Bursa Hakimiyet

Tevfik İleri’ye yazılmış mektup

Tevfik İleri DP’nin önemli simalarından bir siyasetçi. Menderes hükümetlerinde,Milli Eğitim Bakanlığı, Bayındırlık ve Ulaştırma bakanlıkları görevlerinde bulundu. 1960 darbesinde Yassıada’ya götürüldü, idamla yargılandı, ömür boyu hapse mahkum edildi ve Kayseri cezaevinde hastalanarak vefat etti.
Abidin Nesimi Fatinoğlu, 1911 doğumlu İTÜ(Yüksek Mühendis Mektebi)mezunu, 1949’da Bayındırlık Bakanlığı’nda hizmetinde çalışmış, ayrıca 10’un üzerinde kitabı bulunan yazar. Abidin Nesimi “Yılların İçinden” kitabında kendini şu satırlarla anlatıyor:” Türkiye’nin siyasal, düşünsel yaşamında önemli yerler işgal etmiş kişilerle yakın ilişkilerim, sohbetlerim oldu.. (Yılların İçinden-Gözlem Yay)
Abidin Nesimi’nin Tevfik İleri’ye yazdığı mektup. 8 Mayıs 1960.
 “ Belki hatırlayacaksın, 1950’de iktidara ilk geldiğiniz devrede, politikanı beğenmediğimi, en geç 1962’de fizik vücudunun dahi imhası muhtemel olduğunu, üzülerek bir arkadaş sıfatıyla yamıştım. O mektubumun mesnedi kısaca şu idi. Türkiye, Tanzimat’tan bu yana kendi gelirleriyle geçinememektedir. Türkiye varlığını büyük devletler arası rekabetten faydalanarak, onlardan borç alarak geçinmektedir. Fazla para sızdırmak için, Tanzimat’tan bu yana fındıkçılık etmişizdir.Türkiye bir gün gelecek Amerika’dan daha çok para sızdırmak için Sovyetler’e kur yapacaktır veya Amerika ile Sovyetler Yakındoğu politikalarında bir anlaşmaya varacaklardır.
Bu iki şıktan birinin tahakkukunda, komünist düşmanlığında veya Sovyet aleyhtarlığında ileri gitmiş olanları feda etmek milli bir zaruret olacaktır…….İşte şimdi yukarıda kaydettiğim şartlar tekevvün etti. Amerika ile Sovyetler anlaşmak üzeredir.
Bu yeni devre politikasını artık müsaadenizle yazayım DP temsil edemez. Allahına hamdet ki Menderes yakın tarihlere kadar Sovyet düşmanlığında ısrar etti. Yoksa, pekala,’ Biz de eskiden beri Sovyet dostu idik, fakat Tevfik İleri gibi düşünenler Parti’de ekseriyette olduğu için, öyle bir yol tutmuştuk’  deyip seni ve daha birkaç kişiyi tasfiye edebilirlerdi. Nitekim Atatürk, İngilizlerle anlaşmaya memur ettiği Bekir Sami ve Nihad Reşad’ı Sovyetler’le anlaşma olunca feda etmekten kaçınmadı.Türkiye Komünist Partisi kurucularından Refik Koraltan, bizzat kendi muavinini İstiklal Mahkemesi’nde sigaya çekmişti.
Demek istiyorum ki dış politikada bir değişiklik mukadderse, DP liderleri seni feda edip İsmet Paşa’yla veya Sertel’lerle anlaşabilirler…..Allah sonunuzu hayreylesin”. (Yılların İçinden)