Bursa Hakimiyet

Mehdilik- Kurtarıcı beklentisi

İnsanlık tarihinde en iptidai toplumlardan günümüzün en modern toplumlarına kadar, herhangi bir toplumda bir sıkıntı, bir felaket, bir haksızlık, bir zulüm, bir bunalım çekilmez bir dert halinde yaygınlaştığı ve toplumun başında olanlardan ümit kesildiği, artık başka bir idarenin gelmesine şiddetle ihtiyaç duyulduğu zaman toplum bir kurtarıcı beklemeye koyulur. İsterler ki, bir kurtarıcı gelsin kendilerini düştükleri bu çıkmazdan kurtarsın. İşte İslam kültürünün- dinin değil- ödünç aldığı bu kurtarıcıya ‘ Mehdi’ denilir.
Mehdi, doğru yolu göstermek anlamında olan’ hidayet, heyd’ mastarlarından türemiş bir niteliktir. Doğruyu , doğru yolu gösteren, çıkmaz yolu çıkar yol yapan kimseye ‘hadi’ anlamında mehdi denir. Toplumun en küçük birimi ve çekirdek kurumu olan aile de böyle bir duruma düşebilir ve kurtarıcıyı bekler.
İslam tarihinde Hz.Ali’nin soyu kendilerini devlet başkanlığına en layık kimseler gördükleri için, iktidarda olan Emevilerin sıkı kontrolü ve gözetimi altında tutuldular ki, serbest kalıp bir karışıklık çıkarmasınlar.
İnsanların böyle bir baskı, gözetim altında kuşkusuz bir kurtarıcı aramaları ve beklemeleri insanın var olma davasıdır. Hz. Ali’nin Muhammed adındaki oğlu ilk mehdi olarak başa getirilmek istendi ise de kendisi buna yanaşmadı. Üvey ağabeyi Hz. Hüseyin Emevi idaresine karşı ayaklanması sonucu şehit edilmişti. Muhammed ayaklanmanın bir fayda sağlamayacağını gördüğünden dolayı verilen mehdilik unvanını kabul etmedi. Hz.Hüseyin’e ihanet eden taraftarları (şiiler) devlet başkanının(halifenin) Hz. Hüseyin’in soyundan olması gerektiği inancının Şii olmanın şartı olduğunu hâlâ iddiaya devam ediyorlar sada , bu iddiayı fiilen on ikinci imama kadar sürdürdüler. Muhammed adında olan bu imamın öldüğünü kabul etmeyerek, dünya yıkılmadan, kıyamet kopmadan önce mehdi(kurtarıcı) olarak geleceğine dünyayı adaletle dolduracağına inanıyorlar. Bu insan onlara göre hala yaşamaktadır.
Bu mehdi inancı diğer mezheplere, Sünnilere de geçti, hadisler uyduruldu, kitaplar yazıldı. İslam tarihinde mehdilik hareketleri ve isyanları bir kurtarıcı(mehdi) fikri ile beslendi. Toplumu kurtaracak mehdi fikrinin İslâm dininde- Şiilerin dışında- yeri yoktur.
Yahudilerde ve Hıristiyanlar’da mehdinin (kurtarıcının) adı Mesih’tir. Kur’an en sağlam yola götüren bir rehberdir. Kur’ana inananın mehdiye ihtiyacı olmaz.
(Kaynak: Hüseyin Atay. Cehaletin tahsili. Atayy yay.)