Hava Durumu

Bursa’daki bu okulda 556 yıldır kesintisiz eğitim veriliyor

Yazının Giriş Tarihi: 04.05.2024 07:38
Yazının Güncellenme Tarihi: 04.05.2024 07:38

Osmanlı’nın beylikten 600 yıllık bir imparatorluğa yürüyüşünün başladığı şehir olan Bursa’da kuruluş döneminden itibaren yaptırılan eserlerin ne kadar değerli olduğunu her yeni bilgi ile bir kez daha fark ediyoruz.

Orhan Gazi, Bursa’yı fethettiğinde kale içinde bir yerleşim birimi olan şehir, bu kentte kabirleri bulunan ilk 6 padişah tarafından imar edildi. Buradaki şehircilik anlayışı daha sonra fetihlerin sürdüğü Balkanlar ve İstanbul’da da devam etti. Dünyanın ilk AVM’si olarak nitelendirilen kapalı çarşının yanı sıra Kozahan gibi hanların benzerlerini tüm bu coğrafyalarda görmek mümkün.

Bazen önünden geçerken fark etmediğimiz ya da daha doğru bir ifade ile kanıksadığımız birçok eser dünyada ilk olma özelliği taşıyor.

Örneğin 2014 yılında Dünya Mirası listesine giren Kapalı Çarşı ve Hanlar bölgesinin hemen yanı başında, Zafer Plaza’nın bitişiğinde bulunan binada 556 yıldır kesintisiz eğitim verildiğini söylesem belki inanmazsınız ama doğru. Türkiye’de eğitimin devam ettiği en eski okul. Dünyada belki de çok az okul bu kadar köklü geçmişe sahip.

Düşünün Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethetmesinin üzerinden 15 yıl geçmiş ve Hoca İlyas Okulu eğitime başlamış.

Okulun mezunlar buluşması bugün gerçekleştirilecek. Tertip Komitesi adına Hüseyin Özler ve Okul Müdürü Yasin Kaygı ile birlikte davetiyeyi getiren Tarihi Çarşılar Federasyonu Başkanı Muhsin Özyıldırım, okulun tarihçesini anlattıkça merakımız daha da arttı.

İlk ismi Kümbetli Mektep olarak geçen okulun ilk binası maalesef ayakta değil. Yıllar içinde savaş ve deprem gibi olaylar nedeniyle uğradığı tahribat ve yıkımlar nedeniyle onarım gören okul zaman zaman da yenilendi.

En son 1914 yılında mevcut bina Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından inşa edildi.  Kitabesinde Müdafaa-i Milliye Hocailyaszade Vakıf Mektebi olarak kaydının yer alması üzerine 10 yıl önce eski mezunlar ve okul yönetimi vakıflar bölge müdürlüğünü ziyaret ederek tarihini araştırmaya başladı. Vakıf kaydını alan yöneticiler, bu konuda uzman olan Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mefail Hızlı’nın kapısını çaldı. Bursa Sıbyan Mektepleri ve Bursa Medreseleri kitapları bulunan Prof. Dr. Hızlı’nın teyidiyle okulun beş buçuk asırlık kesintisiz eğitim mekanı olduğu tescillendi.

Okulu yaptıran Hoca Mehmet Çelebi Bin Hoca İlyas ise yaşadığı dönemin en önemli tüccarlarından biri.  Yavuz Sultan Selim Dönemi ve Bursa Kitabındaki makalesinde Prof. Dr. Mefail Hızlı okulu kurucusu için şunları aktarmış. ‘ Daha şehzade (Yavuz Sultan Selim) iken 1504'te altı aylık 31.667 şehriyesini Bursa ipek mizanından almaktaydı. Trabzon valisi iken bile salyanesini (yıllık maaşı) Bursa mizanından almaktaydı.1507 senesi Haziranında bir mektupla müteferrikalarından (hizmetinde bulan kişi)  Murad oğlu Mehmed ve sipahi oğlanları katibi Mehmet Çelebi'nin eline bir mektup vererek Bursa'da tüccar Hoca İlyas oğlu Hoca Mehmed Çelebi'den 40.000 akçe ödünç almış ve 20.000 akçesiyle kumaş aldırmıştır"

HOCA İLYAS OKULU’NDAN MEZUN OLAN ÜNLÜLER..

Yani şehzadelere borç verecek kadar zengin ve nüfuslu olan Hoca İlyas ve oğullarının yaptırıp, devam etmesi için vakıf kurduğu günümüze kadar birçok devlet adamı, yazar, doktor, avukat, iş adamı, öğretmen ve sanatçı yetiştirdi.

Eski Milli Eğitim Bakanlarından Orhan Cemal Fersoy, eski Milli Savunma Bakanlarından Ümit Haluk Bayülgen, eski Milli Güvenlik Konseyi Üyesi ve Kara Kuvvetleri Komutanı Nurettin Ersin de bu okulda eğitim gören kişiler arasında yer alıyor.  Halen okulda 1918 yılından günümüze kadar öğrencilerin kayıtları, diploma defterleri, öğrenci kütükleri ve sicil defterleri bulunuyor.

Okuldan 1967 yılında mezun olan Tarihi Çarşılar ve Hanlar Federasyonu Muhsin Özyıldırım da burasının çok köklü bir okul olduğunu ve kendisinin de buradan mezun olduğunu belirterek, yakın tarihli anılarını ise şöyle anlattı:

 "Çarşı esnafı geçmişte çocuklarını bu okula yazdırırdı. Böylece eğitimden arta kalan zamanlarında çocuklar çarşıda babasına, amcasına, ailesine yardımcı olurdu. Dolayısıyla hem okula gidiyor hem de okul sonra çarşıda bulunmak suretiyle esnaflığa adım atıyordu. Çarşının tozunu yutturuyorlardı bize. Ailemden10 kişi bu okulda okudu. Rahmetli Osman Necati Ebcim dedem burada 50 yıla yakın öğretmenlik ve başöğretmenlik yapmış. Babam dedemin talebesiymiş ve 1920'li yıllarda bu okuldan mezun olmuş. Annem, dayım, teyzem, iki ağabeyim, dayımın oğlu ve yeğenlerim burada okudu’

Özyıldırım’a burası müze olsa daha iyi olmaz mı diye sorduğumda, ‘Bu konu çok gündeme getirildi. Bursa’da müze çok ama 556 yıldır kesintisiz eğitim veren bir okul yok. O yüzden yaşaması ve devam etmesi daha önemli’ yanıtını verdi.

TREN HALA GELMEDİ, SAYIN VEKİLİM…

Demiryolu sevdalısı 22 ve 23’üncü dönem Bursa Milletvekili Kemal Demirel’i yitirmemizin üzerinden 2 yıl geçti.

1973 yılında CHP Gençlik Kollarına kaydını yaptırarak başladığı siyaset hayatı boyunca gençlik kolları, ilçe ve il başkanlığının ardından milletvekili olan Demirel’in son 27 yıldaki en büyük sevdası Bursa’ya demiryolunun gelmesiydi.  Bu yüzden ‘Çuf Çuf Kemal’ lakabı bile takılan Demirel, binlerce kilometre yol yürüdü, kampanyalarda hep ön saflarda oldu.

Ölüm döşeğinde bile aklında hep aynı soru vardı; 2012 yılında temeli atıldığında büyük sevinç yaşadığı hızlı tren hattının ne zaman biteceğiydi. CHP İl Başkanı İsmet Karaca ve milletvekillerinin 1 Nisan’daki yürüyüşüne de hasta yatağından kalkarak gitmişti. Son demecini de burada yaparak, bundan sonra tren konusunun takibini Karaca’ya bıraktığını açıklamıştı. 

Onun ısrarlı takibi sonucu demiryolu Bursa’nın da hayaline dönüşmüştü. En son taşıdığı pankartta da 2023’te Bursa’ya tren gelecek mi diye soruyordu.

2023’ü geride bıraktık, 2024’ü ise yarıladık. Hala tren Bursa’ya gelemedi sayın vekilim. Yapılan açıklamalara göre de 2025’te deneme seferleri yapılacak.

Bu yazıyı kaleme almamım nedenlerinden biri hem Demirel’i anmak hem de hasta olduğu günlerde yapılan bir öneriyi hatırlatmak amacı taşıyor.

Tekrar yazayım;  Demirel’in adı Emek-Şehir Hastanesi arasında inşaatı devam eden raylı sistemin bir durağı hızlı tren garı olacak. Balat’taki bu istasyona Demirel’in adı verilerek mücadelesi anlamlı kılınmalı. Demirel, bunu hak ediyor.  

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.