Ekonomist Şirin Sarı, katıldığı bir televizyon kanalında petrol fiyatlarındaki volatiliteyle ve altın gümüş, enflasyon gibi değerlerin bu konudan nasıl etkileneceğiyle ilgili kritik değerlendirmelerde bulundu.
Petrol fiyatlarının yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıkmasını değerlendiren Sarı, küresel enerji talebinin giderek arttığını belirtti. Günümüzde enerji tüketiminin geçmiş dönemlere kıyasla çok daha yüksek olduğuna dikkat çeken Sarı, "Aslında bütün konuşmalarımız petrol çevresinde gerçekleşecek. Çünkü o taraftaki hareketlilikler, gelişmeler, beklentiler ve tahminler çok daha önemli. Geçmişteki Körfez Savaşı ya da 1973 petrol kriziyle karşılaştırmalar yapıyoruz ama bugün insanlar çok daha fazla enerji tüketiyor" dedi.
REZERVLER SINIRLI ÇÖZÜM
Stratejik petrol rezervlerinin kriz zamanlarında gündeme geldiğini hatırlatan Sarı, "Dünyada günlük yaklaşık 100 milyon varillik petrol tüketimi var. Stratejik rezervlerin ise yaklaşık 4 milyar varil civarında olduğu tahmin ediliyor. Yani ortalama olarak bir, bir buçuk ay dünyayı idame ettirebilecek bir rezervden söz ediyoruz" şeklinde konuştu.
Sarı, bu nedenle rezervlerin daha çok kısa vadeli rahatlama sağlayabileceğini, uzun vadeli fiyat baskısını ortadan kaldırmasının zor olduğunu ifade etti.
İŞLER ABD'NİN İSTEDİĞİ GİBİ GİTMİYOR
"Bu sabah Brent petrolde yeniden 100 doların üzerini görüyoruz. Bu da işlerin Amerika’nın istediği gibi gitmediğini gösteriyor. İran’ın hem petrol piyasası hem de Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisi devam ediyor" diyen uzman isim savaşın tahmin edilenden fazlası olduğuna dikkat çekti.
150 DOLAR İHTİMALİ
İran’ın petrol fiyatlarının 150 hatta 200 dolar seviyelerine çıkabileceğine yönelik açıklamalarını da değerlendiren Sarı, "1973 petrol krizinde fiyatlarda yüzde 80–90’a varan artışlar yaşandı. Rusya-Ukrayna savaşında ise petrol 140 dolar bandına kadar yükselmişti. Eğer süreç uzarsa petrolde ciddi hareketler görebiliriz" diyerek tarihsel örneklere yer verdi.
Enerji piyasasındaki dengelerde Çin’in önemli bir aktör olduğunu vurgulayan Sarı, "Çin’in günlük yaklaşık 15 milyon varillik petrol ihtiyacı var ve bunun önemli kısmını Suudi Arabistan, Rusya ve Brezilya gibi farklı kaynaklardan karşılayabiliyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’ndan en az etkilenen ülkelerden biri gibi görünüyor" dedi.
Ancak petrol fiyatlarındaki yükselişin Çin ekonomisini de dolaylı olarak baskılayabileceğini ekledi.
PANDEMİ SONRASI YENİ KRİZ
"Pandemi sonrasında üretimin zaten azaldığı bir dünyada enerji maliyetlerinin artması çok büyük krizlere neden olabilir. Asıl etkiyi finansal piyasalarda görebiliriz. Petrolde, emtialarda ya da borsalarda hiç beklenmeyen spekülatif hareketlerle karşılaşabiliriz" diyen Sarı, finansal piyasalarda beklenmedik fiyat hareketlerine karşı uyardı.