Asgari ücrete ara zam ve seyyanen zam en çok merak edilen konuların başında geliyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında çalışma hayatındaki mağduriyetleri tek tek sıralayarak çözüm bekleyen milyonlara seslendi. Asgari ücret için hayati bir hesaplama yapan Karakaş, temel ihtiyaçlar baz alındığında rakamın 42.585 lira seviyesinde olması gerektiğini vurgularken, Temmuz ayı için ara zam kapısını araladı ve seyyanen zam hakkında kritik tarihi açıkladı.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, TGRT canlı yayınında çalışma hayatı ve sosyal güvenlik sistemine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Karakaş, Türkiye’de sosyal güvenlik alanında yaşanan mağduriyetlerin ciddi boyutlara ulaştığını belirterek, çözüm bekleyen kesimleri tek tek sıraladı. Karakaş, "Çalışma hayatında sosyal güvenlikle ilgili mağduriyetler had safhada. Bize de size de sürekli geliyor. ‘Bizden bahsedilmiyor’ diyen çok sayıda izleyici var. O yüzden mağdur kesimleri tek tek saymak gerekiyor" ifadelerini kullandı.
İlk sırada emeklilikte kademe bekleyenlerin yer aldığını vurgulayan Karakaş, "Milyonlarca kişi 2023’ten beri düzenleme bekliyor. Aradan yıllar geçti ama hâlâ bir gelişme yok” dedi. Staj ve çıraklık mağdurlarının da uzun süredir çözüm beklediğini hatırlatan Karakaş, bu sorunun “20 yılı aşan, neredeyse çeyrek asırlık bir mesele" haline geldiğini söyledi.
3600 EK GÖSTERGE BEKLENİYOR
Memurların durumuna da değinen Karakaş, “Üniversite sınavına giriyorsunuz, KPSS’yi kazanıyorsunuz, kariyer mesleklere giriyorsunuz ama bugün geldiğimiz noktada kamudaki işçilerin maaşının çok altında kaldık diyorlar” ifadelerini kullandı. İşçi sendikalarının daha etkin olduğunu belirten Karakaş, memur sendikalarının üye sayısı fazla olmasına rağmen memurların ekonomik olarak geride kaldığını dile getirdi. "25 yıldır personel reformu yapılmadı. 3600 ek göstergeyi bekleyen memurlar 4 yıldır emekli olamıyor" dedi.
Esnaf ve sanatkârların da benzer şekilde mağduriyet yaşadığını söyleyen Karakaş, “Yaklaşık 1 milyon kişi eşitleme olmadığı için emekli olamıyor. SGK ve vergi affı yapılandırması bekleyen geniş bir kesim var. Normalde her yıl ya da iki yılda bir çıkan düzenlemeler 3 yılı geçtiği halde yapılmadı” diye konuştu.
Asker, polis ve diğer kamu çalışanlarının da beklentilerinin karşılanmadığını ifade eden Karakaş, “Askerlik borçlanmasıyla bazı kesimlerin hakları geriye çekildi ama memurun, askerin, polisin beklentileri karşılanmadı. ‘Bütçeye yük olmuyoruz, neden yapılmıyor?’ diye soruyorlar” dedi.
EV KADINI EMEKLİLİK HAKKINA NE ZAMAN KAVUŞACAK?
Kadınların yaşadığı sorunlara da dikkat çeken Karakaş, “9 milyona yakın ev kadını emeklilik hakkına kavuşamıyor. Primler çok yüksek, prim indirimi yok, yıpranma hakkı yok. Annelerimizin 2008’den beri bekleyen mağduriyetleri var. Şartsız doğum borçlanması neden çıkmıyor diye soruluyor” ifadelerini kullandı.
Bunların dışında nafaka mağdurları, ehliyet mağdurları, taşeron işçiler, yardımcı hizmetler sınıfı çalışanları, kamu mühendisleri, öğretmenler ve polisler gibi çok sayıda kesimin de çözüm beklediğini belirten Karakaş, “Artık bu mağduriyetlerin takvime bağlanma zamanı geldi. Önümüzdeki süreçte daha iyimseriz, bunları gündemde tutmaya devam edeceğiz” dedi.
ASGARİ ÜCRETE ARA ZAM
Asgari ücrete ara zam tartışmalarına da değinen Karakaş, mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi: "Asgari ücretin tanımına göre bir işçinin tüm temel ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde olması gerekir. Bu da bugün yaklaşık 42.585 TL civarında. Ancak mevcut asgari ücret 28.000 TL. Yani yaklaşık %51,7 oranında bir artış gerekiyor."
Temmuz ayında ara zam yapılmasının önünde yasal bir engel olmadığını hatırlatan Karakaş, geçmişte de benzer uygulamaların yapıldığını belirtti. "Enerji gibi kalemlere ciddi zamlar geldi, alım gücü hızla eridi. Dolayısıyla ara zam ihtimali gündeme gelebilir" dedi. Ancak şu an Ankara gündeminin büyük ölçüde uluslararası gelişmelere odaklandığını, ortamın sakinleşmesi halinde ekonomik başlıkların yeniden öne çıkabileceğini ifade etti.
Emeklilere yönelik beklentileri de değerlendiren Karakaş, "En iyimser senaryoda önümüzdeki üç ayda enflasyon düşük kalırsa SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yaklaşık %15, memur ve memur emeklilerine ise %10-11 civarında zam görünebilir. Daha kötü senaryoda bu oranlar artabilir" dedi.
Memur ve memur emeklilerinin toplu sözleşme nedeniyle genellikle enflasyonun altında zam aldığını vurgulayan Karakaş, bu durumun Temmuz ayında da devam etmesinin beklendiğini söyledi. Bu nedenle eşitleme taleplerinin arttığını belirtti.
SEYYANEN ZAM İÇİN TARİH VERDİ
Seyyanen zam konusuna da değinen Karakaş, bunun emekliler için en etkili çözüm olacağını ancak mevcut ekonomik koşullarda 2026 Temmuz için zor göründüğünü ifade etti. “Daha olası tarih olarak 2027 öngörülüyor” dedi.
Karakaş, sözlerini “Emeklilerin ve çalışanların durumu oldukça zor. Sistemin dengelenmesi ve insanların nefes alabilmesi için kapsamlı adımların atılması artık kaçınılmaz” diyerek tamamladı.