SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) yeni küresel raporunu işaret ederek iş yerlerindeki çarpıcı tabloyu gözler önüne serdi.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) yayımladığı yeni küresel rapor, iş hayatında giderek büyüyen psikososyal risklerin hem çalışan sağlığı hem de dünya ekonomisi üzerinde ciddi bir tehdit oluşturduğunu ortaya koydu.
Raporda stres, tükenmişlik, aşırı iş yükü ve iş yerindeki psikolojik baskıların artık “görünmez ama küresel bir kriz” haline geldiği vurgulandı.
ILO verilerine göre psikososyal riskler her yıl yüz binlerce kişinin hayatına mal olurken, milyonlarca sağlıklı yaşam yılı da kaybediliyor. Bu durumun küresel ekonomiye doğrudan yansıdığı ve gayrisafi yurt içi hasılanın önemli bir bölümünü etkilediği ifade ediliyor.
İŞ YERİNDE STRES VE UZUN MESAİ KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri uzun çalışma saatleri oldu. Dünya genelinde çalışanların önemli bir bölümünün haftada 48 saatin üzerinde çalıştığı belirtilirken, bu durumun kalp-damar hastalıkları ve ruh sağlığı problemlerini artırdığı kaydedildi.
Uzmanlara göre yoğun iş temposu yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik yıpranmayı da hızlandırıyor. İş yerlerinde artan performans baskısı, dijital takip sistemleri ve rol belirsizlikleri çalışanlar üzerinde kalıcı stres oluşturuyor.
ŞİDDET VE TACİZ ORANI DİKKAT ÇEKİYOR
ILO raporunda iş yerinde şiddet ve taciz de önemli bir risk faktörü olarak öne çıktı. Çalışanların önemli bir kısmının kariyerleri boyunca en az bir kez psikolojik veya fiziksel şiddete maruz kaldığı belirtilirken, zorbalığın etkilerinin uzun vadeli ruh sağlığı sorunlarına yol açtığı ifade edildi.
Raporda ayrıca veri eksikliğine de dikkat çekilerek, birçok ülkede psikososyal risklerin yeterince ölçülmediği ve bu alanda politika geliştirme hızının yavaş ilerlediği kaydedildi.
YENİ ÇALIŞMA DÜZENİ RİSKLERİ ARTIRIYOR
Dijitalleşme, uzaktan çalışma ve yapay zekâ tabanlı iş modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte iş hayatında yeni risklerin ortaya çıktığı belirtiliyor. Özellikle sürekli izlenme hissi, iş-yaşam dengesinin bozulması ve artan performans baskısı çalışanlar üzerinde yeni bir stres alanı oluşturuyor.
Rapor, iş yerinde sağlıklı bir düzen için üç temel alanın önemine dikkat çekiyor: işin içeriği, yönetim sistemi ve kurumsal kurallar. Bu üç alanın dengeli şekilde yönetilmemesi durumunda risklerin katlanarak arttığı ifade ediliyor.
UZMANLARDAN YÖNETİM VE POLİTİKA VURGUSU
ILO, iş yerlerinde yalnızca bireysel destek mekanizmalarının yeterli olmadığını, asıl çözümün yapısal ve kurumsal reformlardan geçtiğini vurguluyor. İş yükünün dengelenmesi, liderlik kalitesinin artırılması ve çalışan katılımının güçlendirilmesi temel öneriler arasında yer alıyor.
Raporda ayrıca ülkelerin mevzuatlarını güçlendirmesi, iş müfettişliklerinin risk odaklı denetime yönelmesi ve iş yerlerinde psikososyal risklerin erken aşamada tespit edilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre “sağlıklı çalışan olmadan güçlü ekonomi olmaz” yaklaşımı, artık sadece bir slogan değil, küresel bir zorunluluk haline gelmiş durumda.
SONUÇ: GÖRÜNMEZ RİSKLER KÜRESEL GÜNDEMDE
ILO raporu, iş hayatında görünmeyen ancak etkisi her geçen gün büyüyen psikososyal risklerin artık ertelenemeyecek bir sorun olduğunu ortaya koyuyor. Çalışan sağlığı, üretkenlik ve ekonomik istikrar arasındaki bağın daha net anlaşılması gerektiği vurgulanıyor.