Okan TUNA

Okan TUNA

okantuna@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Yedek milletvekilliği nasıl uygulanacak?
23 Aralık 2016 Cuma, 00:12
AK Parti’nin;
Meclis’e sunduğu ve ilgili komisyonda da görüşülmeye başlanan 21 maddelik yeni anayasa teklifinde, dikkat çeken maddelerden biri de “yedek milletvekilliği” uygulaması.
Söz konusu uygulama;
Teklifte 5. maddede yer alıyor.
İçeriği de;
Kamuoyunda henüz net olarak bilinemediği için haliyle birtakım polemiklere de neden oluyor.
Peki acaba;
Nedir bu yedek milletvekilliği ve nasıl işleyecek?
Aslında;
Taslağı incelediğimizde, siyasi yaşamın hiç de yabancı olmadığı bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor.
Nitekim;
Söz konusu uygulama yıllardır yerel yönetimlerde, yani belediye meclislerinde uygulanıyor.
Şöyle ki.
Örneğin Osmangazi Belediye Meclisi’ni ele alalım.
Mecliste;
AK Parti 29
CHP 13
MHP 3 meclis üyesiyle temsil ediliyor belediye meclisinde.
Geçmişte Bursa’da da çok görüldü.
Mesela;
AK Parti’de bir meclis üyesi istifa ettiği zaman yerine, 30. sıradaki isim gelecek.
Ya da;
Örneğin CHP’deki bir vefat halinde, 14. sıradaki isim meclis üyesi olacak.
Geçmişte de böyleydi.
Yani;
Yine Osmangazi’den yola çıkarsak, Başkan Mustafa Dündar dışındaki toplam 45 kişilik belediye meclisi, vefat ya da istifa dışında bile hiç eksilmiyor.
***
İşte;
TBMM’de uygulanmak istenen sistem de, yeni anayasa taslağına göre böyle olacak.
Yani hep 600 milletvekili olacak.
Böylece,
Vefat ve istifa halinde, TBMM’de üye tam sayısı hep 600 olacak.
Bu durum;
İki nedenle avantaj sağlıyor.
İlki;
Meclis’te hiçbir koltuk, hiçbir zaman boşalmıyor, yasama süresince parlamentoda eksik milletvekili bulunmuyor.
İkincisi;
Şu anda uygulandığı üzere, milletvekili vefatından veya istifasından ya da milletvekilliğinin düşürülmesinden doğan “ara seçim” zorunluluğu ortadan kalkıyor.
Türkiye’de;
Mevcut sisteme göre ara seçim, son olarak 1979’da yapılmıştı.
16. yasama döneminde boşalan 5 milletvekilliği için ara seçim yapılmış ve seçim sonucunda da 42. hükümet düşmüş, 43.hükümet kurulmuştu.
Hatırlanacaktır;
9 Mart 2003’te Siirt’te seçimler yenilenmiş ve Tayyip Erdoğan’a milletvekilliği yolu açılmıştı ama bu seçimler bir ara seçim değildi.
Çünkü;
3 sandık kurulunun oluşturulmaması ve 1 sandığın da kırılması gerekçesiyle, YSK 3 Kasım 2002’deki Siirt seçimini iptal etmiş ve AK Partili Mervan Gül, CHP’li Ekrem Bilek ve bağımsız milletvekili Fadıl Akgündüz’ün vekilliği böyle düşmüştü.
***
Bu nedenle;
Yeni öneriden hareketle Bursa’dan örnek verelim.
1 Kasım seçiminde;
AK Parti 11
CHP 5
MHP 2 milletvekili çıkarmıştı.
Eğer bu uygulama işliyor olsaydı, vefat, istifa veya düşürülme halinde, AK Parti’den 12. sıradaki aday Mustafa Esgin veya CHP’den 6. sıradaki aday Mustafa Şenyurt ya da, MHP’den 3. sıra adayı Tevfik Topçu milletvekili olacaktı.
Bu nedenle yedek milletvekilliği uygulaması aslında gayet mantıklı ve işlevsel.