Bursa Hakimiyet

Stratejik hedefler tavizler -2-

Roosevelt  11 Mart 1941’de “Lend Lease”(icar-iare- kira-ödünç) kanunuyla İngiltere’ye her türlü harp malzemesini vermeyi kabul etti. Almanya, 22 Haziran 1941’de Sovyetler’e taaruza geçince bu kanunu 12 Ağustos’ta oraya da teşmil etti.
Stratejik tavizler, hedefler: Yalta Konferası’nda (Şubat 1945) Stalin, Churchill’in Akdeniz ve Roosevelt’in Çin ( o zamanki milliyetçi Çin)üzerindeki hassasiyetlerini bildiği için Rus heyetine bu meselelere temas etmemelerini emretti. 
Stalin, karşısındakilerin menfaatlerine dokunmadığı taktirde yakınlaşmayı kuvvetlendireceğini ve bundan faydalanarak Doğu Avrupa’ya hâkim olmak plânında çok kolaylıklar elde edeceğini düşünmüştü. Nitekim bu peşin taviz karşılığında Churchill ve Roosevelt, Rusya’nın Polonya, Macaristan, Bulgaristan emellerine karşı şiddetli bir itirazda bulunmadılar. Bu anlaşmayı perçinledikten sonra, Stalin daha ziyade Potsdam konferansında( Temmuz 1945) Boğazlar davasını ele aldı.
Milletler üzerinde yapılan pazarlıklar: Almanya, 23 Ağustos tarihli anlaşmaya ekli olarak gizli protokolde, Doğu’da arkasını garantiye almak karşılığında, Baltık memleketlerini Rusya’nın nüfuz sahasında bırakmayı kabul etti.
Churchill, Stalin’le yaptığı konuşmada (9-12 Ekim 1944) Yunanistan’da hüküm süren kargaşalıkları nizama koymak için askeri harekata girişeceğini söyledi. Buna karşı Ruslar’ın Romanya’da nizamı korumak hakları olacaktı. Nitekim Stalin, kazanma şansları olduğu halde Yunanistan’daki komünist isyanına bilerek yardım etmedi. Buna mukabil ise de, Romanya’ya el koydu.
1949 Eylül’ünde Mao kazandığı zaman, madenleri işletmek karşılığında Rusya, 27 Mayıs 1950 anlaşmasıyla Doğu Türkistan’ı Komünist Çin’e devir etti. 1946 başlarında İran hakimiyeti altında bulunan Kürdistan’da “Muhabat Muhtar Kürdistan Cumhuriyeti kurulmuştu. O tarihte İran, İngiliz ve Sovyetler işgali altındaydı. Stalin İran’la, sermayenin %51’i Ruslara ait olmak üzere petrol anlaşması yaptı ve bunun karşılığında” kurtarıcı rolü yaptığı”(!)bu iki devleti İran’a sattı.
Kore harbi esnasında Amerika Pasifik’te emniyeti sağlamak üzere 1 Eylül 1950’de Pasifik Paktını “ANSUZ”( Amerika Avustralya- Yeni Zellanda)imzaladı. Bunu takiben 7 Eylül de Japonya ile sulh anlaşması yaparak onu da kendi tarafına çekti. Bundan sonra daha çetrefilli siyasi anlaşmalar, yakınlaşmalar- uzaklaşmalar birbirini takip ediyor. Hep bir güç gösterisi, hep bir menfaat ilişkisi…