Hava Durumu

Özdemir, Can ve Cumhuriyet Asrında Bursa

Yazının Giriş Tarihi: 01.06.2024 08:04
Yazının Güncellenme Tarihi: 01.06.2024 08:04

İki bilinmezin arasına sığdırdığımız adına yaşam dediğimiz süreç zengin fakir; güçlü güçsüz ayırımı yapmadan herkes için finaline doğru akıyor. Ne zaman, nerede doğacağımızı bilmeden, ne zaman nerede öleceğimizi bilmeden bir süreç yaşıyoruz. Bu süreci herkes kendi paradigmalarınca yaşayıp, bir günü daha dolduruyor.

Bir zamanlar bir türlü geçmeyen zaman bazı yaşlara gelince izafi olarak hızlanıyor. Bir koşuşturma içinde finale doğru ilerliyoruz. Bu yaşam adını verdiğimiz süreçte herkes ardında bir şeyler bırakıyor.

Kimisi koca fabrikalar, kimisi temiz ve güvenilir bir soyadı, kimisi çoluk çocuk, kimisi adının bile anılmasını istemeyenlerı, kimisi ortada kalan bir cenaze, kimisi yaptığı buluş ve keşifler ile bilim dünyasına adını yazdıranları, kimisi yaşamının sonuna kadar öğrenme arzusu, kimisi makale, kitap v.b.

Yazma ve okuma alışkanlığı olmayan toplumumuzda bazı özel insanlar kendilerinden sonrakilere birikimleri, belgeleri ile beraber bazı zaman dilimlerini; bazı yaşanmışlıkları kayıt altına alıp bırakıyor.

İşte bu özel insanlardan ikisi yakından tanıdığım Nezaket Şifa Özdemir ve Alper Can. Nezaket Hanımı, Uludağ Üniversitesi’nde tanıdım. Sonrasındaki süreçte BBŞB Şehir Kütüphanesi, Mümin Ceyhan Kütüphanesi ve diğer süreçlerinde hep bir biçimde ilişkilerimiz devam etti. Kendisi ile zaman zaman bilgi alış verişlerinde bulunduk. Alper Can’ı ise önce bir diş hekimi olarak tanıdım. Sonrasında başladığı arkeoloji masterı ve tarih doktorası yolculuğuna hem sosyal medyadan hem de yüz yüze tanıklık etme fırsatım oldu.

Nezaket Hanım, Bursa’da kütüphanecilik dendiğinde aklıma gelen ilk ve tek isimdi. Çok sayıda özgün ve çeviri eseri ile kentimiz ve ülkemize değerli eserler bıraktı ve bırakmaya devam ediyor.

Alper Can ise Michelangelo’nun hayatının son döneminde Roma’da Aziz Petrus Bazilikası’nı yaparken zor gören gözleri yerine elleri ile sütunun üzerinde dolaşırken iskelede onu gören çırağının “Üstad ne yapıyorsunuz orada?” sorusuna verdiği “Hala öğreniyorum” yanıtının bir tezahürü gibi bitmek tükenmek bilmeyen öğrenme arzusuna sahip bir kişilik. Bildiğim kadarıyla yayınlanmış beş kitabı bulunuyor.

CUMHURİYET ASRINDA BURSA

Bu iki güzel insan bir araya gelip, bir sorumluluk hissederek Bursa’nın son yüzyılına, yani Cumhuriyet Bursa’sına dokunmak isteyip, ortaya çıkardıkları güzel bir eserle bizleri buluşturdu. Cumhuriyet Asrında Bursa kitabının arka kapağında yazarlar şöyle diyor:

“Eski bir hikâyedir bu…
Keşiş Dağı’nın dibinde bir hisar,
Hisarda bir saray,
Sarayda bir oda,
Odada bir hatun: Nilüfer
Nilüfer’in kucağında bir çocuk: Hüdavendigâr
Hüdavendigâr’da bir hırs: taht,
‘Ana çekil öteye, taht benimdir.’
Nilüfer çekilir ötelere
Murad tahtı alır
Hüdavendigâr büyür, Bursa olur.
Murad ölür, Bursa hâlâ büyür /Lâkin ötelere çekilmiş Nilüfer,
Ötelerde kalır hep…
Asırlar geçer, Bursa aynı hırsla büyür, büyür.
Hem Bursa’yı hem memleketi doyuran Bursa Ovası küçülür, küçülür, küçülür!
Maharetli araba ustası Bursalıların çekiçlerinin tamamlayıp, araba ressamlarının süslediği seçkin Bursa arabalarının yerini otomobil fabrikaları alır. Ama hava kirliliğinden yıldızlar görünmez olur. Yüzyılların şöhretini sırtlayan ipek cenneti Bursa’da ipek bir nostaljiye dönüşür. Geçtiğimiz yüzyıl boyunca Bursa aynı hırsla büyür, büyür, büyür! Balıkların yarıştığı Mavi Nilüfer’in kaybından sonra denizlere de girilemez olur.

İlk Dönem Osmanlı Mimarisi’nin özgün şehri Bursa, tarihi kimliğini koruyamazken, özgün, modern bir kimlik de kazanamaz. Hz. Süleyman’dan bu yana dört mevsimin bir arada yaşanabildiği ‘Yeşil Cennet’ Bursa, kayıplarının kıymetsizleştirildiği, yok sayıldığı, yeni bir değerler sisteminin oluşturulmaya çalışıldığı sanal çerçevesinde yaralarını saracak, kentlilik bilicine sahip Bursalıları arıyor. Simurg’un küllerinden yeniden doğması ve Bursa semalarında süzülmesiyle Bursa yeniden ve yeniden verimli toprakları, kültürel ve ekonomik birikimi ve yetişmiş insan gücüyle ülkemizi ikinci asırda sırtlayacak kentlerden biri olacaktır.”

Sevgili Nezaket Şifa Özdemir ve Dr. Alper Can yeni eserlerini şöyle anlatıyorlar:

“Cumhuriyet Asrında Bursa adlı çalışmamız Cumhuriyet’in 100. Yıl kutlamaları bağlamında planlandı. Kentimize değer katan kişileri yazmayı planlamıştık ancak topladığımız bilge ve belgeler bizi kentin tümünün hikayesine yönlendirdi. Yerel gazeteler ve konuyla ilgili kaynakların taranmasını kentin önde gelen kişileriyle yaptığımız söyleşiler izledi. Bu bağlamda Erdem Saker, Ertuğrul Yalçınbayır, Celal Beysel, Turgut Yalkı, Yavuz Bubik, Recep Altepe, Safiyüddin Erhan, Prof. Dr. Güray Salihoğlu ve Tahsin Bulut ile görüştük. Bunları daha zor aşamalar izledi. İnternetin henüz kullanımda olmadığı, devlet kurumlarının arşiv tutmaya gereken önemi göstermediği dönemlerle ilgili bilgi bulmak ilk zorluktu. Örneğin siyasi partilerin Bursa örgütlerini kimlerin kurduğunu bulmak için telefon zincirleri oluşturduk. Bilgi edinmek istediğimiz bazı devlet kurumları bizi görmezden geldi, bazıları da ketum davrandılar. Bazı kurumların 20 yıl önceki arşiv belgelerini kaybettiklerini gördük. Bunun yanında Murat Kuter, Ergun Kağıtçıbaşı gibi işimizi kolaylaştıran arşivsever dostlarımız da oldu. Harcadığımız yoğun emeğe rağmen yine de bir kentin bir asrı söz konusu olduğunda hep bir “eksik bırakmışlık” duygusu içinde olduk. Bu yüzden de kapağı kapatmayıp yeni basımlarla çalışmamızı genişletmeyi planladık. Kağıdın altın ile yarıştığı, basılı kitabın giderek gözden düştüğü günümüzde çalışmamızın bir başvuru kaynağına dönüşmesini umut ediyoruz.”

SON SÖZ

Bu iki güzel insan kent ve ülke belleğine değerli bir eser daha kazandırdı. Ne mutlu onlara insanlık tarihine Bursa özelinde bir not daha düştüler.

Nezaket Şifa Özdemir ve Dr. Alper Can’ı gönülden kutluyorum Üretkenliğiniz daha uzun yıllar devam etsin diyorum.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.