İran devlet televizyonu, ABD ile hazırlanan gayriresmi mutabakat zaptı taslağına ulaşıldığını duyurdu. Öte yandan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkan Yardımcısı Ali Bakıri, İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği için yeni bir mekanizma üzerinde görüştüğünü açıklamıştı.
Iran devlet televizyonu, Tahran ile ABD arasında hazırlandığı belirtilen “ilk gayriresmi mutabakat çerçevesi”ne ait taslak metnin detaylarını paylaştı.
Haberde, “İslamabad Memorandumu” olarak adlandırılan taslak kapsamında ABD askeri güçlerinin İran çevresinden çekilmesi ve deniz ablukasının kaldırılmasının öngörüldüğü belirtildi. Taslağa göre İran ise buna karşılık olarak, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen ticari gemi trafiğini bir ay içinde savaş öncesi seviyelere geri döndürmeyi taahhüt ediyor.
İran devlet televizyonu, askeri gemilerin anlaşma kapsamına dahil edilmediğini aktarırken, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yönetimi ve rotalarının İran ile Umman iş birliğiyle yürütüleceğini belirtti.
Haberde ayrıca tarafların 60 gün içinde nihai anlaşmaya varması durumunda mutabakatın bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı haline getirilebileceği ifade edildi. Öte yandan İran tarafı, söz konusu çerçevenin henüz kesinleşmediğini ve “somut doğrulama” sağlanmadan hiçbir adım atılmayacağını vurguladı.
Taslak metne ilişkin şu ana kadar Washington yönetiminden resmi açıklama yapılmadı.
'Umman ile yeni mekanizmalar görüşülüyor'
Öte yandan İran'ın yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, Moskova'da düzenlenen 14. Uluslararası Üst Düzey Güvenlik Yetkilileri Konferansı'na katılan Bakıri, basına açıklamalarda bulundu.
ABD ile Hürmüz Boğazı konusunda henüz bir anlaşmaya varılmadığını belirten Bakıri, "Komşu kıyı ülkeleri olan İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için yeni bir mekanizma belirlemek üzere müzakere ediyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş koşulları ve düzenlemeleri, İran'a karşı savaş başlamadan önceki döneme kıyasla farklı olacak." dedi.
ABD ile dolaylı görüşmelerin devam ettiğini ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyum rezervlerinin geleceği konusunun müzakerelerin gündeminde olmadığını söyleyen Bakıri, "Tüm konularda bir anlaşmaya varana kadar, hiçbir konuda anlaşmaya varmadığımıza inanıyoruz." ifadelerini kullandı.
Devrim Muhafızları'ndan Hürmüz mesajı
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Donanması Siyasi Başkan Yardımcısı Muhammed Ekberzade, ABD’nin yeniden askeri saldırı başlatması halinde İran’ın Umman Körfezi’nden Basra Körfezi’ne uzanan kıyı hattını “saldırganlar için mezarlığa çevireceğini” söyledi.
Ekberzade, İran silahlı kuvvetlerinin tam hazırlık halinde olduğunu belirterek yeni bir savaş ihtimalinin düşük olduğunu savundu. “Bugün savaşçılarımızın göğsünde düşmanla göğüs göğüse çarpışma arzusu taşıyoruz” diyen Ekberzade, ABD’nin Hürmüz Boğazı konusunda stratejik başarısızlık yaşadığını ileri sürdü.
İranlı yetkili, “Hürmüz Boğazı’nı yeniden açabileceklerini söylediler ancak tüm güçlerine rağmen bunu başaramadılar” ifadelerini kullandı. Ekberzade ayrıca, “Amerikalılar İran ile tehdit diliyle konuşabileceklerini düşünüyor ancak İranlılarla bu şekilde konuşulmaması gerektiğini hala öğrenemediler” dedi.