Samanyolu'nun merkezindeki devasa kara delik Sagittarius A* hakkında yarım asırdır fark edilmeyen çarpıcı bir gerçek ortaya çıktı. ABD'li bilim insanları, galaksimizin kalbindeki süper kütleli kara deliğin uzaya devasa bir kozmik sıcak rüzgar püskürttüğünü keşfetti.
Galaksimizin merkezinde bulunan ve uzun yıllardır gökbilimcilerin merceği altında olan Sagittarius A*, bilim dünyasını şaşkına çeviren yeni bir keşifle yeniden gündeme geldi. ABD'deki Northwestern Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve saygın bilim dergisi Astrophysical Journal Letters'da yayımlanan çalışmaya göre, süper kütleli kara delik çevresine güçlü bir kozmik rüzgar yayıyor.
YARIM ASIRDIR GÖZLERDEN KAÇAN KOZMİK RÜZGAR
Araştırma ekibi, Samanyolu'nun merkezindeki gaz bulutlarını incelerken daha önce fark edilmeyen sıra dışı bir yapı tespit etti. Bilim insanları, kara deliğin çevresinde keskin kenarlı ve koni biçiminde bir boşluk bölgesi gözlemledi.
Uzmanlara göre bu yapı, Sagittarius A* tarafından uzaya fırlatılan sıcak gaz akımlarının, çevredeki soğuk gazları uzaklaştırması sonucu oluşuyor.
Makalede yer alan açıklamada, "Galaksimizin merkezindeki kara delik Sagittarius A*'nın yakınlığına ve önemine rağmen aktif rüzgarı yarım yüzyıldan fazla süre boyunca tespit edilemedi. Güçlü bir aktif rüzgarın keşfini bildiriyoruz" ifadeleri kullanıldı.
SAMANYOLU'NUN KALBİNDE NE OLUYOR?
Bilim insanları, keşfedilen bu sıcak rüzgarın aslında süper kütleli kara deliklerin yaşam döngüsünde olağan bir süreç olduğunu belirtiyor. Ancak ilginç olan, Dünya'ya görece yakın sayılan bir kara delikte bu etkinin şimdiye kadar gözlemlenememiş olması.
Araştırmacılar, söz konusu mekanizmanın galaksi merkezindeki gaz akışlarını etkileyerek yıldız oluşum süreçlerini ve galaksilerin evrimini şekillendirebileceğini düşünüyor.
Çalışmada ayrıca, Samanyolu'nun merkezinde gözlenen bu zayıf ancak sürekli geri besleme mekanizmasının evrendeki diğer "sakin" galaksilerde de yaygın olarak bulunabileceği vurgulandı.
SAGİTTARİUS A* NEDİR?
Sagittarius A*, Samanyolu Galaksisi'nin tam merkezinde bulunan süper kütleli bir kara delik olarak biliniyor. Yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan bu dev yapı, Güneş'in milyonlarca katı kütleye sahip.
Çevresindeki aşırı sıcak gazlar nedeniyle yalnızca radyo dalgalarında değil; kızılötesi, X-ışını ve diğer elektromanyetik dalga boylarında da güçlü radyasyon yayıyor.
Uzun yıllardır teorik olarak kara delik olduğu düşünülen Sagittarius A*'nın gerçek kimliği, 2022 yılında kesinlik kazandı.
TARİHİ FOTOĞRAF HER ŞEYİ DEĞİŞTİRMİŞTİ
Dünya çapındaki Olay Ufku Teleskobu (Event Horizon Telescope) projesinde görev alan gökbilimciler, 12 Mayıs 2022 tarihinde Sagittarius A*'nın ilk doğrudan görüntüsünü yayımlamıştı.
Bu görüntü, insanlığın bir kara deliğe ait elde ettiği ikinci doğrulanmış fotoğraf olarak tarihe geçmiş ve Samanyolu'nun merkezinde gerçekten bir süper kütleli kara delik bulunduğunu kanıtlamıştı.
Şimdi ise aynı gizemli gök cismi, çevresine yaydığı görünmez ancak son derece etkili sıcak kozmik rüzgarlarla bilim insanlarına yeni sorular sorduruyor.
Evrenin en karanlık noktalarından birinde ortaya çıkan bu keşif, Samanyolu'nun kalbinde düşündüğümüzden çok daha hareketli ve dinamik süreçlerin yaşandığını gösteriyor.