Okan TUNA

Okan TUNA

okantuna@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Erdoğan'ın önerisiyle dar veya daraltılmış bölge sistemi geliyor
27 Haziran 2017 Salı, 07:47

Görünen o ki;
2019 yılında Cumhurbaşkanlığı seçimiyle birlikte aynı anda yapılacak olan milletvekilli seçimlerinde bir ilk'i yaşayacağız.
Nitekim;
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın önceki akşam iftarda dile getirdiği, milletvekili seçim sisteminin değiştirilmesi önerisi hiç de yabana atılacak gibi değil.
Hatta;
Tıpkı;
2 yıl önce söylediği Başkanlık sisteminin tartışılması gerektiğine dair sözleri gibi.
Erdoğan'ın;
Tartışılmasını istediği ama aslında olması gerektiğini ifade ettiği bu yeni fikri, Türkiye'nin seçim sisteminin değişeceği anlamına geliyor.
Yani;
2019 yılında ya "daraltılmış bölge" ya da "dar bölge" seçim sistemiyle seçime gideceğiz.
***
Peki;
Bu "daraltılmış bölge" ve "dar bölge" seçim sistemi, nedir ve nasıl uygulanır, biraz da ondan bahsedelim kısaca.
Aslında çok basit.
Yani kafa karıştırmaya gerek yok.
İki sistemin de çok önemli bir ortak özelliği var ki, o da, milletvekilinin, gerçekten milletin vekili olduğunu göstermesi.
Yani;
Her iki sistem de, seçmen ile aday ilişkisini güçlendiriyor.
Ve;
Seçmenlerin, oy verdikleri adayı çok daha iyi tanımasını sağlıyor.
Bir başka deyimle;
Seçmen partiye oy verirken, milletvekili adayının kim olduğu çok önem taşıyor.
***
Erdoğan'ın;
Tartışılmasını istediği iki sistemden "daraltılmış bölge" seçim sistemi şöyle işliyor.
Bursa'nın şu anda 18 milletvekili var.
Tüm Bursa;
4-5 milletvekilinden oluşan 4 seçim bölgesine bölünüyor.
Mesela;
Osmangazi seçim bölgesinin altında ilçeler oluyor.
Yıldırım seçim bölgesinin altında ilçeler oluyor.
Nilüfer seçim bölgesinin altında ilçeler oluyor.
İnegöl seçim bölgesinin altında ilçeler oluyor.
Böylece;
Bu 4 seçim bölgesinin herbirinden sadece 4-5 milletvekili seçiliyor ve sonunda Bursa'nın 18 milletvekili belirleniyor.
***
Diğer;
"Dar bölge" seçim sistemi de şöyle.
Bu sistem;
Türkiye'de şimdiye değin hiç uygulanmadı.
Bu sistemde;
Şu anda 550 olan milletvekili sayısından hareketle, Türkiye 550 seçim bölgesine bölünüyor.
Yani;
Hangi ilde kaç milletvekili varsa, o milletvekili sayısı kadar seçim bölgesine bölünüyor.
Mesela;
Bursa'nın 18 olan milletvekili sayısından hareketle, Bursa tam 18 seçim bölgesine bölünüyor.
Hemen hemen;
Her ilçe bir seçim bölgesi oluyor.
Ve;
Her ilçeden sadece 1 milletvekili seçiliyor.
Örneğin;
Nilüfer'den 1, Karacabey'den 1, Yenişehir'den 1 gibi.
İşte;
Bu durum, partilerin rastgele aday göstermesinin de önüne geçiyor.
Başka bir deyişle;
Seçim bölgesinde çok sevilen adayın kazanma şansı artıyor, arkasında siyasi destek olmasına rağmen seçmenden itibar görmeyen adayın ise seçilme şansı azalıyor.
***
Aslında;
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tartışılmasını isteyerek bir anlamda hayata geçirilmesini istediği bu iki sistem de çok iyi.
Çünkü;
Seçmen, beğendiği bir partiye oy verirken, aslında ne o partinin milletvekilleri adaylarının tamamını tanımıyor.
Tanımadığı gibi;
Milletvekili olmasını istemediği herhangi bir adayı da, oy vererek aslında mecburen destekliyor.
Dahası;
Adaylar;
Arkalarına, liderleri alarak seçiliyorlar, kendi güçleriyle seçilmiyorlar.
Bu nedenle;
"Daraltılmış bölge", hatta ve hatta "dar bölge" seçim sistemi, gerçekten de çok çok iyi.