Emeklilikte ikinci maaş için geri sayım: TES şifreleri çözülüyor!

Bu sistem ile asgari ücretliler ile memurlar dahil özel ve kamuda çalışan herkesin emeklilikte rahat etmeleri için ek bir gelir elde etmelerini hedefleniyor. TES’in 2026 yılı ikinci çeyreğinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor; ancak oranlar ve detaylar henüz kesinleşmiş değil. İşte tahmin edilen detaylar..

TES NEDİR?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanların emeklilikte ek gelir elde etmesini amaçlayan; çalışan, işveren ve devlet katkısına dayalı fon temelli bir tasarruf modeli olarak öne çıkıyor.

TES; çalışan, işveren ve devlet katkısına dayalı zorunlu bir tasarruf modeli olarak tasarlanıyor. Maaşlardan %3 oranında kesinti yapılması, işverenin de %3 katkı sağlaması ve devletin %30 oranında destek vermesi bekleniyor. Sistem BES ile entegre çalışacak ancak işveren katkısı ve daha yüksek devlet desteğiyle öne çıkacak.

Sistem, maaşlardan yapılan düzenli kesintilerle uzun vadeli birikim oluşturmayı hedefliyor. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile entegre çalışarak emeklilik gelirini güçlendirmeyi ve sistemi daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor.

TES NASIL UYGULANACAK?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanın brüt maaşından belirlenen oranda yapılan otomatik kesintinin TES fonuna aktarılmasıyla işleyecek. İşveren de aynı oranda katkı sağlayacak, devlet ise vergi avantajları ve ek destekler sunacak. Birikimler profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilerek, emeklilik döneminde toplu ya da taksitli ödeme olarak katılımcıya ek gelir sağlayacak.

TES NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılı içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Orta Vadeli Program'a göre sistemin 1 Nisan–30 Haziran döneminde uygulanmaya başlaması hedefleniyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı ve yasal düzenleme çalışmalarını sürdürüyor. Düzenlemenin Meclis'ten geçmesinin ardından TES'in devreye alınması öngörülüyor.

TES'E KATILIM ZORUNLU MU OLACAK?

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)'te otomatik katılım 45 yaş altı çalışanlarla sınırlıyken, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nde (TES) tüm çalışanlar için zorunlu katılım öngörülüyor.

BES'te ilk iki ay içinde cayma hakkı bulunurken, TES'te en az 10 yıl sistemde kalma şartı getirilecek ve erken çıkış büyük ölçüde sınırlandırılması bekleniyor. Ancak bu TES'in zorunlu olması konusu netlik kazanmış değil.

ÇALIŞAN, İŞVEREN VE DEVLET KATKI SUNACAK

BES ve TES'te maaştan yüzde 3 kesinti yapılacak. Ancak Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)'te işveren katkısı bulunmazken, TES'te işverenin de yüzde 3 katkı sağlaması zorunlu olacak. Devlet katkısı ise BES'te yüzde 20, TES'te yüzde 30 olarak uygulanacak.

BES'te fonlar bireysel emeklilik şirketleri tarafından yönetilirken, TES'te fonların daha merkezi bir yapıda ve devlet denetimi altında işletilmesi planlanıyor.

EMEKLİ OLANLARA İKİNCİ MAAŞ

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)'te katılımcılar sistemden istedikleri zaman çıkabilir; emeklilik hakkı için 10 yıl ve 56 yaş şartı aranır. TES'te ise birikimlere erişim, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) emeklilik yaşına bağlanacak. Bu yaşlar sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58–65, erkeklerde 60–65 arasında kademeli uygulanacak.

BES'te birikimler toplu para ya da emekli maaşı olarak alınabilirken, TES'te SGK'dan alınan emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir maaş ödenmesi planlanıyor.

BES VE TES AYNI ANDA MI KESİLECEK?

TES devreye girdiğinde otomatik BES sisteme entegre edilecek, maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak ve yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti uygulanacak.

İŞ YERİNDE DEVAM EDENLERE AVANTAJ

Kıdemle bağlantı ihtimali: Sistemin, uzun süre aynı işyerinde çalışanları daha avantajlı kılacak şekilde kurgulanması seçeneği de değerlendiriliyor. İş değiştirmede birikim korunacak. Çalışan iş değiştirirse TES birikimi yeni işyerine taşınabilecek, sistem sıfırlanmayacak.

TES'te özel sektör–kamu ayrımı olmaması bekleniyor. TES'in hem özel sektör hem de kamu çalışanları için tek ve ortak bir çerçevede uygulanması planlanıyor. Bu çerçevede kamuda çalışan polis, öğretmen doktor vs. de sisteme dahil edilecek.

Şu an için TES henüz yürürlüğe girmiş netleşmiş bir sistem olmadığı için oranlar kesinleşmiş değil. Ancak, kamunun hem işveren olarak aylık yüzde 3 sisteme katkı yapması, ayrıca ise çalışan katkısının yüzde 30'u kadar ek destek vermesi bekleniyor.

Bu doğrultuda özel sektörde asgari ücretle çalışan bir işçinin maaşından yaklaşık 1.000 TL kesinti yapılması beklenirken, ortalama brüt 40 bin TL alan bir işçinin maaşından 1.200 TL kesinti olacak. Memur maaşlarından ise yaklaşık 2 bin TL kesinti yapılacak.

NE KADAR PARA BİRİKECEK?

Asgari ücretle çalışan bir işçi için hesaplama şu şekilde olacak:

Brüt maaş: 33.030 TL
Çalışan kesintisi (%3): 991 TL
İşveren katkısı (%3): 991 TL
Devlet katkısı (%30): 297,27 TL
Aylık toplam TES birikimi: 2.279,07 TL
Bu hesaplamaya göre 10 yıl sonunda toplam nominal birikim 309 bin 240 TL, 20 yıl sonunda ise 618 bin 480 TL olacak.