlamaktan daha zor olduğunu vurgulayarak şiiri alkışlayan toplumun şaire bir insan, bir toplum önderi olma hakkı tanımak istemediğini ifade eder. O duygusaldır, dalkavuktur, vefasızdır. Ahlak bakımından zayıftır. Ancak şairdir ve şair olarak kalmalıdır.
Şair kendi ateşine pervane, bohem bir hayatın peşinde, şaraba giden kırmızının ölçeğinin hesabında bir kimlik oluvermiştir. Şairlikleri genellikle tasdik edilenlerin birçokları, kişilikleri söz konusu olduğunda yerden yere vurulacaktır. Bunun oluşmasında şairin rolü ayrı bir mesele. Ama bu bakış açısı kimi önder şairleri ve onların yapıp ettiklerini hep aynı hastalıklı değerlendirme süzgecinde preslemektedir.
Sezai Karakoç, böyle bakıldığı için kimi şairlerin toplumcu ve önder rollerinin görülmediğini, asıl şair kimliğinin bu hastalıklı bakışa kurban edildiğini işaret eder. Aslında şair, Karakoç’a göre tam da bu kişidir. Şairler toplumun uyarıcılarıdır. Olağanüstü zamanlarda, bunalımlı günlerde meydana atacaklardır kendilerini ve gerekeni söyleyeceklerdir.
Karakoç, üç şair örneği verir. Birincisi ve en önemlisi Fuzuli’dir. Onun yazdığı Şikayetname’nin bugüne dek yanlış değerlendirildiğini, ona haksızlık yapıldığını ifade eder. Fuzuli uğradığı bu haksızlığı söyleme maskesi altında gerçekte toplumun maruz kaldığı bütün haksızlıkları gün ışığına çıkarmaktadır. Ayağa kalkmış şair bu eseriyle, Osmanlılara haksızlık etmeden, ona isyan eden gruplara fırsat vermeden.
Sezai Karakoç’un bu zihin açan ve tarihi bir bilinç aşılayan sözlerini yeniden hatırlatan önemli bir eseri  Müslüm Yılmaz hazırladı. Bu eser  Dergah yayınlarınca neşredildi. Eserin adı: Beşiktaşlı Yahya Efendi, Hayatı, Tasavvufi Şahsiyeti ve Divanı.
Beşiktaşlı Yahya Efendi adlı eser, Yahya Efendi’nin biyografisi ile açılıyor. Yahya Efendi Trabzon’da doğmuştur. Onu farklı kılan özelliklerden biri de Kanuni ile sütkardeş olmalarıdır. İyi oku-malar.