Bursa Hakimiyet

Demiryolları (2)

Bandırma-Konya yoluna daha önceden tahsis edilen ödenek feshedilmiş, bunu üzerine beş maddelik yeni bir ödenek tahsis olunmuştur. Bunlar kısaca şöyledir:
I. Eskişehir –Konya yolu yaklaşık 288 mildir, kilometre başına 604 lira karşılığında bu hat Anadolu Demiryolları firmasının bir şubesine kiralanacaktır. 31 Ağustos 1893’te başlatılan yol çalışmaları proje onaylandıktan sonra azami dört yıl içerisinde tamamlanacaktır.
2-Ankara-Kayseri demiryolu yaklaşık 256 mildir. Bağdat istikametine doğru uzanan bu hat, kilometre başına 775 lira karşılığında Anadolu Demiryolu firmasına verilecek (veya kiralanacaktır). Osmanlı Devleti anlaşma sağlanan parayı azaltma hakkına sahip olacaktır. 
Fakat bu durumda şirket de sözleşmeden vazgeçebilecektir. Hattın inşasında karşılaşılacak teknik zorlukların büyük bir kısmı anlaşma metninde izah edilmektedir. Hattın tamamlanması hususunda firma sekiz yıl gibi bir zamana sahiptir.
3- Alaşehir- Karahisar hattı uzatılarak İzmir- Kasaba olarak hizmet verecek ve Karahisar’daki  Anadolu Demiryolu ile birleştirilecektir. Yaklaşık 150 mil( 241,4 km) uzunluğunda olacak bu hattan her bir kilometre için senelik 800 lira elde edilecektir.
4- Selanik- Dedeağaç demiryolu yaklaşık 300 mildir(483 km.) Buradan da kilometre başına senelik 15.500 frank garantidir. Selanik ve İstanbul arasında doğrudan bağlantı sağlayacak olan Doğu demiryollarının çalışmaları Haziran 1893’te başlayacak ve dört yıl sürecektir.
5- Şam- Bilecik hattı yaklaşık 380 mildir.(611,5 km) Kilometre başına senelik 12.500 frank garantidir. Projesi henüz tamamlanmamış olan bu hat için herhangi bir firmaya verilmesi de söz konusu değildir. Yapılacak projeler üzerindeki anlaşmalar toplam 1379 mil( 2219 km) uzunluğu kapsamaktaydı. Ülkeyi ticaret ve ilerlemeye açık hale getiren devletin bu konudaki samimiyetini göstermeye yeterlidir. 
Yapılan tüm çalışmalar günümüz için güvence verme adına kâfidir. Demiryolundan elde edilecek gelirlerin daha önceden tamamının ödenmesi de devlete inanmak için sebeptir. İnşası tamamlanan demiryollarının ülke ekonomisine katkısına dair birkaç örnek:
1889 yılında Anadolu Demiryolu işletmeye başlatıldığında Ankara vilayeti (hububatında) öşür 32.000 lira iken, 1892 yılında hattın 210 millik (338 km.) bölümünün tamamlanmasıyla elde edilen gelir %25 artarak 49.000 liraya yükselmiştir. 
1889’da İzmit vilayetinde 24.000 lira iken %55 artarak 39.000 liraya yükselmiştir. Velhasıl öşür geliri 1889’da 87.000 iken 1892’de 114.000 liraya yükselmiştir.