Bursa Hakimiyet

Eisenhower doktrini ve siyasi denklemler-5

Eisenhower  5 Ocak’ta adını verdiği doktrinini ilan etti ki, arzu eden Ortadoğu ülkelerine askeri ve iktisadi yardım yapılacağını taahhüt ediyordu. Böylece aynı zamanda zedelenen prestiji düzeltmek hedefi güdüyordu. Fakat yine her iki taraf kapıları açık tuttular. Amerika’nın bu hareketi, Rusya zora başvurduğu taktirde aynı ölçüde mukabele edeceğini hissettirmektedir.
Mısır ve Sovyetlerin faaliyeti neticesinde 14 Temmuz 1958’de Irak’ta ihtilal oldu. 24 Mart 1959’da Irak’ın Bağdat Paktı’ndan çekilmesi üzerine Arap ülkelerinde Sovyet nüfusu arttı, Amerika’nın nüfusu geriledi. Mücadele soğuk savaş şartları içinde cereyan etti.
 
Bu durum 1980’lere kadar sürecektir. Amerika da Araplara karşı İsrail’i tuttu. Bu karşılıklı tedbirler daha iyi şartlarda müzakere masasına oturmak için takip edilen bir siyasi yöntemdi, ilk defa 18 Şubat 1920 tarihli beyanatıyla Lenin açmıştı.
Nitekim bunlara rağmen Kruşçef, Eisenhower’le  görüşmek siyasetini devam ettirdi. Bunun üzerine evvela Nixon ( o dönemde başkan yardımcısıydı) Rusya’yı ziyaret etti. Bunu müteakip güya iadeyi ziyaret olmak üzere Kruşçef, Amerika’ya gitti (15-27 Eylül 1959)ve orada iyi karşılandı. Her iki taraf da, kendilerini pahalıya satarak yakınlaşmak istiyordu.
Bu dönem zarfında silahlarda büyük gelişmeler oldu. Kıtalar arası füzeler(CBM) jet bombardıman uçakları tekemmül etti. Şimal kutbunda her iki taraf da gelişmiş radar şebekelerini kurdular. Uçaklarda ses duvarı aşıldı. 1957’de (4 Ekim) Rusya’da, 1958’de Amerika’da (31 Ocak) suni peykler atıldı. (H) bombasını yüklü Amerikan bombardıman uçakları günde 24 saat devriye uçuşları yapıyorlardı.

Amerika’nın askeri bütçesi 60 milyar dolar civarındaydı. Yine o tarihte milli geliri 450 milyar dolardı. Rusya’nın milli geliri 150 milyar dolardı. Rusya milli gelirinin büyük çoğunluğunu silah üretimine harcıyordu. İki ülke arasındaki silah rekabeti Rus halkı için sefalet demekti.

O dönemde bir de “ atom çıkmazı” meselesi ortaya çıktı. Mesela Rusya, Amerika’ya bir atom baskını yaptığı taktirde, Amerika’nın uzmanlarına göre bir iki saat içinde Amerika’nın sanayi bölgelerini, yüzlerce şehrini ve 40-50 milyon insanı imha edebilirdi. Buna mukabele etmek gerekirdi.     Devam edecek.