Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nde 2025 Yılı Denetim Raporu görüşülürken, ihale süreçleri ve bütçe kullanımına ilişkin dikkat çeken eleştiriler gündeme geldi.
Bursa Büyükşehir Meclisi Nisan Ayı Olağan İkinci Oturumu’nda 2025 Yılı Denerim Raporu görüşüldü.
AK Parti Meclis Üyesi Ahmet Alperen Aydın, yaptığı değerlendirmede Kamu İhale Kanunu’nun temel amacının rekabeti sağlamak ve kamu kaynaklarının şeffaf şekilde kullanılması olduğunu vurguladı. Aydın, açık ihale usulünün kamu yararı açısından kritik olduğunu belirterek, rekabetin zayıfladığı uygulamaların kamu zararı riski doğurabileceğini ifade etti.
“REKABET İLKE ZEDELENİYOR”
Bazı işlerin Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında parçalanarak verilmesine yönelik iddialara değinen Aydın, bu durumun “ihale bütünlüğünün parçalanması” olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Aydın ayrıca aynı firmalara tekrar eden işler verilmesinin rekabet ilkesini zedeleyebileceğini savundu ve bunun kamu kaynaklarının verimli kullanımı açısından sorgulanması gerektiğini dile getirdi.
“AYRILAN BÜTÇELER HANGİ ALANLARDA KULLANILDI?”
Rekabetin olduğu bir ortamda yüzde 20–30 seviyelerinde maliyet avantajı sağlanabilecekken, bu yöntemlerin farklı şekillerde uygulandığının sorgulandığını belirten Aydın, “Yöntemsel olarak ifade etmek gerekirse, bunun adı hukuk düzeni değil; hukukun şeklen uygulanarak amacından uzaklaştırılmasıdır. Bu durum, sistemin bazı alanlarında ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Ayrıca mevcut veriler incelendiğinde, bazı projelerde gerçekleşme oranlarının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Özellikle yüzde 2 seviyelerine kadar düşen gerçekleşme oranları, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önemli bir sorun olarak değerlendirilmektedir.Bu durum yalnızca teknik bir eksiklik değil, aynı zamanda kamu yönetimi açısından ciddi bir güven sorunudur. Bursa halkı trafik sorunları yaşarken, raylı sistem ve ulaşım yatırımları beklerken, bütçelerin büyük bir kısmının kullanılmaması dikkat çekmektedir.Bu noktada şu soruların yanıtlanması gerekmektedir: Ayrılan bütçeler hangi alanlarda kullanılmıştır? Hangi projeler için harcama yapılmıştır? Bursa neden bu şekilde bir yatırım sürecine mahkûm edilmiştir? Daire başkanlıkları bazında bakıldığında; Fen İşleri Daire Başkanlığı’nda 875 milyon TL, Ulaşım Daire Başkanlığı’nda 2,2 milyar TL, Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı’nda 1 milyar TL, Yatırım birimlerinde ise yaklaşık 33 milyon TL seviyesinde harcamalar olduğu görülmektedir” dedi.
“KAYNAK KULLANIMINDA CİDDİ SORUN OLDUĞU GÖRÜLMEKTEDİR”
Afet bütçeleri düşük seviyelerde kalırken, bazı kalemlerde harcamaların daha yüksek olduğunun gözlendiğini aktaran Aydın, “Bu durumun kamu yararı açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.Raporda yaptığım değerlendirmeye göre Afet İşleri Daire Başkanlığı bütçesi yıl sonunda yalnızca 40 milyon TL seviyesinde kalmıştır. Buna karşılık, hangi dönemde olduğu belirtilen basın, yayın ve halkla ilişkiler ile reklam faaliyetlerine ayrılan bütçenin 150 milyon TL seviyesinde olduğu görülmektedir.Bu durum, kaynak kullanımında ciddi bir öncelik sorunu olduğunu göstermektedir. Yani bir yanda afet ve can güvenliği gibi hayati alanlar için ayrılan bütçe sınırlı kalırken, diğer yanda tanıtım ve reklam faaliyetlerine daha yüksek kaynak ayrıldığı anlaşılmaktadır. Şunu açıkça sormak gerekir: Bursa’nın güvenliği mi, yoksa tanıtım ve reklam çalışmaları mı daha önceliklidir?” şeklinde konuştu.
“YETERİNCE ÖNCELİKLENDİRİLMEDİĞİ GÖRÜLMÜŞTÜR”
Deprem gerçeğiyle sürekli yüzleşen ve riskli bölgeleri bulunan Bursa’da, kentsel dönüşüm için ayrılan 833 milyon TL’lik ödeneğin yalnızca 176 milyon TL’sinin kullanıldığını ifade eden Aydın, 657 milyon TL’lik kısmınınsa harcanmadan dönem sonunda devredildiğini açıkladı. Aydın, “Bu veriler, afet riskine yönelik çalışmaların yeterince önceliklendirilmediğini göstermektedir. Bu nedenle ortaya çıkan eksikliklerin sorumluluğunun da kamuoyu tarafından değerlendirildiğini ifade etmek gerekir. Ayrıca bu döneme ait bütçe gerçekleşmeleri incelendiğinde, mali yönetim açısından bazı sorunlu alanların bulunduğu görülmektedir. 2025 mali yılı verilerine göre, 36 milyar 500 milyon TL’lik gider bütçesinin 25 milyar 800 milyon TL’lik kısmı kullanılmış, 10 milyar 683 milyon TL’lik kısmı ise yani yaklaşık yüzde 29’u harcanmamıştır. Gelir gerçekleşmelerine bakıldığında ise 36 milyar 500 milyon TL’lik gelir bütçesinin 29 milyar 343 milyon TL seviyesinde gerçekleştiği, bunun da yaklaşık yüzde 80 oranına denk geldiği görülmektedir” diye konuştu.
“PERSONEL GİDERLERİNDE KONTROLSÜZ ARTIŞ”
Raporun ayrıca sosyal yardımlar ve personel giderleri açısından da önemli bulgular içerdiğini aktaran Aydın, “Raporda, sosyal yardımların dağılımı ve gruplara yönelik desteklerin detayları ortaya konulmaktadır.Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı kapsamında yaklaşık 246 milyon TL tutarında sosyal yardımın dağıtıldığı tespit edilmiştir. Raporda dikkat çeken bir diğer önemli husus ise personel giderlerindeki kontrolsüz artıştır. Hizmet birimlerinde personel eksikliği yaşanırken, yönetim birimlerinde ise personel yoğunluğu ve buna bağlı mali yükün arttığı görülmektedir. Bu durum, belediye kaynaklarının etkin ve dengeli kullanılmadığı yönünde değerlendirmelere neden olmaktadır. Bazı eleştirilerde, belediye yapısının istihdam dengesinin bozulduğu ve kaynakların verimlilikten uzak şekilde kullanıldığı ifade edilmektedir” dedi.