Emekli aylıkları neden düşük? Emekli maaşlarındaki düşüşün sorumlusu EYT mi yoksa sistemin kendisi mi? Sosyal güvenlik sistemindeki hesaplama yöntemleri, yüksek prim ödeyen çalışanları bile şaşırtıyor. İşte Özgür Erdursun'dan konuya dair açıklamalar....
4A kapsamında çalışan SSK’lılar “4A Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama”, BAĞ-KUR sigortalıları ise “4B Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama” ekranı üzerinden tahmini emekli aylıklarını görebiliyor.
Sisteme giren birçok çalışan, yıllarca prim ödemelerine rağmen beklediklerinden çok daha düşük emekli aylıklarıyla karşılaşıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, mevcut emekli aylığı hesaplama sistemiyle ilgili değerlendirmelerde bulundu.
EMEKLİ AYLIKLARI 20 BİN LİRA SEVİYESİNDE YOĞUNLAŞIYOR
Erdursun, düşük ve orta gelirli çalışanlar arasında emekli aylıklarının benzer seviyelerde toplandığını belirtti.
“Bugün yalnızca asgari ücretle çalışanların değil, daha yüksek maaş alanların da hesaplanan emekli aylıkları çoğu zaman yaklaşık 20 bin lira seviyelerinde görünüyor” dedi.
Gelir arttıkça emekli maaşının aynı oranda yükselmediğine dikkat çekildi.
AYLIK BAĞLAMA ORANLARI VE SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİ ETKİSİ
Asgari ücretin birkaç katı kazanan çalışanların bile emekli aylıklarının 25–30 bin lira bandında kaldığı, BAĞ-KUR’lularda ise rakamların daha düşük olduğu ifade edildi.
Uzmanlara göre ödenen prim ile bağlanan emekli aylığı arasındaki bağ zamanla zayıfladı.
Özellikle 2000 sonrası ve 2008 düzenlemeleriyle aylık bağlama oranlarının düşmesi, emekli maaşlarını doğrudan etkiledi.
SİSTEM GELECEK EMEKLİLERİ DE ETKİLİYOR
Uzman değerlendirmelerine göre sorun yalnızca bugünkü emeklilerle sınırlı değil.
Mevcut yapı, gelecekte emekli olacak milyonlarca çalışanın da düşük emekli aylığıyla karşılaşmasına neden olabilir.
SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNDE REFORM TALEBİ
Uzmanlar, prim ödemeleri ile emekli aylığı arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini vurguluyor.
Aksi halde uzun yıllar çalışan ve yüksek prim ödeyen kişilerin emeklilikte ciddi gelir kaybı yaşayacağı ifade ediliyor.
EYT DEĞİL, SİSTEMİN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR
Erdursun’a göre artık tartışma EYT’den ziyade, çalışanların gelecekte insanca yaşayabilecek bir emekli maaşı alıp alamayacağı üzerine yoğunlaşmalı.
Mevcut sistemin hem bugünü hem de geleceği etkilediği belirtiliyor.