Kuruluşun 724. Yılında her yol Yenişehir’e çıkıyor

Osmanlının tartışmalı kuruluşu yeni çıkan belgelerle tartışmalardan uzaklaşırken doğru bildiğimiz birçok yanlış geçerliliğini kaybediyor.

Bursa, fethinin 700. Yılını kutladı ama Osmanlının kuruluşunun 724. Yılını kutlamadı çünkü Bursa her ne kadar başkentler arasında olsa da ilk başkent ve kuruluşun merkezi o dönem tüm yolların çıktığı Yenişehir bilerek Bursa kadar gündem yapılmadı.

Bursa sınırları içinde Osmanlı dönemine ait en eski tarihi eserleri hiç merak ettiniz mi?

Örneğin Bursa merkezde en eski yapı 1339 yılında yaptırılan eski tarihi belediye binasının yanında bulunan Orhan Gazi camiidir diğer yapılar 1400’lü yıllarda yapılmıştır. Fakat en eski tarihi yapı bir külliyedir ve Yenişehir’de bulunmaktadır.

1336 yılında Orhan Gaziden sonra padişah olması beklenen Orhan Gazi ve Nilüfer Hatunun büyük oğlu Şehzade Süleyman Paşa doğduğu ve çocukluğunun geçtiği Yenişehir’e külliye yaptırır, ben büyüklerimden çok dinlemiştim bu külliyenin nerede olduğunu en sonunda sosyal medyadaki Yenişehir Tarihi sayfasında biri tarafından son kalıntıları paylaşıldı.

Şehzade Süleyman Paşa’nın yaptırdığı medrese daha doğrusu çok amaçlı külliye o dönemin İpek yolu üzerindeki Osmanlının ilk yapısı, ayrıca ilk basılan para veya hutbenin okutulmasından daha önemli bir gelişme zira devletleşmek imar ve kurumsallaşma ile başlar.

Osman Gazi Yenişehir’i aldığında savaş olmadı ama 1301 Dinboz savaşını kazanınca Yenişehir ovası Roma İmparatorluğundan Türklerin eline geçti, 1315 yılına kadar Türk köylerinin kurulması Osmanlı ordusunun ilk düzenli birliklerinin kurulmasını hızlandırdı.

1315 yılında Osman Gazi kimilerine göre Nikris kimilerine göre kalp hastalığından mustarip oldu ve ölümüne kadar Yenişehir’de kaldı, bazı tarihçiler Osman Gazinin haşlandıktan sonra Söğüt’e çadırına gittiğini ve orada öldüğünü söylese de Yenişehir’de Bey Sarayında kurulu düzen varken Söğüt’teki çadırına gitmesi artık geçerliliğini kaybetti diyebiliriz kısacası Osman Gazinin vefat ettiği yer Yenişehir.

1315 yılıyla birlikte kroniklerde Orhan Gazi görülmektedir, Orhan Bey daha Bursa’yı almadan Yenişehir’de Osmanlı Beyliği'n yeni yasalarla ve düzenlemelerle devlete dönüştürmüştür. İlk kez vezir, ilk kadı ve subaşı atamaları ve sancaklara bey atamaları bu dönemde Yenişehir’de yapıldı. İlk sancak beylerinden birisi de büyük oğlu Şehzade Süleyman Paşa olmuş ve İzmit sancağına atanmıştır.

İşin tarihi boyutu yeni çıkan kroniklerde böyle hatta tez olarak çalışanlarında olduğunu biliyoruz, daha yeni belgeler çıktığında kuruluşun Yenişehir’deki kodları daha net olacaktır.

Şehzade Süleyman Paşa Külliyesinin son kalıntılarını gösteren fotoğraflarının ortaya çıkması tarihçiler açısından çok önemli zira kuruluşla ilgili çok tartışma bitecektir.

Konuyu Yenişehir Belediye Başkanı Ercan Özel’e sorduğumuzda “Bizler her fırsatta Osmanlının kuruluşuna beşiklik eden ilk başkentin Yenişehir olduğunu söylüyoruz ve her çıkan yeni belge bizleri doğruluyor. İlçemizde Şehzade Süleyman Paşa külliyesi olduğunu yaşı eren her kes büyüklerinden dinlemiştir şimdi bir vatandaşımız son kalıntılarının son fotoğrafını paylaştı ve tarihimize bir nebzede olsa ışık tutmuş oldu kendilerine teşekkür ediyorum. Yenişehir’in tarihini gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımız devam ediyor” dedi.

İşte Bursa’nın fethinin 700. Yılında ortaya çıkan Osmanlının Yenişehir gerçekleri şimdilik böyle.