Bursa Hakimiyet

AYM seçim barajını değiştirebilir mi?

Genel seçime; Yani milletvekilliği seçimine 6 aylık bir süre var.
Ve çok enteresan;
Yeni bir tartışma başladı ki, kafaları karıştırdı.
Tartışma;
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Haşim Kılıç’ın, seçim barajına yönelik başvuruyu 3 hafta içinde karara bağlayacaklarını söylemesi ile başladı.

Tabii;
Bunun üzerine kafalar karıştı.
Acaba;
Türkiye’de yüzde 10 olarak uygulanan “seçim barajı kalkacak mı?”
Daha doğrusu;
“Baraj indirilecek mi” soruları sorulmaya başladı siyasi arenada.
Peki;
Böylesi bir tartışma niye, ya da nasıl başladı?
Tartışma;
Anayasa Makemesi’ne yapılan, temsilde adalet başvurusu ile başladı.
Yüksek Mahkeme;
Bu noktada iki konuyu gözetiyor.
İlki;
Temsilde adalet.
İkincisi de;
Yönetimde istikrar.

Bu konu;
Yani baraj konusu daha önce de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde görüşülmüş ve ülkelerin kendi anayasalarında birtakım sınırlamalar olabileceğine hükmetmişti.
Dünya üzerinde her ülkenin bir barajı var.
Örneğin;
Komşu ülke Bulgaristan’da seçim barajı yüzde 4.
Ve;
Partiler bir araya gelip, seçim ittifakı yapabiliyor.
Türkiye’de ise bu söz konusu değil.
Galiba;
Bu da bazı görüşlere göre, yüzde 10’luk barajın demokratikleşmenin önüne geçildiği, seçme ve seçilme hakkına zarar verdiği gibi algılanıyor.

Öncelikle şunu söyleyelim.
Anayasa Mahkemesi’nin;
Seçim barajını düşürme, kaldırma yetkisi yok.
Peki ne yetkisi var?
Bu yönde;
AK Parti’nin kurucu Genel Sekreteri, eski Başbakan Yardımcısı, deneyimli hukukçu Ertuğrul Yalçınbayır’a müracaat edip, konuyu sorduk.
Şunu söyledi.
Yüksek mahkeme;
Yüzde 10’luk baraj ile seçme ve seçilme hakkının sınırlandığını söyleyebilir, yani temsilde adaletin tam olmadığını düşünebilir.
Peki o zaman ne olur?
Yalçınbayır’ın;
Anlattığına göre hiçbir şey olmaz, çünkü bu konuda düzenleme yetkisi TBMM’de.
Yani;
Meclis, yüksek mahkemenin bu kararını isterse görmezden gelebilir.
Başka bir deyişle;
Anayasa Mahkemesi, 3 hafta içinde açıklanacağı belirtilen seçim barajına dair görüşünü, yüzde 10’luk barajın aleyhinde açıklarsa bile yetki TBMM’de.

Peki olur da;
Yüksek mahkeme baraja dair “hak ihlali var” derse?
Bu konuda;
Yalçınbayır’a bir de şunu sorduk.
Malum...
Mevcut Anayasa’ya göre, Seçim Kanunu’nda seçime 1 yıl kala yapılan değişiklikler o ilk seçimde uygulanamıyor.
Yani;
TBMM eğer olur da, seçim barajını yüksek mahkemenin olası böyle bir görüşüne paralel olarak, örneğin yüzde 5’e, yüzde 7’ye düşürse bile, haziran ayında yapılacak genel seçimde uygulanması söz konusu değil.
Bu da;
Seçim barajının TBMM’de değiştirilmesi halinde bile haziran ayında yapılacak genel seçimin sonuçlarını değiştirmeyeceği anlamı taşıyor.