Bursa Hakimiyet

Demiryollarının dünü-bugünü (1)

12 Mart 1872 kongresinden Türkiye’ye demiryolu olarak miras kalan miktar şöyledir:
İstanbul’dan Bellova’ya (Slovakya), Edirne ve Filibe(Bulgaristan) üzerinden; 562 km.
Edirne’den Dedeağaç’a, Kuleli-Burgaz ve Dimetoka üzerinden; 148 km.
Selanik’ten Mitrovitza’ya, Köprülü ve Üsküp üzerinden; 364 km.
Yanbolu’dan Tirnova-Semenli’ye 106 km.
Haydarpaşa- İzmit ; 94 km.
İzmit –Aydın 507 km.
İzmir- Kasaba; 90 km.
Sultan Abdulhamd’e ait olan ve Osmanlı Devleti’ne vakfedilen bu demiryolları dönemin şartlarına göre makul ve mantıklı bir şekilde inşa edilmesi sayesinde ekonomik kaynakların ilerleyip gelişmesine ve hem ordunun hem de savunma kuvvetinin gözle görülür oranlarda artmasına katkıda bulunmuştur. 
II. Abdülhamid Han döneminde inşa ettirilen veya hâlâ yapımına devam edilen demiryollarının sayısının çokluğu ya da demiryollarına tanınan ayrıcalık ve işletmeciliği için yapılan yatırımların zikredilmesi bile Osmanlı Devleti’nin Sultan Abdülhamid’e neler borçlu olduğunu göstermek için yeterlidir. 
Şayet bugün trenle Paris’ten İstanbul’a dört günden daha az bir sürede ulaşılıyorsa bunlar, Abdülhamid’in bitmek tükenmek bilmeyen muazzam gayretleri neticesinde gerçekleşmiştir. O Dörtler Konferansı’nda Rumeli demiryollarının Orta Avrupa demiryollarına katılması hususunda ısrarcı bir tavır ortaya koymuştur.
Aşağıda Osmanlı Devleti tarafından son beş yılda farklı bölgelerde yaptırılan demiryollarının bir listesi sunulacaktır:
İzmit –Ankara( Anadolu Demiryolları)( 24 Eylül- 6 Ekim 1888), 312 Km. Haydarpaşa’dan Ankara’ya kadar olan Anadolu yolunun toplam uzunluğu 370 mildir. 
Hattın tamamı çalışır vaziyettedir. Yafa- Kudüs ( 6 Ekim 1888), 50 km. Selanik- Manastır 8 27 Ekim 1890) 136 km. 60 km’lik kısım 8 Aralık 1892 yılında tamamlandı. 
Daha önceden söz verildiği üzere 28 Nisan 1894’te yolun tamamı bitirilmiş olacaktır. Mudanya- Bursa ( 22 Şubat 1891). 26 km. Bandırma- Konya (ara yollarla birlikte)    (28 Şubat 1891), 500 km. Buranın yolu zayıf görüldüğü için Alaşehir- Karaşehir demiryolu olarak değiştirildi. Beyrut- Şam- Harran( 13 Haziran 1891), 750 km. halen inşaat halindedir. Samsun- Sivas- Diyarbakır (2 Temmuz 1891), 750 km. Henüz başlanmadı. Akka-Şam ( 8-20 Ekim 1891), 219 km. Henüz başlanmadı. Dedeağaç- Selanik ara yollarla birlikte( 18-30 Mayıs 1892), 300 km. 14 Temmuz 1893‘te çalışmalara başlandı ve 1898’de bitirilmesi hedeflendi.