Dünyanın 'en yaşlı ahtapotu' aslında bir ahtapot değilmiş

Dünyanın en eski ahtapotu olduğu düşünülen ve hatta Guinness Rekorlar Kitabı’nda yer alan 300 milyon yıllık ünlü bir fosilin aslında bambaşka bir canlıya ait olduğu ortaya çıktı.

İngiltere'deki Reading Üniversitesi'nden bilim insanları, fosil kayanın içini incelemek için yüzeyin altını tarayan ve güneşten daha parlak ışınlar kullanan bir teknik olan senkrotron görüntülemeyi kullanarak kaya içinde korunmuş küçük dişler keşfetti.

Bu bulgu, Pohlsepia mazonensis’in (fosilin) aslında bir ahtapot değil, çok sayıda dokunaca sahip ve dış kabuğu bulunan modern nautiluslarla akraba bir canlı olduğunu ortaya koydu.

Dr. Thomas Clements, çalışmanın baş yazarı ve Reading Üniversitesi Omurgasız Zoolojisi Öğretim Görevlisi, keşifleriyle ilgili şu açıklamayı yaptı:

“Görünüşe göre dünyanın en ünlü ahtapot fosili aslında hiçbir zaman bir ahtapot değildi. Bu, gömülmeden ve daha sonra kayada korunmadan önce haftalarca çürüyen bir nautilus akrabasıydı ve onu bu kadar ikna edici şekilde ahtapota benzeten de bu çürüme süreciydi.

Bilim insanları 25 yıl önce Pohlsepia’yı (fosil) bir ahtapot olarak tanımlamıştı, ancak modern teknikler kaya yüzeyinin altındakileri ortaya çıkardı ve böylece gizem nihayet çözüldü.

Artık şimdiye kadar bulunmuş en eski nautiloid yumuşak doku kanıtına sahibiz ve ahtapotların Dünya’da ilk ne zaman ortaya çıktığına dair çok daha net bir tabloya ulaştık.

Bazen tartışmalı fosilleri yeni tekniklerle yeniden incelemek, gerçekten heyecan verici keşiflere yol açan küçük ipuçlarını ortaya çıkarır.”

ABD’nin Illinois eyaletinde bulunan fosilin ilk analizi 2000 yılında yayımlandı ve daha sonra ahtapotların ve akrabalarının nasıl evrimleştiğine dair çalışmalarda kullanıldı.

Bilim insanları fosilin sekiz kol, yüzgeçler ve ahtapotlara özgü diğer özellikleri gösterdiğini düşünmüş, bu da ahtapotların bilinen tarihini yaklaşık 150 milyon yıl daha geriye götürmüştü.

DİŞ YAPISI GİZEMİ ÇÖZDÜ

Bilim insanları, yalnızca yumuşakçalarda bulunan ve diş sıralarına sahip şerit benzeri bir beslenme organı olan radulaya odaklandı.

Her sırada en az 11 diş benzeri yapı bulunması, bunun bir ahtapot olma ihtimalini tamamen ortadan kaldırdı. Ahtapotlarda bu sayı genellikle yedi ya da dokuzken, nautiloidlerde 13’e kadar çıkıyor.

Bulunan dişler, aynı bölgede daha önce keşfedilmiş Paleocadmus pohli adlı bir nautiloid fosiliyle örtüşüyordu.

YAŞAYAN FOSİL: NAUTİLUS

Nautilus, günümüzde hâlâ yaşayan ve kökenleri oldukça eskiye dayanan kabuklu bir deniz canlısı olarak “yaşayan fosil” şeklinde tanımlanıyor.

ABD’nin Illinois eyaletindeki Mazon Creek sahasında bulunan Paleocadmus fosilleri, fosil kayıtlarındaki bilinen en eski nautiloid yumuşak doku örnekleri olarak kabul ediliyor ve önceki rekoru yaklaşık 220 milyon yıl geriye götürüyor.

Bu bulgular, ahtapotların evrimsel ortaya çıkış zamanına dair tabloyu da değiştiriyor. Yeni veriler, ahtapotların çok daha sonra, Jura döneminde ortaya çıktığını gösteriyor.