Çalışanlar dikkat: Kıdem tazminatı alamayabilirsiniz!

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç, Borçlar Kanunu'na tabi işçilerin haklarını yazdı.

İşte o kanundan birçok vatandaşı ilgilendiren çok önemli detaylar...

KIDEM TAZMİNATI MESELESİ

İş hayatında çalışanların tabi olduğu mevzuat, hak ve yükümlülükler açısından önemli farklar doğuruyor. Özellikle Türk Borçlar Kanunu kapsamında çalışan işçiler, diğer iş kanunlarına tabi çalışanlara kıyasla bazı temel haklardan yararlanamıyor. Bu farklılıkların başında kıdem tazminatı geliyor.

BORÇLAR KANUNU

Borçlar Kanunu’na tabi çalışan işçilerin kıdem tazminatı hakkı bulunmuyor. İş Kanunu, Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu kapsamındaki çalışanlar belirli şartları sağladıklarında bu haktan yararlanabilirken, Borçlar Kanunu kapsamındakiler için farklı bir sistem uygulanıyor.

Bunun yerine bu çalışanlar için farklı tazminat türleri devreye giriyor. İş sözleşmesinin haksız şekilde feshedilmesi halinde işçi, ihbar süresi kadar tazminat talep edebiliyor. Eğer sözleşme belirli süreliyse ve süresi dolmadan feshedilirse, işçi kalan süreye ilişkin ücretini isteyebiliyor. Ayrıca hakim tarafından belirlenmek üzere ek tazminat da söz konusu olabiliyor.

KÖTÜ NİYET TAZMİNATI

İşverenin fesih hakkını kötüye kullanması durumunda ise Borçlar Kanunu’na tabi işçiler için önemli bir güvence bulunuyor. Bu durumda işveren, işçiye ihbar süresine ait ücretin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı ödemek zorunda kalıyor. Bu düzenleme, kıdem tazminatı hakkı bulunmayan işçiler açısından bir denge unsuru olarak öne çıkıyor.

ÖLÜM HALİNDE SINIRLI ÖDEME

Borçlar Kanunu kapsamındaki bir işçinin hayatını kaybetmesi halinde ise işverenin yükümlülüğü sınırlı tutuluyor. İşveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere bir aylık ücret tutarında ödeme yapmakla yükümlü oluyor. Eğer işçinin çalışma süresi beş yılı aşmışsa bu tutar iki aylık ücret olarak uygulanıyor. Bu durum, İş Kanunu kapsamındaki çalışanlardan farklı olarak kıdem tazminatının mirasçılara devredilmemesi anlamına geliyor.

İHBAR SÜRELERİ DE FARKLI

Borçlar Kanunu’na tabi çalışanlar için ihbar süreleri de İş Kanunu’na göre daha sınırlı. Çalışma süresi bir yıla kadar olan işçiler için iki hafta, bir ile beş yıl arası çalışanlar için dört hafta, beş yıldan uzun süre çalışanlar için ise altı hafta ihbar süresi uygulanıyor. Bu sürelere uyulmaması halinde taraflar, karşı tarafa ihbar süresine karşılık gelen ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlü oluyor.