Çocuklar ve gençler arasında zorbalık onlarca yıldır devam eden bir gerçek. Bununla birlikte, son jenerasyonun internetin içine doğması ve internet ile büyümesi zorbalığı sanal dünyaya taşıyan bir faktör.
Siber zorbalık söz konusu olduğunda zorbalığa uğrayan kişi, zorbanın kim olduğunu veya neden buna maruz kaldığını bile bilemeyebilir. Siber zorba anonim olarak veya sahte sanal profiller ile zorbalık gösterebilir. Siber zorbalık bir kişi değil bir grup tarafından bile gerçekleştirilebilir.
Türkiye’de Ocak 2021 itibariyle neredeyse 70 milyon internet kullanıcısı var. Dünya genelinde internette en çok vakit geçiren yaş grubu 16-24 yaş aralığıdır. Çocuklar ve gençler herkesten çok internet kullanıyor ve siber zorbalık en çok bu yaş grubunda görülüyor.
1. Siber Zorbalık Nedir?
Siber güvenlik şirketlerinden ExpressVPN, birçok internet kullanıcısının online kişisel fotoğraf ve videolara yabancı kişilerin erişimi olmasını istemediğini belirtiyor. Online olarak yaptığınız paylaşımlar üzerinden siber zorbalık görebileceğiniz gibi gerçek hayatta mağdur kaldığınız siber zorbalık sanalda da devam edebilir.
Siber zorbalık, bilgisayar, akıllı telefon ve diğer elektronik cihazlar üzerinden bir kişi veya grup tarafından bir kişi veya gruba karşı gerçekleştirilen kasıtlı ve zarar verme amaçlı olan eylemlerin bütünüdür.
Siber zorbalık e-posta, anlık mesajlaşma, SMS, sosyal medya platformları, forumlar ve oyun platformları, sohbet odaları ve diğer siber iletişim platformları üzerinden gerçekleştirilebilir.
2. Siber Zorbalık Örnekleri
İnternet uzun süredir hayatımızda olmasına ve günlük kullanmamıza rağmen, sosyal medyada nezaket kuralları sık sık gözardı edilir.
Siber zorbalık örnekleri nelerdir:
Taciz:
Bir grup sohbetinde grup üyelerinin bir kişiye karşı hakaret içeren söylemlerde bulunması,
Bir kişinin ırkı, cinsiyeti, cinsel eğilimi, ekonomik durumu ve diğer karakteristik özellikleri üzerinden küçük düşürücü yorumlarda bulunmak,
Bir kişi hakkında Twitter, Instagram veya Facebook gibi sosyal medya platformlarında aşağılayıcı veya yanlış şeyler söylemek
Bir kişinin Instagram veya Facebook’taki gönderilerine devamlı olarak negatif yorumlarda bulunmak
Bir kişiye tehdit mesajları, hakaret içeren mesajlar yollamak
Bir kişiye uygunsuz ve istenmeyen fotoğraf ve videolar yollamak (cinsel taciz)
Taklit:
Bir kişinin online profilini hacklemek ve uygunsuz paylaşımlar veya değişiklikler yapmak;
Şaka amaçlı veya kişisel çıkarlar için sahte bir profil ile kişiyle yakınlaşmak,
Bir kişinin ismiyle sahte profil açarak o kişi hakkında uygunsuz şeyler paylaşmak.
Siber Stalk:
Bir kişinin her online hareketini ısrarla ve düzenli olarak sahte veya anonim hesaplardan takip etmek
3. Siber Zorbalık Nasıl Önlenir?
Öncelikle siber zorbalık görüyorsanız, zorba ile kesinlikle iletişime geçmeyin ve ona cevap vermeyin. Zorbayı engelleyin ve size gönderdiği mesajların ekran görüntülerini alarak kanıt olarak saklayın. Stalklandığınızı düşünüyor veya cinsel tacize uğruyorsanız, kanıtlarınızla polise başvurun. Yakınlarınızdan ve ailenizden yardım istemekten çekinmeyin.
Siber zorbalık gören bir kişi ile karşılaştığınızda sizin için güvenliyse zorbaya yaptığının doğru olmadığını belirtin ve onu uyarın. Siber zorbalığa uğrayan kişi ile iletişime geçin ve ona destek olmaya çalışın. Siber zorbalığa uğrayan kişiler yardım istemekten çekinirler, bu yüzden ona yardım edebileceğinizi belirtin.
Siber zorbalığa uğramamak için sosyal medya platformlarındaki paylaşımlarınıza kimlerin erişebileceğini kısıtlayın. Günlük yaşantınızı adım adım paylaşmaktan kaçının. Mümkünse sosyal medya profillerinizi gizli hesap olarak kullanın ve paylaşımlarınızı herkesin görmesini engelleyin. Unutmayın ki, siber zorbalar genellikle sahte ve anonim profillerden sizi izlerler.
Aşağıdaki infografikte bulunan adımları sosyal medyada paylaşımlarınızı gizlice yapmak için izleyebilirsiniz: