Evin peşinatını ‘kıdem’inle öde
İşçiye ödenen tazminat tutarını yarı yarıya düşüren yeni 'kıdem tazminatı fonu'nun bazı avantajları da var. Artık ev almak isteyen çalışanlar, yeni kıdem tazminatı fonunda toplanacak paranın yarısını "15 yıllık süreyi beklemeden" çekebilecek.
EKONOMİ , 10 Temmuz 2012 Salı, 10:30
Evin peşinatını ‘kıdem’inle öde
 İşten kovulan çalışanların alacağı kıdem tazminatını yarı yarıya indirecek olan "fon" uygulaması, yeni yasama yılında yürürlüğe girecek. Birçok tartışmayı da beraberinde getiren 'kıdem tazminatı fonu'na karşı çıkan sendikalar, hükümeti genel grevle tehdit ediyor. Yasa henüz taslak aşamasındayken gerilimin tırmandığı bu dönemde kamuoyunun tepkisini hafifletmek için yeni sistemin getirdiği yenilikler de basına sızdırıldı. Yeni kıdem tazminatı düzenlemesinden öncelikle çalışanlara "ev alma kolaylığı" çıktı. Yeni düzenlemeye göre ev almak isteyen çalışanlar, kredinin özkaynak şartı için kıdem tazminatı hesaplarını kullanabilecek.

EV ALMAK İÇİN EMEKLİ OLMAYI BEKLEMEYE SON

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinatörlüğünde oluşturulan komisyonun hazırladığı taslağa göre; çalışanlar, ev almak için kıdem tazminatı fonunda toplanan tazminatlarının yarısını süreyi beklemeden çekebilecek. Örneğin, kıdem tazminatı hesabında 30 bin liralık birikimi bulunan işçi, ev alırken bunun 15 bin lirasını fondan çekebilecek. Söz konusu tutar, çalışanların konut kredilerinde istenen yüzde 25'lik özkaynak şartının yerine getirilmesi için kullanılacak. Böylece çalışanların ev almak için 'emekli' olmayı beklemelerine gerek kalmayacak.

10 YIL ŞARTI 15 YILA ÇIKARILDI

Bu arada, son olarak hazırlanan kıdem tazminatı taslağında, daha önce 10 yıl olarak belirlenen ilk çekme hakkı 15 yıla çıkarıldı. Taslağa göre, çalışanlar kıdem tazminatı fonu oluşturulmasının ardından hesaplarında biriken tazminatlarını 15 yılın ardından çekebilecekler. İkinci kez tazminatını çekmek isteyen çalışanın ise 1800 gün daha prim ödemesi gerekecek. Bu sürelerin dışında emeklilik, malullük ve ölüm hallerinde ise kıdem tazminatı fonunda biriken tutarın tamamı çalışan tarafından tahsil edilebilecek. Tazminatlar ise başvurunun ardından en geç 15 gün içinde ödenecek.

2 İŞTE ÇALIŞANA ÇİFTE TAZMİNAT!

Taslakta, çift işte çalışanlara da çifte kıdem tazminatı verilmesi öngörüldü. Buna göre, çifte kıdem tazminat hakkı daha çok birden fazla işte çalışanlara yarayacak. Örneğin gündüz bir işte gece veya hafta sonu bir başka işte çalışan kişiler, işverenle birden fazla kıdem tazminatı sözleşmesi yapabilecek. Bu kapsamdaki işçiler için Kıdem Tazminatı Fonu'nda iki ayrı hesap açılacak. Hesaplar birden fazla mevduat hesabı gibi, ayrı ayrı nemalandırılacak. İşçi, kanuni sürelerini doldurduğunda ise iki ayrı hesabındaki kıdem tazminatını çekebilecek. Söz konusu düzenlemeden, telifle çalışanlar da yararlanabilecek.

İstifa edene de kıdem tazminatı

HAK KAYBI OLMAYACAK

Bugün çalışanların sadece yüzde 10'u kıdem tazminatı alırken, yeni sistem herkesi kapsayacak. Yeni sistemle bugüne kadar kazanılan haklar korunuyor. Kazanılan kıdem süreleri için eski sisteme göre tazminat verilecek.

BİR GÜN ÇALIŞANA DA TAZMİNAT

Kıdem tazminatı almak için 1 yılı doldurma şartı kaldırılıyor. İşyeri iflas edenden, 1 gün sigortalı çalışana kadar herkes kıdem tazminatı alabilecek.

İSTİFA EDENE TAZMİNAT

Mevcut uygulamada haklı bir gerekçesi olmadan istifa edenler tazminat alamıyor. Yeni sistemle istifa eden de kıdem tazminatından yararlanabilecek. Doğum, tayin, sınav kazanma, memurluğa girme gibi nedenlerle işten ayrılanların da hak kaybı son bulacak.

İŞÇİDEN KESİNTİ OLMAYACAK

Kıdem tazminatı işveren tarafından ödenecek. Prim yükü çalışana yansıtılmayacak.

BRÜT KAZANÇ ÜZERİNDEN

Kıdem tazminatı, işçinin prime esas aylık brüt kazancının yüzde 4'ü üzerinden kıdem primi olarak kesilecek.

DEVLET GÜVENCESİ VERİLECEK

Fon'da toplanacak paralara dolaylı olarak devlet güvencesi verilecek.


BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR