İran protestolarla kaynarken Rıza Pehlevi, Hamaney rejimine meydan okudu...

İran’da ekonomik krizle başlayan protestolar ülke genelinde şiddetlenerek devam ediyor. Devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi'den rejimin geleceğine dair dikkat çeken bir çıkış geldi. Sokakları dolduran göstericilere seslenen Pehlevi, İran yönetiminin güvenlik güçlerini kontrol etmekte zorlandığını, orduda ve polis içinde ciddi çözülme yaşandığını söyledi. Protestolarda can kaybı her geçen gün artıyor.

"HAMANEY'İN BASKISINI VE İRAN REJİMİNİ CİDDİ ŞEKİLDE ZAYIFLATTINIZ"

Devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin en büyük oğlu olan sürgündeki Rıza Pehlevi, yayınladığı video mesaj aracılığıyla İran’daki protestoculara seslendi. Göstericilerin 3 gecedir sokakları doldurduğunu söyleyen Pehlevi, "Güçlü ve cesur varlığınızla, Ali Hamaney'in baskısını ve İran rejimini ciddi şekilde zayıflattınız" dedi.

Rıza Pehlevi

İran yönetiminin rejime bağlı asker bulma ve sokaklardaki milyonlarca insanla başa çıkma konusunda zorlandığına dair güvenilir raporlar aldığını söyleyen Pehlevi, "Şu ana kadar birçok silahlı kuvvet ve güvenlik gücü mensubu görev yerlerini terk etti veya halkı bastırmaya yönelik emirleri çiğnedi" ifadelerini kullandı.

"YALNIZ OLMADIĞINIZI BİLİN"

Hamaney'in elinde İran ve İranlıların düşmanı olan şiddet yanlısı azınlık bir paralı askerler grubunun kaldığını iddia eden Pehlevi, "Yaptıklarının bedelini ödeyeceklerini biliyorlar" diye konuştu. İran halkına daha önce yaptığı birlik olma ve protesto gösterilerine destek verme çağrısını yineleyen Pehlevi, "Yalnız olmadığınızı bilin. Dünyanın dört bir yanındaki yurttaşlarınız gururla sesinizi haykırıyor ve onların görüntülerini televizyon ekranlarında mutlaka göreceksiniz" diye konuştu.

TRUMP’IN DESTEK AÇIKLAMASINI HATIRLATTI

Dünyanın İran’ın ulusal devriminin yanında olduğunu ve İran halkının cesaretine hayranlık duyduğunu vurgulayan Pehlevi, "Özellikle, özgür dünyanın lideri ABD Başkanı Donald Trump, tarif edilemez cesaretinizi dikkatle gözlemledi ve size yardım etmeye hazır olduğunu açıkladı. Sokakları terk etmeyin. Kalbim sizinle. Yakında yanınızda olacağımı biliyorum" şeklinde konuştu.

CAN KAYBI YÜKSELİYOR

TIME dergisine konuşan Tahranlı bir doktor, başkentteki sadece altı hastanede en az 217 protestocunun öldüğünü ve çoğunun gerçek mermiyle öldürüldüğünü belirtti.

ABD merkezli İranlı insan hakları grubu HRANA ise protestolarda 38'i güvenlik görevlisi olmak üzere en az 116 kişinin öldüğünü söyledi.

HRANA, öldürülen protestocuların en az yedisinin 18 yaşın altında olduğunu belirtti. Grup ayrıca en az 2.638 kişinin tutuklandığını bildirdi.

İranlı yetkililerden gösterilerde ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin şu ana kadar açıklama yapılmadı.

İRAN'DAKİ EKONOMİK KRİZ HALKI OLUMSUZ ETKİLİYOR

AA'nın aktardığına göre; İran yönetimi, 1979 yılından bu yana kaydedilen en ağır ekonomik kriz ve ülke genelinde devam eden protestoların gölgesinde, milyonlarca vatandaşı kapsayan aylık gıda kuponu sistemini hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Başkent Tahran’daki marketlerde alışveriş yapan İranlılar, uygulamanın başlamasına birkaç gün kala temel ihtiyaç maddelerinde ciddi fiyat artışlarıyla karşılaştı. İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz kurları karşısında hızla değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşısı’ndaki esnafın başlattığı protestolar, kısa sürede ülkenin birçok kentine yayıldı.

NE OLMUŞTU?

28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin dövize karşı yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, 7 Ocak'ta yayımladığı haberinde gösterilerde yaralanan polis sayısının 568'e ve gönüllü güvenlik güçleri olarak bilinen Besic mensubunun sayısının da 66'a yükseldiğini duyurmuş, toplam can kayıplarına ilişkin bilgi vermemişti.

İran'ın başkenti Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylarda protestocular arasındaki gruplar tarafından çok sayıda otobüs ve ambulansın yanı sıra 24 ev, 25 cami ve 2 hastane ile 26 bankanın da aralarında olduğu kamu binalarının kundaklandığı ve tahrip edildiği açıklanmıştı.

Olayların ardından İran yönetimi ülke genelinde internet erişimini engellemişti.