ABD ve Çin arasında restleşme
Dışişleri Bakanı Pompeo, Güneydoğu Asya ülkelerinden Çin'e karşı eyleme geçmelerini istedi. Pekin yönetimi ise, Washington'ı Güney Çin Denizi'ndeki askerileşmeyi tetiklemekle suçladı.
DÜNYA , 10 Eylül 2020 Perşembe, 13:01
ABD ve Çin arasında restleşme

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkelerine, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki varlığına karşı harekete geçme çağrısı yaptı.

Video konferans aracılığıyla yapılan ASEAN 53. Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda konuşan Bakan Pompeo, Çin'in ihtilaflı sulardaki askeri konuşlanmasına yalnızca sözle değil eylemle karşılık verilmesi gerektiğini belirterek bölge ülkelerine "Amerika yanınızda olacak." mesajı verdi.

Çin'in, ASEAN Şartı'nda yer alan demokratik değerlere ve egemenlik, eşitlik ve toprak bütünlüğü gibi ilkelere saygı göstermediğini savunan Pompeo, "Bence bir adım öteye gidilmeli, yalnızca konuşmak yetmez eyleme geçmek gerek. Çin Komünist Partisinin bizi ve halkımızı çiğneyip geçmesine izin vermeyelim. Kendine güveniniz tam olsun, Amerika size yardım edecek bir dost olarak yanınızda olacaktır." dedi.

Pompeo, ABD yönetimin Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki resiflerde askeri hava alanları, radar ve füze sistemleri kurmasına yardım eden şirket ve kişiyi yaptırım listesine aldığını hatırlattı.

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi de yine ASEAN zirvesine video konferansla bağlandı. Dışişleri Bakanı Yi, ABD yönetiminin, Güney Çin Denizi'ndeki askeri varlığı ve sorunlara dışardan müdahalesiyle bölgedeki silahlanma ve askeri konuşlanmanın ana tetikleyicisi haline geldiğini savundu.

Washington yönetiminin kıyısı olmayan ihtilaflı sulardaki egemenlik sorunlarına taraf olarak bölgedeki nüfuzunu arttırmaya çalıştığını ifade eden Bakan Yi, bunun ASEAN ülkelerinin sorunları kendi aralarında müzakere yoluyla çözme çabasını baltaladığını ileri sürdü.

Yi, ABD'nin Güney Çin Denizi'ndeki askeri varlığını giderek arttırdığını ve bu tutumuyla bölgedeki çok taraflı askeri konuşlanmanın tetikleyicisi haline geldiğini savundu.

Güney Çin Denizi'nde barış ve istikrarın sürdürülmesinin Çin'in stratejik çıkarı olduğunu vurgulayan Yi, "Çin, ABD dahil bölge dışı ülkelerin çıkar beklentisiyle gerilim yaratmak yerine bölge ülkelerinin dilek ve beklentilerine saygı göstermesini umuyor." ifadesini kullandı.

Güney Çin Denizi'ne kıyısı bulunmayan ABD, bölgede seyrüsefer ve uçuş güvenliğini sağlama gerekçesiyle savaş gemileri ve uçaklarla devriye görevleri ve tatbikatlar yapıyor.

TARTIŞMALI SULARDA YÜKSEK TANSİYON

Çin, 1947'de yayımladığı "Dokuz Çizgi Hattı" adı verilen haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'inde egemenlik iddiasında bulunuyor. Su altı kaynakları açısından zengin bölgedeki hak iddiaları başta Filipinler olmak üzere Vietnam, Brunei ve Malezya gibi kıyı komşusu ülkelerle egemenlik ihtilafına yol açıyor.

Pekin'in tartışmalı sularda inşa ettiği yapay adalar üzerinde kurduğu üsleri silahlandırdığı iddiaları, ABD ve bölge ülkeleriyle arasında gerginliğe sebep oluyor.

Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla verdiği kararda, Çin'in, Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına karar vermişti.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR