Yeni bir araştırma, plastikleri esnek hale getirmek için kullanılan iki kimyasalın 2018 yılında dünya genelinde yaklaşık 2 milyon erken doğum ve 74 bin yenidoğan ölümüyle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu.
Plastik kullanımının insan sağlığı üzerindeki etkilerine dair yeni bir araştırma, küresel ölçekte dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu. Çalışmaya göre, plastik üretiminde yaygın olarak kullanılan bazı kimyasallar milyonlarca erken doğum ve on binlerce bebek ölümüyle ilişkilendiriliyor.
Araştırmada, Di-2-etilheksil ftalat (DEHP) ve diizononil ftalat (DiNP) adlı iki kimyasalın 2018 yılında dünya genelinde yaklaşık 2 milyon erken doğum ve 74 bin yenidoğan ölümüne neden olmuş olabileceği belirtildi.
Bebekler, gebeliğin 37. haftasından önce doğduklarında “erken doğum” olarak sınıflandırılıyor.
Uzmanlara göre erken doğan bebeklerde solunum problemleri, beslenme güçlüğü, gelişim geriliği, görme ve işitme sorunları gibi ciddi sağlık problemleri görülebiliyor.
'TEHLİKELİ' KİMYASALLAR HORMON ÜRETİMİNİ, GELİŞİMİ, BAĞIŞIKLIĞI ETKİLİYOR
Söz konusu kimyasallar, 'ftalatlar' olarak bilinen sentetik bir kimyasal grubuna ait. Bu maddelerin hormon üretim sistemini (endokrin sistem) etkileyebildiği ve gelişimsel, üreme, bağışıklık ve beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkilerle ilişkilendirildiği belirtiliyor. Araştırmanın yazarı Dr. Leonardo Trasande, bu kimyasal grubunu 'tehlikeli' olarak nitelendirdi.
Çalışmada, ftalatların plasenta fonksiyonunu bozarak erken doğum riskini artırabileceği değerlendirildi.
Araştırma, 2018 yılına ait veriler üzerinden 200’den fazla ülke ve bölgeyi kapsarken, özellikle Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya’nın sağlık yükünden daha fazla etkilendiği ifade edildi.
Bununla birlikte araştırmacılar, çalışmanın söz konusu kimyasalların doğrudan tek başına erken doğuma neden olduğunu kanıtlamadığını, ancak güçlü bir ilişki ortaya koyduğunu vurguladı. Uzmanlar ayrıca yalnızca bu iki kimyasala odaklanmanın, daha geniş ftalat grubunun oluşturduğu toplam riski olduğundan düşük gösterebileceğine dikkat çekti.
Ftalatlar, oyuncaklardan gıda ambalajlarına, kozmetik ürünlerden tıbbi ekipmanlara kadar çok geniş bir kullanım alanına sahip. Bu nedenle 'her yerde bulunan kimyasallar' olarak tanımlanıyor.
UZMANLARDAN ÖNERİLER
Uzmanlar, bireysel önlemlerin de etkili olabileceğini belirtiyor. “Ftalat içermeyen” etiketli kişisel bakım ürünlerinin tercih edilmesi, plastik kapların ısıtılmaması ve ev içi havalandırmanın artırılması öneriler arasında yer alıyor.
Ancak bilim insanları, asıl çözümün daha sıkı düzenlemeler, güvenli alternatif materyaller ve şeffaf ürün etiketlemesi gibi sistematik adımlarla mümkün olacağını vurguluyor.