İlk başkent Yenişehir’in 725. fetih yılı

Bu yıl Bursa’nın 700. Fethi kapsamlı bir şekilde kutlanıyor ve Bursa Büyükşehir Belediyesi ilk programını Yenişehir’de gerçekleştirdi.

Yenişehir, Bursa’nın gönlünden gözünden uzak ilçelerinden biri hele siyaseten hep delege sayısına bakılarak gereken değer verildi o yüzden gelen yatırımlar zaman aldı.

Oysa Türklerin bölgeye yerleşmesindeki merkezdi, ilk Selçuklu Kutalmışoğlu Süleyman Şah geldi (1074) sonrasında ise Osmanlı devletinin kurucusu Osman Gazi (1301).

Osman Gazinin 1303 tarihindeki Dimbos muharebesi Yenişehir’i kurulan devletin karargâhı ve başkentliğini tescillemiş hem Bursa yolunu Türklere açmıştır.

Osmanlının kuruluşunu ünlü tarihçimiz Halil İnalcık’a göre kara bir delik olarak nitelendiriyor çünkü o döneme ait yeterli bilgi ve belge yok, fakat son dönem modern Bizans kaynaklarında Yenişehir’in adı sıklıkla geçiyor.

Yenişehir yaklaşık olarak 25 yıl devletin başkenti ve ordunun yetiştirilmesinde göçerlikten yerleşik düzene geçildiği yer, Yenişehir ovasının verimliliği stratejik olarak savunmanın kolaylıkla yapıldığı bir coğrafya. İlk köylerin seçimi yeni köylerin kurulması bakıldığında yamaçlarda olmaları savunma açısından tabi su kaynaklarının yanında olması geçiş güzergâhların gözetleyen konumda olmaları ilk dikkat çeken özellikler.

Bu özellikler zamanla Alp birliklerinin hızlı bir şekilde oluşmasını göçerlikten konarlığa geçilmesinde başta İznik ve Bursa’nın fethine giden süreci hızlandırmıştır.

Geçmişte fetih şenlikleri imparatorluk coğrafyasında pek kutlanmazdı şimdilerde herkes tarihten alıntılarla fetih programları yapıyor lakin en başta Yenişehir hak ederken sadece 27 Temmuzlarda Osmanlının kuruluşu Koyunhisar köyünde kutlanıyor.

Fakat dünya tarihinde bir çağ kapatıp bir çağ açan bu kudretli devletinin ilk başkenti sıfatını taşımak ayrı bir onur ve gurur değil mi? Şimdiye kadar dünya tarihine adını yazdırmış bir imparatorluğunun başkenti neden fetih yılını şanına yakışır bir şekilde kutlamasın?

Bursa, Edirne ve İstanbul elbette Osmanlıya başkentlik yaptı ama devletin ilk tohumları bu bereketli topraklarda atıldı. Yenişehir olmasaydı Bursa, Edirne ve İstanbul olabilir miydi?

Yazının başında da söyledim gözden ırak olunca gönülden de ırak oluyorsun fakat bu sene Yenişehir fethinin 725. Yılı programını gerçekleştirecek.

Yenişehir Belediye Başkanı Ercan Özel “ Yenişehir Osmanlının ilk başkenti ve devlet olma yolunda ilk hutbenin ve ilk paranın basıldığı yer, kadim imparatorluğunun temellerinin atıldığı yer, her yıl Bursa’mızın fetih programları yapılıyor nedense ilçemizin fetih kutlamaları yapılmamış bu yıl tarihimize yakışır şekilde fetih programı yapacağız” dedi.

Başkanında söylediği gibi Osmanlının ilk parası Orhan Gazi döneminde gümüş akçe olarak 1304 yılında (Hicri 724) Yenişehir’de basıldı. Gümüş akçenin bir yüzünde “Lâ ilâhe İllallâh Muhammeden Resûlullah” tevhit yazısı diğer yanında ise “Sultan Orhan Bin Osman” yazmaktaydı, daha sonra tevhit yazısı kaldırılmış dört halife isimleri konmuştur.

Velhasıl Osmanlı sadece Bursa’dan ibaret değil Yenişehir’i, Yarhisar’ı, Bilecik ve Söğüt’ü unutmamak lazım.

Haydi, bakalım ilk başkent Yenişehir’in 725. Fethi hayırlı uğurlu olsun.