Uranüs ve Neptün’ün derinliklerinde keşfedilen akıl almaz madde, bilim dünyasını şaşkına çevirdi. Ne katı ne sıvı olan bu gizemli yapı, gezegenlerin yıllardır çözülemeyen manyetik sırrını ortaya çıkarabilir.
Güneş Sistemi’nin en gizemli gezegenlerinden Uranüs ve Neptün hakkında bilim dünyasını sarsan bir keşif yapıldı. Araştırmacılar, bu dev buz gezegenlerin derinliklerinde Dünya’daki fizik kurallarını adeta altüst eden tuhaf bir madde hali tespit etti.
NE KATI NE SIVI!
Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, “karbon hidrit” adı verilen bileşik aşırı basınç altında ne tam katı ne de tam sıvı gibi davranıyor. Bu madde, bilim insanlarının “süperiyonik” olarak tanımladığı sıra dışı bir forma geçiyor.
Araştırmayı yürüten Cong Liu ve Ronald Cohen, gezegenlerin yüzeyinin çok altında yer alan “sıcak buz” katmanlarını inceledi. Bu bölgelerde sıcaklık 4.000 ila 6.000 Kelvin’e ulaşırken, basınç ise akıl almaz seviyelere çıkıyor.
ATOMLAR RESMEN SPİRAL ÇİZİYOR
Yapılan ileri düzey kuantum simülasyonları ve yapay zeka analizleri, karbon hidritin altıgen yapıda sert bir iskelet oluşturduğunu ortaya koydu. Ancak asıl şaşırtıcı olan, hidrojen atomlarının davranışı.
Normalde her yöne hareket etmesi gereken atomlar, bu ortamda spiral şeklinde, belirli yollar boyunca ilerliyor. Yani adeta gezegenin içinde görünmez bir “atom otoyolu” oluşuyor.
Ronald Cohen bu durumu, “Hidrojen atomları üç boyutlu rastgele hareket etmek yerine, düzenli karbon yapısı içinde sarmal yolları takip ediyor” sözleriyle açıkladı.
GEZEGENLERİN MANYETİK SIRRI ÇÖZÜLÜYOR MU?
Bu sıra dışı madde hali, Uranüs ve Neptün’ün yıllardır çözülemeyen manyetik alan gizemini de açıklayabilir. Bu iki gezegenin manyetik alanı Dünya’daki gibi merkezde değil ve eğik bir yapıya sahip.
Bilim insanlarına göre, çekirdekteki bu “spiral hareket eden atomlar” ısı ve elektriğin yayılma şeklini değiştirerek bu garip manyetik alanların oluşmasına neden oluyor olabilir.
Cong Liu ise, karbon ve hidrojenin evrende en yaygın elementler olmasına rağmen bu ekstrem koşullardaki davranışlarının hâlâ tam olarak anlaşılamadığını vurguladı.