Bu kez gençler konuşacak, biz dinleyeceğiz…

Eğitim, bir ülkenin geleceğine yapılan en büyük yatırım.

Bu cümle artık klişe gibi görünse de yaşanan her gelişme dönüp dolaşıp bizi yine aynı gerçeğe yanii eğitime getiriyor.

Nitekim son dönemde okullarda yaşanan ve toplumu derinden sarsan olayların ardından eğitim meselesi bir kez daha en ön sıraya yerleşti.

Aileler konuştu, uzmanlar değerlendirmeler yaptı, yöneticiler çözüm önerileri sundu. Ancak bütün bu tartışmalar içinde eksik kalan bir taraf vardı:

Çocuklar ve gençler.

Dün, Özel Bursa Kültür Okulları Yönetim Kurulu Başkanı Zafer Bulut ve Başkan Yardımcısı Yıldırım Sırakaya, Bursa Hakimiyet’i ziyaret ederek köşe yazarlarımız Cennet Cankılıç , Selahattin Adıgüzeller ve bana 9 Mayıs’taki etkinliği anlattılar. Anlattıkları sadece bir program akışı değildi; aynı zamanda eğitime bakışta bir yön değişikliğinin de ipuçlarını taşıyordu.

İşte Bursa’da 9 Mayıs’ta düzenlenecek olan “Gençler Konuşuyor, Biz Dinliyoruz” zirvesi, tam da bu eksikliği gidermeyi hedefleyen bir yaklaşımla yola çıkıyor.

Özel Bursa Kültür Okulları’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek etkinlik, alışılmışın dışında bir çerçeve sunuyor. Çünkü bu kez kürsüde yetişkinler değil, doğrudan eğitimin merkezindeki gençler olacak.

Zafer Bulut’un altını çizdiği gibi, eğitim artık eski tanımlarla açıklanabilecek bir alan değil. Dünya sürekli değişirken, çocukların algısı, beklentisi ve öğrenme biçimleri de aynı hızla dönüşüyor. Bu değişime ayak uyduramayan bir sistemin ayakta kalmasının mümkün olmadığını anlatırken kullandığı benzetme oldukça net: “Pedal çevirmeyi bırakan bisiklet düşer.” Eğitim de tam olarak böyle bir denge üzerinde ilerliyor.

Bugün artık sıra–masa–tahta üçlüsüne sıkışmış bir eğitim anlayışından söz etmek mümkün değil. Dijital dünyanın etkisiyle çocukların bilgiye erişim biçimi değiştiği gibi, o bilgiyi yorumlama ve kullanma şekilleri de farklılaştı.

Eğer bu değişimi doğru okuyamazsanız, çocukla kurduğunuz bağ zayıflıyor, hatta kopuyor.

Asıl mesele ise çoğu zaman burada başlıyor. Çünkü biz hâlâ çocuklara uygun bir model geliştirmek yerine, kendi doğrularımıza göre bir kalıp oluşturup onları bu kalıba uydurmaya çalışıyoruz. Oysa her çocuğun dünyası farklı. Bu farkı görmezden gelen bir sistemin karşısında ise kaçınılmaz olarak kopuş ortaya çıkıyor.

Bugün eğitim dışında kalan çocuk sayısının yüz binlerle ifade edilmesi, bu tablonun ne kadar ciddi olduğunu açıkça gösteriyor.

Yıldırım Sırakaya’nın dikkat çektiği bir diğer başlık ise değişen toplumsal yapı. Mahalle kültürü, komşuluk ilişkileri ve geniş aile yapısı giderek zayıflarken, çocuklar daha bireysel ve daha izole bir ortamda büyüyor. Buna rağmen beklentilerimiz azalmıyor, aksine artıyor.

Üstelik bu beklentiler çoğu zaman sürece değil sonuca odaklanıyor.
İyi bir meslek…
Yüksek gelir…
Başarılı bir kariyer…

Bunlar elbette önemli hedefler. Ancak bu hedeflere giderken çocuğun duygusal gelişimi, insani değerleri ve kendini ifade etme becerisi geri planda kalıyor.

Sırakaya’nın paylaştığı bir tespit ise meselenin özünü ortaya koyuyor:
Ebeveynlerin büyük bölümü çocuk daha kendini ifade etmeden sözünü kesiyor.

Yani biz aslında dinlemiyoruz.
Dinlediğimizi düşünüyoruz ama çoğu zaman kendi cümlelerimizi kuruyoruz.

İşte 9 Mayıs’taki zirve bu alışkanlığı tersine çevirmeyi amaçlıyor.

“Tersine mentörlük” yaklaşımıyla bu kez gençler kendi dünyalarını anlatacak. Kaygılarını, beklentilerini, hayallerini ve yaşadıkları sorunları doğrudan kendileri dile getirecek. Yetişkinler ise bu kez dinleyen tarafta olacak.

Zirvenin bir diğer dikkat çekici yönü ise güçlü bir akademik ve düşünsel çerçeveye sahip olması. Prof. Dr. Acar Baltaş açılışta yapacağı değerlendirmelerle ailelere ve eğitimcilere önemli bir perspektif sunacak. Prof. Dr. Yavuz Samur ise panellerde moderatör olarak gençlerin sözünü açan, yön veren isim olacak. Programın sonunda Yazar Beyhan Budak da gözlemleriyle genel bir çerçeve çizecek.

Ancak bütün bu isimlerin ortak noktası şu:
Konuşmak için değil, gençleri konuşturmak için orada olacaklar.

Programın içeriğinde öğrencilerin yer aldığı panellerin yanı sıra bireysel hikâyeler de var. Bu noktada öne çıkan isimlerden biri, Türkiye’nin en genç solo uçuş yapan pilotlarından biri olan Defne Özcan. Genç yaşta elde ettiği bu başarıyı ve kendi yolculuğunu anlatacak olması, zirvenin en dikkatle dinlenecek bölümlerinden biri olacak.

Geçtiğimiz haftalarda yaşanan acı olayların ardından “Neler oluyor bize?” sorusunu sormuştuk. O yazıda da ifade ettiğimiz gibi, yaşananlar tek başına bir güvenlik meselesi değil; aynı zamanda sosyolojik ve psikolojik boyutları olan bir sürecin sonucu.

Şiddet, kopuş ve yalnızlaşma bir anda ortaya çıkmıyor; uzun bir birikimin sonucu olarak karşımıza çıkıyor.

Bu nedenle çözümü de sadece yukarıdan kurulan cümlelerde değil, doğrudan sahadaki gerçekliği anlamakta aramak gerekiyor. O gerçekliğin en önemli taşıyıcısı ise hiç şüphesiz gençler. Onların ne yaşadığını ne hissettiğini ve neye ihtiyaç duyduğunu anlamadan kurulacak her cümle eksik kalacaktır.

Belki de uzun zamandır ilk kez doğru bir yerden başlıyoruz. Çünkü bugüne kadar çoğu zaman gençler adına konuştuk, onlar için kararlar aldık, onlar adına hayaller kurduk.

Şimdi ise farklı bir noktadayız.

Gençler konuşacak.

Ve bu kez gerçekten…
Biz dinleyeceğiz.