Türkiye’de emeklilik sistemi, sigorta başlangıç tarihine göre farklı kurallar içeriyor. Özellikle 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanlar için 25 yıllık sigortalılık süresi aranıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Dünya'daki köşe yazısında 4500 günle emeklilikte kritik detaya dikkat çekerek 25 yıllık sigortalılık süresinin kimleri etkilediğini anlattı.
Erdursun, "4500 prim günü, kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve buna ek olarak 25 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanmasıdır. Yani yalnızca yaş ve prim günü yeterli değildir; sigorta başlangıcından itibaren 25 yılın da dolması gerekir" dedi.
Uzman isim, "genç yaşta sigortalı olmayan, daha geç yaşta sigortalı olup 1999 sonrası sisteme dahil olan kişiler için ortaya çıkmaktadır. Bu kişiler, yaş şartını tamamlasalar ve hatta 4500 prim gününü doldursalar bile, sigorta başlangıcından itibaren 25 yıl geçmediği sürece emekli olamamaktadır" diyerek gerçek dezavantaja dikkat çekti.
25 YIL BEKLEMEK ZORUNLU
Yani bu şekilde bir kişi hem yaşını hem prim gününü tamamlamış olsa bile, eğer 25 yıllık sigortalılık süresi dolmamışsa emeklilik hakkını elde edemiyor.
Erdursun, "Bu nedenle birçok kişi, yaşını ve primini tamamladığı halde neden emekli olamadığını anlamakta zorlanmakta; sorunun kaynağının 25 yıllık sigortalılık süresi olduğunu sonradan fark etmektedir" dedi.
"Bağ-Kur kapsamında ise farklı bir uygulama bulunmaktadır. 5400 prim günü ile emeklilik mümkün olurken, 25 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaz. Ancak bu durumda emeklilik yaşı kadınlarda 60, erkeklerde 62 olarak uygulanır" diyen Erdursun, bu nedenle özellikle süre şartına takılmak istemeyen kişilerin bazı durumlarda alternatif bir yol olarak Bağ-Kur'u değerlendirdiğini belirtti.
Erdursun, "8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için ise daha avantajlı bir sistem söz konusuydu. Bu kişiler 3600 prim günü, 15 yıl sigortalılık süresi ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartlarıyla emekli olabiliyordu" diyerek 1999 öncesi sigortalılar hakkında bilgi verdi.
1 MAYIS 2008 SONRASINDA SİGORTALI OLANLAR
Ayrıca Erdursun, "1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlar için ise 25 yıllık sigortalılık süresi şartı tamamen kaldırılmıştır. Bu dönemde 4600 günden başlayarak kademeli şekilde artan prim günü şartı uygulanmakta, ancak ayrıca bir sigortalılık süresi koşulu aranmamaktadır" şeklinde diğer grup hakkında bilgi verdi.
Uzman isim, "9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için 25 yıllık sigortalılık süresi, emekliliği belirleyen en kritik unsurlardan biridir. Özellikle geç yaşta sigortalı olan kişiler, yaş ve prim şartlarını yerine getirmiş olsalar bile bu süreyi doldurmadıkları için emekli olamamakta ve emeklilik tarihleri beklediklerinden daha ileriye sarkmaktadır. Bu nedenle emeklilik planlaması yapılırken yalnızca yaş ve prim gününe değil, sigorta başlangıcına bağlı olarak oluşan 25 yıllık sürenin de mutlaka dikkate alınması gerekmektedir" diyerek bu tarihler arasında sigorta girişi başlayan emekli adaylarını uyardı.