Bursa Hakimiyet

Kültürel etkileşim ve dil

Cağımız insanının en çok kullandığı araçlar, otomobil, telefon ve televizyondur. Modern insan ( haydi boş zamanını diyelim) bu üç aracı kullanmakla dolduruyor. 
Ne düşünmeye vakti var ne de okumaya. Son zamanlarda daha çok karşılaştığım ve dikkatimi çekmeye başlayan insanların telefon konuşmalarını sonlandırırken kullandıkları cümle ve kelimelerdir; “kendine iyi bak” ve “ bay bay.” Maalesef her yaşta kadın erkek, okumuş okumamış kullanıyor bunları. Her ikisinin de menşe’i Amerika’dır.
Geçenlerde bir çay bahçesinde yalnız başıma oturmuş çayımı içiyordum. Yan masada tanımadığım iki kişi dil üzerine konuşuyorlardı. Masalar birbirine yakın mesafede olduğundan konuşmaları çok net işitiyordum. Konuşmacılardan biri Türkçe’nin yabancı kelimelerden arındırılması tezini savunurken diğeri bunun mümkün olmadığını Türkçe’nin içine girmiş yabancı kelimelerin Türkçeleşmiş Türkçe olduğunu anlatmaya çalışıyordu.
Akşam evime geldim ve hemen kütüphaneye geçerek Türkçe ile ilgili yazılmış kitaplara, makalelere baktım. Yeni Türkiye Dergisinin Türkçe özel sayısında(55)konunun çok geniş işlendiğini gördüm ve oradan bu yazı için örnekler seçtim, Yazı Doç. Dr. Hüseyin Çelik’e ait :
Her gün defalarca duyduğumuz ve kullandığımız meclis, mahkeme, amir, memur, bağ, bostan, bina, inşaat, salon, cadde, çarşı, pazar, köşe, sokak, meydan, otomobil, araba, taksi vb. kelimeler gibi binlerce kelimenin öz Türkçe olmadığını biliyor muyuz? 
Bir odanın içine girdiğimiz zaman “kapı”nın dışındaki aksam ve eşya isimlerinin öz Türkçe olmadığını görürüz. Pencere, cam, çerçeve, taban, tavan, halı, resim, tele-vizyon, telefon, masa, sandalye, sehpa, lamba, elektrik, priz, fiş, biblo, avize, saat, kablo, vazo Vb. kelimeler Türkçeleşmiş öz Türkçe olmayan kelimelerdir.
Son yıllarda “ kampüs” kelimesi “ yerleşke” olarak kullanılmaya başlandı. Üniversite, fakülte, dekan, profesör, doçent, doktor, asistan, ilim, amfi,ders, hoca, doktora, master, tez, kütüphane, kantin, kafeterya, laboratuvar,diploma, fen, sosyal, teknik, mühendis, lisans, sertifika, transkrip ve daha birçok kelime öz Türkçe değilken kampüsü Türkçeleştirirseniz ne olur?
“Hayat” kelimesinin öz Türkçesi olarak “ yaşam” kelimesi türetilmiş ama kimse eşine “ hayatım” yerine “ yaşamım” diye hitap etmiyor.  Kalp kelimesinin öztürkçesi “ yürek”tir. Ancak “ kalpsiz ile “yüreksiz”in aynı anlamlara geldiğini kim söyleyebilir? “Akıl “ kelimesinin öz Türkçesi “ us”tur. Peki “akıllı” ile” uslu” aynı şey midir? Arapça diye “tarafsız”a “yansız”dediğinizde “yan tarafa” ne diyeceksiniz? Konu ne olursa olsun ifrat ve tefrit zararlıdır.