Bursa Hakimiyet

İlim-bilim

Bilindiği gibi Müslüman ilim adamlarının bilgi anlayışı ile bilgi organizasyonları ile Batı düşünce geleneği içerisinde hareket eden bilim adamlarının bilgi anlayışları ve bilgi organizasyonları aşamasında fark vardır. Bu farkın temelinde din ve dünya görüşü yatmaktadır.
İslam’ın şekillendirdiği dünya görüşünde ve İslam kültüründe önemli bir yeri olan “ilim” kelimesi, “bir şeyin hakikatini idrak etmek bir şeyin künhüne vakıf olmak” anlamına gelir ve temelde kutsal bir köke dayanan bir yapıyı işaret eder.
Bu durum İslâm’ın tevhid prensibiyle yakından alakalıdır. İslâm bu anlamda ilme daima en yüksek değeri vermiş ve ilmi Allah’a ulaşmanın asli vasıtası olarak görmüştür. İlmi elde etme arzusu, başından beri İslâm uygarlığına egemen olmuştur. Bu egemenliğin temel niteliğini ise tevhid anlayışı oluşturur.
Bugün Batı dillerinde kullanılan ve “bilim” şeklinde tercüme ettiğimiz sciense kelimesi, Latince Scienta’dan türemiştir ve “bilgi” bir şeyin bilgisi, bir şey hakkında bilgi” anlamlarına gelmektedir. Dış dünyaya, nesnel gerçekliğe ve bu gerçeklikte yer alan olgulara ilişkin, tarafsız gözlem ve sistematik deneye dayalı, zihinsel etkinliklerin ortak adı olarak tanımlanan “ bilim” kelimesi bu özelliğinden dolayı İslâm kültüründeki “ ilim” ile aynı anlamda değildir.
Esasen günümüz itibariyle “pozitif bilimler” denen fizik, kimya vs. dahi Müslümanların bakış açısıyla bakıldığında bu günkü “ modern bilim” düşüncesinden hayli farklıdır. Modern bilim ifadesi, “ister Yunan- İskenderiye, isterse İslam ve Ortaçağ Hıristiyan kökenli olsun, geleneksel bilimlerin temeline dayalı olarak fakat bunlardan farklı bir yönelim ve amaçla, 17. yüzyıldan bu yana tek yönlü ve maddi bir boyutta gelişmiş,” bilgi”nin özel bir türü” anlamına gelir.
( Hüseyin Nasr) Diğer bir ifadeyle “Galile ve Newton” gibi bilim adamları tarafından, uzay zaman kompleksinin mahiyeti madde, hareket vs. gibi fiziksel gerçeklik alanının, daha üst gerçeklik düzenlerinden koparılmasıyla belirli varsayımlara dayalı olarak geliştirilen bir bilim türü”dür.