Moskova-Pekin hattında 'milat' niteliğinde zirve

Rusya lideri Vladimir Putin'in Pekin ziyareti, uluslararası kamuoyunun gözünü yeniden Asya-Pasifik bölgesine çevirdi. Ziyaretin derinliğini ve küresel jeopolitiğe olası yansımalarını yorumlayan Çinli dış politika uzmanı, Chahar Enstitüsü Araştırma Görevlisi ve Güneybatı Jiaotong Üniversitesi Bölgesel ve Ülke Çalışmaları Merkezi Uzmanı Dr. Qian Yaxu, bu ziyaretin sıradan bir diplomatik temasın çok ötesinde anlamlar taşıdığını vurguladı:

"Bu ziyaret, kelimenin tam anlamıyla tarihi bir dönüm noktası, çığır açıcı bir gelişme oldu. Yalnızca somut ve verimli sonuçlar doğurmakla kalmadı, aynı zamanda tüm dünya düzeni için yeni bir yön tayin etti.”

EBEDİ DOSTLUĞUN HUKUKİ TEMELİ VE KIRMIZI ÇİZGİLER

Zirvede iki liderin attığı en kritik adımlardan biri, iki ülke arasındaki İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması’nın süresinin uzatılması oldu. Çinli uzmana göre bu karar, ikili ilişkilerin geleceğini garanti altına alan sarsılmaz bir yasal zemin oluşturuyor.

Ortaya konan vizyonun sınırlarını çizen Yaxu, tarafların "ebedi iyi komşuluk ve asla birbirine karşı olmama" ilkesini alt sınır olarak belirlediklerini kaydetti.

Pekin'de imzalanan iki devasa ortak bildiri de Moskova ve Pekin'in dünyaya ortak mesajı olarak kayıtlara geçti. Dr. Qian Yaxu, ‘Kapsamlı Stratejik Ortaklık ve İyi Komşuluk İlişkilerinin Derinleştirilmesi’ ile ‘Çok Kutuplu Dünyanın Oluşumu ve Yeni Tip Uluslararası İlişkiler’ başlıklı ortak deklarasyonların taşıdığı önemi şu sözlerle özetledi:

"Bu iki güçlü belge, bir yandan tarafların iç hatlarını ve stratejik uyumunu netleştirirken, diğer yandan dış dünyaya yönelik kuralları belirliyor. 'İttifak kurmama, karşı karşıya gelmeme ve üçüncü ülkelere karşı konumlanmama' ilkeleri, tarafların küresel siyasetteki kırmızı çizgilerini tereddüde yer bırakmayacak şekilde çiziyor."

ENERJİ, ORTAKLIĞIN 'ÇIPASI'

Diplomatik söylemlerin yanı sıra sahada atılan pratik adımlar da zirvenin başarısını taçlandırır nitelikte. Ziyaret kapsamında ekonomi, teknoloji ve ticaret alanlarında onlarca işbirliği dokümanına imza atıldı.

Çin-Rusya ilişkilerinde jeopolitik risklere karşı en büyük güvencenin enerji sektörü olduğunu belirten Çinli uzman, bu alandaki işbirliğini "istikrar çıpası" olarak tanımladı.

Özellikle Sibirya'nın Gücü-2 doğalgaz boru hattının inşasındaki ivme ve yenilenebilir enerji projeleri, iki dev ekonominin birbirine olan entegrasyonunu derinleştirmeye devam ediyor.

KÜLTÜREL VE EĞİTSEL KÖPRÜLER

Zirvenin en dikkat çekici insani çıktılarından biri, iki ülke arasında karşılıklı ‘Eğitim Yılları’ ilan edilmesi oldu. Halkların birbirine yakınlaşmasını sağlayacak bu hamle, halihazırda devasa boyutlara ulaşan öğrenci değişim rakamlarıyla da destekleniyor. Mevcut verilere göre, Çin'de yaklaşık 20 bin Rus öğrenci yükseköğrenim görürken, Rusya üniversitelerinde eğitim alan Çinli öğrencilerin sayısı 60 bini aşmış durumda.