Bazı emekliler, emekli maaşı alırken de çalışarak ek gelir elde edilip edilmeyeceğini, bu süreçte emekli maaşının ödenmeye devam edip etmeyeceğini araştırıyor. Pek çok emeklinin merak ettiği "Çalışırsam emekli maaşım kesilir mi?" sorusunu SGK Başuzmanı İsa Karakaş yanıtladı. Karakaş, özellikle dikkat edilmesi gereken noktalara da değindi.
Yaklaşık 17 milyon emekli, emekli maaşı alırken bir yandan da bazıları çalışma hayatına yeniden dönmeyi düşünebiliyor. Pek çok emekli "Çalışırsam maaşım kesilir mi?" sorusuna yanıt arıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, hem emekli aylığı alıp hem de çalışmanın formülünü açıkladı.
Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında Karakaş, emekli olduktan sonra özel sektörde çalışmaya devam etmek isteyenler için Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) sistemi devreye girdiğini belirtti. Bu uygulama sayesinde 2008 Ekim ayından önce sigortalılığı başlayanların, emekli aylıklarından vazgeçmeden iş hayatına devam edebildiğini vurgulayan Karakaş, kritik noktanın 'tercih' meselesi olduğunu aktardı. Karakaş, işveren aracılığıyla SGK'ya verilen işe giriş bildirgesinde "SGDP" seçeneği işaretlendiği sürece, emekli aylığının her ay banka hesabına yatmaya devam edeceğini, bir yandan da yeni işten maaş alınabileceğini kaydetti.
"ÇALIŞAN EMEKLİ DAHA AZ PRİM ÖDER"
Normal çalışanlarla kıyaslandığında emekli çalışanların cebinden daha az prim çıktığını belirten Karakaş, SSK (4/1-a) kapsamında bir özel sektör iş yerinde çalışan emekli olmayanlardan işsizlik sigortası ve SGK primi olarak toplamda yüzde 15 kesinti yapıldığını, emekliden kesilen prim oranlarının ise bu oranın sadece yarısı tutarında olduğunu aktardı.
Konuyla ilgili örnek de veren Karakaş, brüt 60 bin TL maaşla işe başlayan bir emeklinin maaşından yalnızca 4500 TL SGDP primi kesildiğini, emekli olmasaydı kesintinin 9000 TL olacağını belirtti. Karakaş "SGDP’li çalışmada işverenin ise bu çalışan için toplamda ayrıyeten %24,75 oranında prim ödemesi söz konusu" derken bu sistemde emekli çalışanın, iş kazası ya da meslek hastalığı durumunda SGK’nın sunduğu yardımlardan da faydalanma hakkına sahip olduğunu aktardı.
KAMU İÇİN DİKKAT
Özel sektördeki esnekliğin kamu kurumları için geçerli olmadığını vurgulayan Karakaş, genel bütçeli daireler, belediyeler, KİT'ler ya da sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan ortalıklarda çalışmak isteyen emeklilerin maaşlarının kesilmek zorunda olduğunu kaydetti.
"Kamu sektöründe bir kadroya atanan emekli hem emekli aylığı alıp hem de kamu maaşı alamaz" diyen Karakaş, bu kişilerin "tüm sigorta kollarına" tabi tutulduğunu ve SGDP uygulaması dışında kaldığını belirtti. Kamu tercihi yapacak emeklilerin de bu detayı dikkate alması gerektiğini vurguladı.
EMEKLİ OLDUKTAN SONRA KENDİ İŞ YERİNİ AÇANLAR...
Öte yandan Karakaş, Ekim 2008 öncesi sigortalılığı olup SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı fark etmeden, emekli olduktan sonra kendi iş yerini açan, şirket ortağı olan veya bağımsız çalışanlar için sistemin daha avantajlı olduğunu aktardı.
Kendi adına çalışan (Bağ-Kur kapsamında olan) emeklilerin maaşlarından hiçbir sosyal güvenlik destek primi kesilmediğini kaydeden Karakaş, ayrıca emekli aylığında herhangi bir azalma olmadan ticaret yapılabileceğini ya da serbest çalışılabileceğini belirtti.
ÇALIŞIRKEN ÖDENEN PRİMLER İKİNCİ BİR EMEKLİLİK SAĞLAR MI?
Diğer yandan bazı emeklilerin "Çalışırken ödediğim primler ikinci bir emeklilik sağlar mı?" sorusunu da yanıtlayan Karakaş, "acı ama gerçek tablo" diyerek SGDP kapsamında ödenen primlerin yaşlılık, malullük ya da ölüm sigortası gün sayısına eklenmediğini, bu ödemelerin mevcut emekli maaşını artırmadığını ve ödenen bu primlerin "toptan ödeme" şeklinde geri alınması ya da hizmet birleştirmesinde kullanılmasının mümkün olmadığını aktardı.
Mevzuatın, özel sektörde ya da kendi işinde "çift gelir" elde etmeye kapı açtığını belirten Karakaş, fakat bu süreçte "işe giriş bildirge tercihinin" doğru yapıldığında emin olunması gerektiği yönünde uyarıda bulundu.