Taksicileri ilgilendiren korsan taksilerle mücadele yıllardır sürse de netice alınamıyor. Akıllı telefon uygulamaları ve eski usulde devam eden telefonla çağırılan korsan taksilerin sayısı milyonları aşıyor. Yasal düzenlemeler dahilinde hareket eden taksiciler iş yapamaz duruma geliyor.
Korsan taksilerle ilgili polis uygulamaları yapılsa da yakalananların oranı çok düşük kalıyor. Korsan taksi olduğundan şüphelenilen araçları çeviren polisler sürücü ve yolcuyu çapraz sorguya alıyor. Çapraz sorgu neticesinde korsan taşımacılık yaptığı belirlenen araç sahiplerine 100 bin lira ceza, 60 gün araç bağlama, 30 gün ehliyete el koyma işlemi yapılıyor.
AKILLI TELEFON UYGULAMALARI CEZALARI ÖDÜYOR
NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre; Akıllı telefon uygulamaları korsan taksicilik nedeniyle kesilen cezaları anında ödüyor ve erken ödeme indiriminden yararlandığı için cezayı 75 bin liraya düşürüyor. Ancak araç 60 gün bağlı kalıyor ve 30 günlük ehliyete el koyma devam ediyor. Araç bağlı olduğu otoparktan 61'inci gün çıkabiliyor.
KORSAN TAKSİ KULLANANLARA DA CEZA KESİLİYOR
Korsan taksicilik faaliyeti gösterenler dışında korsan taksiyi kullananlara da ceza kesiliyor. 3 bin 870 lira cezayı korsan taksi kullanan yolcunun ödemesi gerekiyor.
AKILLI TELEFON UYGULAMALARI ARTMAYA BAŞLADI
Akıllı telefon uygulamaları her geçen gün artıyor. Ticari taksi sayısının kısıtlı olması, korsan taksi sayısının ise şehrin nüfusuna oranla çok yüksek durumda bulunması ve istenen noktaya kadar gelmelerinden dolayı tercih ediliyor. Akıllı telefon uygulamasından çağırılan korsan taksi 1-2 dakika içinde kapıya kadar geliyor. Yasal ticari taksilere göre yüzde 20-30 oranında daha ucuza taşımacılık yapan korsan taksiler üst segment araçlarla da hizmet veriyor. Korsan taksiler gün içinde çağrıların az olması durumunda kampanya düzenleyip daha da ucuza hizmet verebiliyor.
HİÇBİR KAYIT YOK, YASA DIŞI
Korsan taksilere ilişkin hiçbir yasal kayıt tutulmuyor. Sürücülerin adli sicil kaydı istense de belediyeden ruhsat almadıkları için yasal bir statüsü bulunmuyor. Ayrıca yasal taksilerdeki gibi psikoteknik gibi sınavlardan geçmeyen sürücüler korsan taksicilik yapıyor. Araçlarda otorite merkezine bağlı kamera ve ses kaydı alınmadığı için de adli bir durumla karşılaşılması halinde kanıt neredeyse bulunmuyor.
YASAL TAKSİ SAYISI ÇOK AZ
Yasal olarak faaliyet gösteren taksi sayısı çok az. İstanbul gibi metropol şehirde 20 bin civarında yasal ticari taksi bulunuyor. 20 milyona yakın nüfusu bulunan İstanbul'da her an 20 bin kişinin zaten taksi talebi bulunuyor. Ayrıca 20 bin taksi de aktif olarak trafikte bulunmuyor. Arızalı, şoförü çalışmayan, satılmayı-kiralanmayı bekleyen, plakasını elinde tutan, trafikten men halde olan birçok taksi bulunuyor. Piyasada yaklaşık 15 bin taksi hizmet veriyor ve bu da 20 milyonluk nüfusa yetersiz kalıyor.
PLAKA FİYATLARI BEKLENENİ VERMİYOR
Eskiden yatırım amacıyla alınan ticari taksi plakaları şimdilerde iş yapamaz hale gelmeleri, prosedürlerinin her geçen gün artması, yüksek vergiler nedeniyle kazançlarının yüzde 45 civarında gerilemesi, korsan taşımacılık uygulamalarının taksi sektörünü ele geçirip hakimiyet kurması gibi nedenlerle taksi plakalarına olan talep düşüyor.
SEKTÖRÜN DEĞİŞİME AYAK UYDURMASI GEREKİYOR
Ticari taksi sektörünün değişime ayak uydurarak yeni yol haritası çizmesi gerekiyor. Uzun süren davalar neticesinde bebek adımlarıyla ilerleyen korsan taksi uygulamalarına yönelik işlemler devam etse de yenileri ortaya çıkıyor. Ayrıca yazılım altyapısı bulunması nedeniyle A korsan taşımacılık uygulaması bugün kapatılsa aynı gün B korsan taşımacılık adıyla yeniden hizmete girecek. Başka bir deyişle, mahkemeden çıkan kararı ilgilendiren şirkete yaptırım uygulansa da kısa sürede yeni şirket kurulup isim değiştirerek aynı faaliyete yeniden başlaması an meselesi haline geldi. Yeni açılan korsan taşımacılık şirketine de dava açılıp tüm yargı yolları tükenene kadar uğraşılmak istenmesi halinde 8-10 yıllık yeni bir sürecin başlaması demek oluyor ve bu da taksi sektörünün geleceğe bakışını daraltıyor.
Bu nedenle çok uzun yıllardır birbirini tekrar eden klasik mücadele yöntemleri yerine, proaktif çözümler üretebilecek taksi otoritelerinin kurulması, dernek seçimlerinde bile bir araya gelemeyen taksi plakası sahiplerinin toplu hareket etmesi, taksicilerin Türkiye genelinde faaliyet gösterecek uygulamayı yapması, taksilerde iş yoğunluğunun düştüğü saatlerde daha uygun fiyatlarla yolcu taşımacılığına başlaması, demode taksi durağı mantığından çıkmak, yolcu aramak yerine yolcuya ulaşmak amacıyla trafikte bulunan taksiler gibi birçok çözümün acilen devreye alınması gerekiyor.
KÜÇÜK DOKUNUŞLAR BÜYÜK GERİ DÖNÜŞ OLUŞTURABİLİR
Yevmiye usulü şoför çalıştırmak yerine maaşla şoför çalıştırma yöntemine geçilerek şoförün üzerindeki plaka sahibine para yetiştirme endişesinin ortadan kalkması da taksi sektöründeki olumsuz imajı düzeltebilir.
Ticari taksilere özel olarak sürekli olan Özel Tüketim Vergisi'nden muafiyetin getirilmesi yeni araçlarla hizmet verilme sayısını artırır ve yedek parça, bakım-onarım masrafları da düşebilir. 2019 yılından bu yana taksi sektörü doğru iletişim sağlayamadığı için ÖTV muafiyetini alamıyor.
Yasa dışı kiralık plaka sektörü taksi plakası sahipleri tarafından ortadan kaldırılmasıyla birlikte fahiş kiralar ve hukuksuz davranışların ortadan kalkmasını sağlayacağı için sektöre olan güvenin artması ihtimali ortaya çıkabilir.
Sektöre ilişkin anlık ve şok denetimlerin yapılarak uygunsuz olan şoförlerin kartlarının iptal edilmesi ve bir daha kart alamayacak hale getirilmesinin sağlanması da sektöre yarar sağlayacaktır.
Sektörün toplumla iletişiminin sağlanması ve müşterilere hitap eden yaklaşımın ele alınması ana eğilim olarak belirlenmesi gerekiyor. Aksi halde taksi sektörüne ilişkin kötü algının ortadan kalkması çok uzun yıllar alabilir.